Numara : 133
Tarih : 8.9.2020

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2020/133

KONU: 4 Seri No.lu Transfer Fiyatlandırması Tebliğine İlişkin Açıklamalar

Hazine ve Maliye Bakanlığı – Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 18/11/2007 tarihli ve 26704 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri No.lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ’de (1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği) değişiklik yapan 4 Seri No.lu Transfer Fiyatlandırması Tebliğ (4 No.’lu Tebliğ) 1 Eylül 2020 tarihli 31231 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
 
4 No.lu Tebliğ, transfer fiyatlandırması mevzuatında iki ana grupta değerlendirebileceğimiz değişikliklerin 1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği’ne işlenmesi amacıyla hazırlanıp yayımlanmıştır:

  • 25 Şubat 2020 tarihinde yayımlanan 2151 No.’lu Cumhurbaşkanı Kararı ile OECD’nin Matrah Aşındırma ve Kar Aktarımı (BEPS) ile ilgili 13 numaralı Eylem Planı’na uyum çerçevesinde getirilen üçlü transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülüklerinin uygulaması hakkında açıklamaların 1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği’nin 7. Bölümüne eklenerek bu Bölümün 2151 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı çerçevesinde güncellenmesi,
     
  • Daha önceden 6 Haziran 2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5766 sayılı Kanun ve 9 Ağustos 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6728 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı” nı düzenleyen 13. Maddesinde yapılarak zaten önceki yıllarda yürürlüğe girmiş bulunan bazı değişikliklerin ve ilave açıklamaların  (“Hazine Zararı” kavramı, ilişkili kişi tanımındaki % 10’luk sınır ve buna dair açıklamalar, “işlemsel kar yöntemleri”nin de ayrı bir transfer fiyatlandırması yöntemi olarak tanımlanması, yöntem hiyerarşisinin kaldırılması, peşin fiyatlandırma anlaşması için geriye yürütülme imkanı getirilmesi, peşin fiyatlandırma anlaşma süresinin 5 yıla çıkarılabilme yetkisinin verilmesi, yıllık transfer fiyatlandırması raporunun tam ve zamanında hazırlanmış olması halinde vergi ziyaı cezasında %50 indirim yapma imkanı, oran ve süre değişiklikleri için Cumhurbaşkanı’na yetki verilmesi vb.) 1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliğine işlenmesi.

Bu çerçevede, 4 No.lu Tebliğde hakkında açıklamalar yapılan önemli konular aşağıda özetlenmiştir.

1. Yeni Transfer Fiyatlandırması Belgelendirme Yükümlülüklerinin Uygulamaları Hakkında Detaylı Açıklamalar

4 Seri No.lu Tebliğ’in 5 inci maddesi ile; 1 No.lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği’nin “7- Mükelleflerden İstenecek Belgeler” Başlıklı 7. Bölümü, 25 Şubat 2020 tarihinde yayımlanan 2151 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2019 yılından başlayarak getirilen OECD Transfer Fiyatlandırması Belgelendirme Rapor standartları çerçevesinde değiştirilmiş, 7. Bölümün başlığı “Belgelendirme” olarak güncellenmiştir.

Buna göre, transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülükleri aşağıdaki rapor ve formlardan oluşacaktır:

a) Genel Rapor,
b) Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu (formatı halen 1 No.lu Tebliğde–EK 4’te yer almaktadır),
c) Ülke Bazlı Rapor (formatı 4 No.’lu Tebliğ ile EK 6 olarak 1 No.’lu Tebliğe eklenmiştir),
d) Ülke Bazlı Raporlamaya İlişkin Bildirim Formu (formatı 4 No.’lu Tebliğ ile EK 5 olarak 1 No.’lu Tebliğe eklenmiştir),
e) Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form (formatı halen 1 No.lu Tebliğde – EK 3’te yer almaktadır –önceden EK 2 idi- 2007’den beri kurumlar vergisi beyannamesi doldurulurken bu form da doldurularak vergi dairesine gönderilmektedir).

