Tarih : 05.08.2020
Yayın Dönemi : Nisan 2021

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: 62030549-125[30-2016/406]-569209

Tarih: 05.08.2020

Konu: Hollanda'da Mukim Firmadan Satın Alınan Hizmet İçin Ödenen Bedel Üzerinden Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı

İlgi: İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketinizin 3 boyutlu zemin kaplama faaliyetinde bulunduğu, Hollanda mukimi bir firmadan, faaliyetinizde kullanabileceğiniz görsel resimlerin internet ortamında temin edilebilmesi için şirketiniz adına şifre alındığı ve bu hizmet karşılığında fatura düzenlendiği belirtilerek, Hollanda mukimi firmaya yapılan ödemeler üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı ile sorumlu sıfatı ile KDV 2 beyanında bulunulup bulunulmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşleri talep edilmektedir.

             KURUMLAR VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında Kanun'un 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye'de bulunmayanların, yalnız Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış, üçüncü fıkrasında ise, dar mükellefiyette kurum kazancının ticari kazançlar, zirai kazançlar, serbest meslek kazançları, gayrimenkul ve menkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlardan oluştuğu belirtilmiş, dördüncü fıkrasında ise bu maddede belirtilen kazanç ve iratlar ile gelir unsurlarının Türkiye'de elde edilmesi konusunda 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Kazanç veya iradın Türkiye'de elde edilmesi" başlıklı 7 nci birinci fıkrasında; "Dar mükellefiyete tabi kimseler bakımından kazanç ve iradın Türkiye'de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre tayin olunur:

           ...

            5. Gayrimenkul sermaye iratlarında: Gayrimenkulün Türkiye'de bulunması ve bu mahiyetteki mal ve hakların Türkiye'de kullanılması veya Türkiye'de değerlendirilmesi;

            ..."

            ve aynı maddenin ikinci fıkrasında da, "Bu maddenin 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 7 nci bentlerinde sözü edilen değerlendirmeden maksat, ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı memlekette yapılmışsa, Türkiye'de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır."

            hükmü yer almaktadır.

            Anılan Kanun'un "Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi" başlıklı 70 inci maddesinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradı olarak sayılmış ve aynı maddenin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde, "Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır.)" hükmü bulunmaktadır.

            Diğer taraftan anılan Kanunun "Değer Artış Kazançları" başlıklı Mükerrer 80 inci maddesinde ise; "Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artış kazançlarıdır.

            ...

            2. 70 inci maddenin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar.

            ..."

            hükmü bulunmakta olup söz konusu maddenin ikinci fıkrasında, bu maddede geçen "elden çıkarma" deyiminin, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

            Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında dar mükellefiyete tâbi kurumların maddede yer alan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hükme bağlanmış olup anılan fıkranın (c) bendi uyarınca gayrimenkul sermaye iratlarından; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise ticari veya ziraî kazanca dahil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddî hakların satışı, devir ve temliki karşılığında nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller üzerinden kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı belirtilmiştir. Vergi kesinti oranları 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 03.02.2009 tarihinden itibaren, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamındaki faaliyetlerden sağlanacak gayrimenkul sermaye iratlarından % 1, diğerlerinden % 20 olarak, telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller üzerinden % 20 olarak belirlenmiştir.

            Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; üç boyutlu zemin kaplama faaliyetinde kullanılan görsel resimlerin internet ortamında temin edilebilmesi için yurt dışında mukim firmadan şifre alınması işlemi bir gayrimaddi hakkın satışı veya devir ve temlikine ilişkin ise bu işlem karşılığında şirketinizce yapılan ödemelerin "gayrimaddi hak bedeli"ne ilişkin ödeme olarak değerlendirilmesi ve bu ödemeler üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca %20 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılması ancak söz konusu işlemin bir gayrimaddi hakkın kiralanmasına yönelik olması halinde ise bu işlem karşılığında şirketinizce yapılan ödemelerin gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilmesi ve bu ödemeler üzerinden %20 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

             ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI AÇISINDAN

            Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşmasının "Gayrimaddi Hak Bedelleri" başlıklı 12 inci maddesinde;

            1. Devletlerden birinde doğan ve diğer Devletin bir mukimine ödenen gayrimaddi hak bedelleri, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

            2.Bununla beraber, sözkonusu gayrimaddi hak bedelleri elde edildikleri Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak bu şekilde alınacak vergi, gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 10'unu aşmayacaktır.

            3.Devletlerin yetkili makamları 2 nci fıkranın uygulama şeklini karşılıklı anlaşmayla belirleyeceklerdir.

       4.Bu maddede kullanılan "gayrimaddi hak bedelleri" terimi, sinema filimleri, radyo-televizyon yayınlarında kullanılan filimler ve bantlar dahil olmak üzere edebi, artistik, bilimsel her nevi telif hakkının veya her nevi patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin veya sınai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı, kullanma hakkı veya satışı ile sınai, ticari, bilimsel teçhizatın kullanma imtiyazı veya kullanma hakkı karşılığında ödenen her türlü bedelleri kapsar.

            5.Devletlerden birinin mukimi olan bir gayrimaddi hak bedeli lehdarı, bu bedelin elde edildiği diğer Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunursa veya bir Türkiye mukimi Hollanda'da bulunan bir sabit yeri kullanarak Hollanda'da serbest meslek faaliyetinde bulunursa ve sözkonusu bedelin ödendiği hak veya varlık ile bu işyeri veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleri uygulama dışı kalacaktır. Bu durumda olayına göre, 7 nci veya 14 üncü Madde hükümleri uygulanacaktır.

            …"

            hükmü yer almaktadır.

            Bu hüküm ve açıklamalara göre; şirketiniz tarafından üç boyutlu zemin kaplama işinde kullanılan resimlerin internet ortamından temini için Hollanda mukimi şirketten alınan şifrelerin kullanım bedeli karşılığında yapılan ödemelerin anılan Anlaşma'nın 12 nci maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında gayrimaddi hak bedeli olarak değerlendirilmesi, Türkiye'de doğan ve Hollanda mukimi firmaya yapılacak bu ödemelerin gayrisafi tutarı üzerinden anılan maddenin 2 nci fıkrası uyarınca Türkiye'de de %10 oranında vergi kesintisi yapılması gerekmektedir.

            İlgili Anlaşma hükmüne göre Türkiye'de ödenen vergi, Anlaşma'nın "Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi" başlıklı 23 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmü gereğince Hollanda'da ödenecek vergilerden mahsup edilebilecektir.

            Anlaşma hükümlerinin iç mevzuata göre değişiklik getirdiği durumlarda, Anlaşma hükümlerinin uygulanabilmesi için Hollanda mukimi firmanın Hollanda'da tam mükellef olduğunu ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede vergilendirildiğini Hollanda yetkili makamlarından alacağı mukimlik belgesi ile kanıtlaması ve bu belgenin aslı ile birlikte Türkçe tercümesinin noterce veya o ülkedeki Türk Konsolosluklarınca tasdik edilen bir örneğini Türkiye'deki vergi sorumlularına veya ilgili vergi dairesine ibraz etmesi gerekmektedir. Mukimlik belgesinin ibraz edilememesi durumunda ise, ilgili Anlaşma hükümleri yerine iç mevzuat hükümlerimizin uygulanacağı tabiidir.

            KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN

            3065 sayılı KDV Kanununda;

            1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye' de yapılan teslim ve hizmetlerin,

            1/2 nci maddesinde, her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV'ye tabi olduğu,

            6 ncı maddesinde, işlemlerin Türkiye'de yapılmasının; malların teslim anında Türkiye'de bulunmasını, hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını ifade ettiği,

            8/1-b maddesinde, ithalatta mal ve hizmet ithal edenlerin KDV mükellefi olduğu,

            9/1 inci maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği,

            hükümleri yer almaktadır.

            İkametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlar tarafından KDV'nin konusuna giren mal teslimleri ve hizmet ifalarında tam tevkifat uygulamasına ilişkin usul ve esaslara KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C-2.1.2.1.) bölümünde yer verilmiştir.

            Buna göre, Hollanda mukimi bir firmadan 3 boyutlu zemin kaplama işlerinde kullanabilecek görsel resimlerin internet ortamından temin edilebilmesi için şirketiniz adına alınan şifrelerin kullanımı gayrimaddi hak niteliği taşıdığından ve bu hizmetten Türkiye'de faydalanıldığından söz konusu hizmet için ödenen bedel üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir.

            Bu işleme ilişkin KDV nin mükellefi yurt dışındaki firma olmakla birlikte, bu firmanın Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmaması halinde Kanunun 9/1 inci maddesi gereği şirketiniz tarafından 2 no.lu KDV beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.

            Öte yandan, 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek ödenen verginin şirketiniz tarafından aynı döneme ait 1 No.lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabileceği tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.