Mali İdare ilave bilgi ve belge talebinde de bulunabilir. Bilgi ve belgelerin yabancı dilde yazılmış olmaları halinde, bunların Türkçe çevirilerinin de ibraz edilmesi zorunludur.

1.1. Genel Rapor

Genel rapor, çok uluslu işletmeler grubuna bağlı ve bir önceki hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi ekinde yer alan bilançodaki aktif büyüklüğü ve gelir tablosundaki net satışlar tutarının her ikisi de 500 milyon TL ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından hazırlanır.

Genel raporun, çok uluslu işletmeler grubuna bağlı kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, ilgili hesap dönemini takip eden hesap döneminin sonuna kadar hazırlanması ve bu süre sona erdikten sonra istenmesi durumunda, İdareye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmesi gerekmektedir. İlk Genel Rapor, 2019 hesap dönemi için 31/12/2020 tarihine kadar hazırlanacak, özel hesap dönemine tabi olanlar ilk Genel Raporu, 1/1/2019’dan sonra başlayan hesap dönemi için hazırlayacaklardır.

Örneğin; özel hesap dönemi 31 Mart’ta biten ve kapsama giren bir kurumlar vergisi mükellefi, ilk Genel Raporu 1 Nisan 2019-31 Mart 2020 özel hesap dönemi için 31 Mart 2021 tarihine kadar hazırlamakla yükümlü olacaktır. Özel hesap dönemi 30 Haziran’da biten ve kapsama giren başka bir kurumlar vergisi mükellefi de ilk Genel Raporu 1 Temmuz 2019 – 30 Haziran 2020 özel hesap dönemine ilişkin olarak 30 Haziran 2021 tarihine kadar hazırlamakla yükümlü olacaktır.

Genel Rapor için Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu gibi Tebliğe ekli bir format verilmemiş, ancak aşağıdaki beş ana başlık altında içeriğine ilişkin detaylı açıklamalar yapılmıştır:

a) Çokuluslu İşletmeler Grubu’nun (“Grup”) organizasyon yapısı,
b) Grubun işletme faaliyetlerinin tanımı,
c) Grubun sahip olduğu gayrimaddi haklar
d) Grup içi finansal işlemler
e) Grubun finansal ve vergisel durumu

1.2. Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu

2007 yılından itibaren zaten hazırlanmakta olan yıllık transfer fiyatlandırması raporları yine kapsama giren kurumlar vergisi mükellefleri tarafından ilgili dönemin kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar hazırlanmaya devam edilecektir. Bilindiği üzere, resmi olarak istenmediği sürece bu raporun kurumlar vergisi beyannamesine eklenerek vergi dairesine verilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu Hazırlama Yükümlülüğü Kapsamına Giren Mükellefler ve İşlemler
 
a) Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığına kayıtlı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptığı yurt içi ve yurt dışı ilişkili işlemler,

b) Diğer kurumlar vergisi mükelleflerinin bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptığı yurt dışı ilişkili işlemler,

c) Serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin ilişkili kişilerle yaptığı yurt içi ilişkili işlemler,

d) Tüm kurumlar vergisi mükelleflerinin yurt dışı şubeleri ve serbest bölgelerde bulunan ilişkili kişilerle (serbest bölgedeki şubeleri dahil) yaptığı işlemler

Yıllık transfer fiyatlandırması raporunun formatı, halihazırda 1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği’ne ekli EK 4’te yer almaktadır.

Ayrıca, 4 No.’lu Tebliğ ile, yıllık transfer fiyatlandırması raporunda yer alması gereken bilgi ve belgeler listesine aşağıdaki yeni ilaveler yapılmıştır:

  • İşlem konusu yıl içinde ilişkili ve ilişkisiz kişilerle yapılan işlem kategorisi ile bu işlemlerin ülke bazında tutarı (Değişiklik öncesinde; “işlem konusu yıl içinde ilişkili ve ilişkisiz kişilerle yapılan işlemlerin miktarı ile fatura, dekont vb belgeler” istenmekteydi),
  • Emsal fiyatın tespit edilmesi için çok yıllı analizin yapılmış olması durumunda, bunun sebeplerine ilişkin bilgi,
  • Mevcut, tek taraflı, iki taraflı veya çok taraflı peşin fiyatlandırma anlaşmalarının birer örneği,
  • Transfer fiyatlandırması yönteminin uygulanmasında kullanılan finansal bilgiler (bu bilgiler zaten uygulamada raporlara eklenmekteydi ancak Tebliğ’de istenen belgeler arasında sayılmıyordu).

1.3. Ülke Bazlı Rapor

4 No.lu Tebliğ’de, 25 Şubat 2020 tarihli 2151 No.’lu Cumhurbaşkanı Kararı ile hesap dönemi takvim yılı olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından 2019 yılından; hesap dönemi “özel hesap dönemi” olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından da 1 Ocak 2019’dan sonra başlayan ilk özel hesap dönemi (örneğin; 1 Nisan 2019 - 31 Mart 2020 özel hesap dönemi, 1 Temmuz 2019 - 30 Haziran 2020 özel hesap dönemi) için hazırlanmaya başlanacak olan Ülke Bazlı Raporun (“ÜBR”) formatı, doldurulması ve elektronik ortamda Mali İdare’ye sunulması ile ilgili ilave açıklamalar yapılmıştır.

1.3.1. ÜBR’nin Formatı ve İçeriği

ÜBR’nin formatı 4 No.’lu Tebliğe ekli “EK 6” da verilmiştir. Buna göre, ÜBR 3 adet tablodan oluşmaktadır:

  • Tablo 1- Gelirin, Vergilerin ve İşletme Faaliyetlerinin Ülke Bazında Dağılımı,
  • Tablo 2- Ülke Bazında Çok Uluslu İşletmeler Grubuna Dahil Tüm İşletmelerin Listesi,           
  • Tablo 3- İlave Açıklamalar.

1.3.2. Tanımlar

Grup: Ortaklık ya da kontrol ilişkisi aracılığıyla bağlı olan ve yürürlükteki muhasebe ve finansal raporlama standartları uyarınca, konsolide finansal tablolar hazırlaması gereken ya da gruptaki herhangi bir işletmenin hisseleri Borsa’da işlem görse idi, konsolide finansal tablolar hazırlaması gerekecek olan işletmelerin tümünü ifade eder.

Çok uluslu işletmeler (ÇUİ) grubu: Farklı ülkelerde mukim olan iki veya daha fazla işletmenin dahil olduğu grubu veya bir işletmenin başka bir ülkede işyeri veya daimi temsilcisi aracılığıyla faaliyette bulunmasından dolayı vergiye tabi olması nedeniyle oluşan grubu ifade eder.

İşletme: Çok uluslu işletmeler grubunun konsolide finansal tablolarına dahil edilmiş ayrı ticari birimini, işyeri (örneğin: yabancı şirketlerin Türkiye şubeleri) veya daimi temsilcisini ifade eder.

Raporlayan İşletme: Çok uluslu işletmeler grubu adına, ÜBR sunacak olan işletmedir. Nihai ana işletmesi Türkiye’de mukim olan çok uluslu işletmeler grubunda, ÜBR’u İdare’ye nihai ana işletme sunar. Ancak, “vekil işletme” veya çok uluslu işletmeler grubunun Türkiye’de mukim işletmelerinden biri (şubeler dahil) de raporlayan işletme olabilir.

Nihai Ana İşletme: Çok uluslu işletmeler grubunun, işletmenin mukim olduğu ülkede uygulanan muhasebe ve finansal raporlama standartları uyarınca, konsolide finansal tablolar hazırlaması gereken ya da hisseleri, mukim olduğu ülkede Borsa’da işlem görse idi, konsolide finansal tablolar hazırlaması gerekecek olan hakim işletmesidir.

Vekil İşletme: Çok uluslu işletmeler grubu tarafından nihai ana işletmeye yegane vekil olarak tayin edilmiş ve ÜBR’u çok uluslu işletmeler grubu adına sunacak olan işletme’dir.

Yetkili Makam Anlaşması: Uluslararası bir Anlaşmaya taraf olan ülkelerin yetkili makamları arasında olan ve taraf ülkeler arasında ülke bazlı raporun değişimini sağlayan anlaşmadır (Örneğin: “Ülke Bazlı Raporun Değişimine İlişkin Çok Taraflı Yetkili Makam Anlaşması” gibi)

Uluslararası Anlaşma: Üç tip olabilir;

a) “Vergi Konularında Karşılıklı İdari Yardımlaşma Sözleşmesi” (30/10/2017 tarihli 2017/10969 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan ve ülkeler arasında vergi konularında bilgi değişimi için yasal yetki sağlayan sözleşme),

b) iki veya çok taraflı vergi anlaşmaları,

c) vergi konularındaki bilgi değişimi anlaşmaları.

Sistemik Hata: ÜBR değişimine ilişkin anlaşmaya taraf olan diğer ülke idaresinin ÜBR’un otomatik değişimini askıya almasını ya da kendi ülke vergi idaresine sunulan bir ÜBR’u otomatik olarak İdare’ye sunmamasını, ifade eder.

Konsolide Finansal Tablolar: “Nihai ana işletme ve bağlı işletmelerin varlıklarının, yükümlülüklerinin, gelirlerinin, giderlerinin ve nakit akışlarının tek bir ekonomik işletmeninki gibi sunulduğu çok uluslu işletmeler grubunun finansal tabloları”dır. Bu çerçevede;

a) Türkiye Finansal Raporlama Standartları,
b) Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı,
c) Uluslararası Finansal Raporlama Standartları veya
d) İlgili ülkede yürürlükte olan başka bir muhasebe ve finansal raporlama standardı

uyarınca hazırlanan konsolide finansal tablolar ÜBR yükümlülüklerinin belirlenmesinde dikkate alınacaktır

1.3.3. ÜBR Hazırlama Kapsamına Girme Şartı ve Hazırlanma Süresi

Kapsama Girme Şartı ve Hazırlanma Süresi

2018 yılı konsolide finansal tablolarına göre toplam konsolide Grup Geliri 750 Milyon Avro ve üzerinde olan Çok Uluslu İşletmeler Grubu’nun Türkiye’de mukim nihai ana işletmesi veya vekil işletmesi ÜBR’u raporlanan hesap döneminden sonraki on ikinci ayın sonuna kadar, yani 2019 yılına ilişkin olarak 31.12.2020’ye kadar hazırlayıp elektronik ortamda Mali İdare’ye sunacaktır.

Özel hesap dönemine tabi olunması durumunda, ilk ülke bazlı raporun, 1/1/2019’dan sonra başlayan hesap dönemi için hazırlanması ve ilgili özel hesap döneminin bitimini takip eden on ikinci ayın sonuna kadar elektronik ortamda İdareye sunulması gerekmektedir. Örneğin; özel hesap dönemi 31 Mart’ta biten ve kapsama giren bir mükellef ilk ÜBR’u 1 Nisan 2019 – 31 Mart 2020 özel hesap dönemi için 31 Mart 2021’e kadar hazırlayıp elektronik ortamda Mali İdare’ye sunacaktır.

750 Milyon Avro’luk Haddin Hesaplanması

Konsolide finansal tablolar Avro dışında farklı bir para biriminde düzenleniyor ise 2019 yılı ÜBR yükümlülüğü tespitinde 750 Milyon Avro’luk haddin hesaplamasında 2018 yılı için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından duyurulan döviz alış kurlarının yıllık ortalaması dikkate alınacaktır. Örneğin; özel hesap dönemi 31 Mart’ta biten ve bağlı bulunduğu Grupta konsolide finansal tablolar Avro dışında farklı bir para biriminde hazırlanan bir mükellef 1 Nisan 2019 – 31 Mart 2020 özel hesap dönemine ilişkin olarak 750 Milyon Avro’luk haddin hesaplanmasında bir önceki hesap dönemi olan 1 Nisan 2018 – 31 Mart 2019 özel hesap döneminde TCMB tarafından duyurulan döviz alış kurlarının yıllık ortalamasını dikkate alacaktır.
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında farklı para birimi kullanılması halinde bu hususta ÜBR’da açıklama yapılacaktır.

Nihai ana işletmenin veya vekil işletmenin Türkiye’de bulunmadığı ve nihai ana işletmenin veya vekil işletmenin bulunduğu ülkede ÜBR’a ilşkin eşiğin yerel para birimi cinsinden belirlendiği durumlarda, haddin hesaplanmasında, 750 Milyon Avro karşılığı yerel para birimi eşiği dikkate alınacaktır.

1.3.4. Nihai Ana İşletmenin Türkiye’de Bulunduğu ve ÜBR’nın Başka Ülkelerde Yapıldığı Hallerde ÜBR Yükümlülüğü

Çok uluslu işletmeler grubunun nihai ana işletmesinin Türkiye’de bulunduğu durumda, ÜBR başka bir ülkede “vekil işletme” sıfatıyla ve yerel raporlama hükümlerine göre yapılmış olsa da, Türkiye’deki nihai ana işletme tarafından hazırlanarak Türk Mali İdaresi’ne de sunulacaktır.

1.3.5. Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin Türkiye’de Bulunmadığı Durumlarda ÜBR Yükümlülüğü

Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin Türkiye’de bulunmadığı durumlarda, 750 Milyon Avro’luk haddin aşılması ve aşağıdaki koşullardan birinin gerçekleşmesi halinde çok uluslu işletme grubuna ait Türkiye’de mukim işletmelerden bir tanesi ÜBR’u elektronik ortamda Mali İdare’ye sunacaktır:

a) Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin mukim olduğu ülkede, ÜBR’ya ilişkin zorunluluğun bulunmaması,

b) Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin mukim olduğu ülkede ÜBR’ya ilişkin zorunluluk bulunması ve Türkiye’deki Mali İdare ile Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin mukim olduğu ülke İdaresi arasında uluslararası bir anlaşmanın olması (örneğin, iki taraflı çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması) ancak ÜBR bilgilerinin paylaşımına ilişkin yürürlükte olan bir “Yetkili Makam Anlaşması”’nın bulunmaması,

c) Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin mukim olduğu ülkede ÜBR’ya ilişkin zorunluluk bulunması, Türkiye’deki Mali İdare ile Nihai Ana İşletmenin veya Vekil İşletmenin mukim olduğu ülke İdaresi arasında uluslararası bir anlaşmanın ve ayrıca  ÜBR’ların değişmine ilişkin Yetkili Makam Anlaşmasının olması, ancak bilgi paylaşımında “sistemik bir hata“ olması.

Nihai ana işletmenin veya vekil işletmenin Türkiye’de bulunmadığı ve nihai ana işletmenin veya vekil işletmenin bulunduğu ülkede ülke bazlı raporlamaya ilişkin eşiğin yerel para birimi cinsinden belirlendiği durumlarda, yukarıdaki haddin hesaplanmasında, 750 milyon Avro karşılığı yerel para birimi eşiği dikkate alınacaktır.
Çok uluslu işletmeler grubunun nihai ana işletmesinin Türkiye’de bulunduğu durumda ise ülke bazlı raporlama başka bir ülkede “vekil işletme” sıfatıyla veya yerel raporlama hükümlerine göre yapılmış olsa da Türkiye’deki nihai ana işletme tarafından hazırlanarak İdareye sunulacaktır.

1.3.6. ÜBR’un Elektronik Ortamda Gönderimi

Ülke bazlı rapora ilişkin olarak Ek-6’daki içeriğe uygun şekilde düzenlenen tablolar, www.gib.gov.tr internet adresinde yer alan Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi Transfer Sistemi (“BTRANS”) uygulamasında yer alan açıklamalar doğrultusunda doldurulacak ve yine BTRANS uygulaması kullanılarak elektronik ortamda xml formatında gönderilecektir.

İletilen xml dosyalarının şema kontrolü BTRANS dosya yükleme sırasında yapılacak olup hatalı dosyalar reddedilecektir. Şema kontrolünden geçen ve daha sonra kullanıcı tarafından onaylanan dosyalar BTRANS’a başarılı bir şekilde yüklenmiş sayılacaktır.

Raporlayan işletmenin, ilk veri iletim tarihinden önce BTRANS başvurularını tamamlaması gerekmektedir.

Mükelleflerin BTRANS ile veri gönderebilmeleri için öncelikle ıslak imzalı bir dilekçe ile Gelir İdaresi Başkanlığı – Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı’na başvuruda bulunarak kullanıcı kodu, şifre ve parola almaları gerekmektedir. Gönderilecek dilekçelerinde mükelleflerin, ne amaçla veri gönderimi gerçekleştirmek istediklerini belirtmeleri de gerekmektedir. Buna göre verilecek kullanıcı koduna göre mükellefin göndermek istediği veri formatına uygun tanımlamalar yapılacaktır.
 
ÜBR ile ilgili bilgilere ilişkin veri format ve standardı Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı BTRANS aracılığıyla duyurulacaktır.

“ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim formu” ve “ülke bazlı rapor”’un gönderimi;

a) Mükellef tarafından bizzat yapılacaktır, veya
b) İlgili dönemde, aracılık ve sorumluluk sözleşmesi bulunan serbest muhasebeci mali müşavir aracılığı ile de gönderim yapılabilecektir, veya
c) Gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi tasdik sözleşmesi (tam tasdik sözleşmesi) bulunan yeminli mali müşavirleri aracılığıyla da iletilebilecektir.

1.3.7. ÜBR Çerçevesinde Karşılıklı Bilgi Paylaşımı ve Gizlilik

Nihai Ana İşletmesi Türkiye’de bulunan ÇUİ Grubu adına hazırlanan ÜBR, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ve/veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar çerçevesinde karşılıklı olarak diğer ülke vergi idareleri ile paylaşılabilecektir. Karşılıklı bilgi paylaşımı yapılan ülkelerin listesi, Mali İdare tarafından ilan edilecektir.

Mali İdare tarafından alınan ÜBR’un içerdiği bilgiler, Vergi Usul Kanunu’nun “Vergi Mahremiyeti” ni düzenleyen 5. Maddesi hükümleri ve ilgili uluslararası anlaşmaların gizlilik hükümlerine tabidir. Dolayısıyla, paylaşılan bilgiler de ilgili uluslararası anlaşmaların gizlilik hükümleri gereğince gizli tutulmak zorundadır.

1.4. Ülke Bazlı Raporlamaya İlişkin Bildirim Formu

Her yıl ülke bazlı raporlama ile ilgili olarak kapsama giren çok uluslu işletmeler grubu üyeleri tarafından;

  • “Nihai ana işletme” veya “vekil işletme” olup olmadıkları,
  • Grup adına hangi işletmenin raporlama yapacağı, ve
  • Hesap dönemi hakkındaki bilgiler

raporlanacak hesap dönemini takip eden yılın Haziran ayı sonuna kadar Ek-5’teki içeriğe ve İnternet Vergi Dairesinde yer alan açıklamalara uygun şekilde “ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim formu” doldurularak elektronik ortamda İnternet Vergi Dairesi üzerinden verilecektir.

Raporlanan hesap döneminden bir önceki hesap dönemine ilişkin konsolide finansal tabloları, bu tarihler itibarıyla henüz oluşturulmamış çok uluslu işletmeler grubu, bu durumu İdareye bildirerek ek süre için başvuruda bulunabilecektir.

Kapsama giren mükelleflerin ÜBR bildirimi yapmak için bağlı bulundukları vergi dairesinden kullanıcı kodu, parola ve şifre almaları gerekmektedir. Kağıt ortamında (elden veya posta ile) bildirim formu kabul edilmeyecektir. Bildirim formunun elektronik ortamda verilmiş sayılabilmesi için sistem üzerinden onaylama işleminin yapılması şarttır. Onaylama işlemi en geç bildirimin verilmesi gereken sürenin son günü  saat 23:59’a kadar tamamlanmalıdır.

1.4.1. İlk ÜBR Hakkında Bildirim Formunu Verme Süresinde Uzatma

Ülke bazlı raporlamaya ilişkin ilk bildirim formu, ilk raporlama dönemi olan 2019 hesap dönemine ve 1/1/2019’dan sonra başlayan özel hesap dönemine münhasır olmak üzere yine yukarıda açıklandığı şekilde 30/10/2020 günü saat 23:59’a kadar elektronik ortamda İnternet Vergi Dairesi üzerinden verilecektir (önceden bu tarih 31 Ağustos 2020 olarak belirlenmişti).

ÇUİ Grubunun nihai ana işletmesinin Türkiye’de mukim bir işletme olması durumunda, bu bildirimin ÇUİ Grubu adına, sadece nihai işletme tarafından yapılması gerekmektedir. Söz konusu bildirim, nihai ana işletmesi Türkiye’de mukim olmayan ÇUİ Grubu adına, Türkiye’de mukim Grup üyelerinden biri tarafından yapılabilecektir.

Söz konusu bildirimde hata veya eksiklik bulunduğunun tespit edilmesi halinde, ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim formunun verilme süresinin bitimini takip eden ayın sonuna (ilk ÜBR bildirimi için 30 Kasım 2020’ye kadar) kadar bildirim formu yeniden düzenlenerek gönderilmek suretiyle düzeltme yapmak mümkün olabilecektir.

1.5. Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form

Kurumlar vergisi mükelleflerinin, ilişkili kişilerle bir hesap dönemi içinde yaptıkları mal veya hizmet alım ya da satım işlemleri ile ilgili olarak, daha önce de gerçekleştirdikleri gibi Ek-3’te yer alan “transfer fiyatlandırması, kontrol edilen yabancı kurum ve örtülü sermayeye ilişkin form”u doldurmaları ve kurumlar vergisi beyannamesi ekinde, bağlı bulunulan vergi dairesine göndermeleri gerekmektedir.

Formun doldurulmasında, 30.000 TL’lik bir alt sınır getirilmiştir. Buna göre; her bir ilişkili kişi bazında yıllık toplam 30.000 TL’nin altında olan mal veya hizmet alım ya da satım işlem bilgileri ile sözkonusu ilişkili kişi bilgilerine formda belirtilmesine gerek olmayacaktır. 

2. 4 numaralı Tebliğ ile Düzenlenen Diğer Konular

2.1. İlişkili Kişi Tanımında %10’luk Sınırın Nasıl Hesaplanacağına Dair Açıklamalar ve Örnekler

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Aktarımı” nı düzenleyen 13. Maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “ilişkili kişi” kapsamında sayılmak için aranan “en az %10 oranında ortaklık, oy ve kar payı hakkının bulunması” şartına ilişkin olarak 9 Ağustos 2016’dan itibaren 6728 sayılı Kanun ile ; “ortaklık ilişkisi olmadan doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında oy veya kar payı hakkının olduğu durumlarda da, tarafların ilişkili kişi sayılacağı ve ilişkili kişiler açısından bu oranların topluca dikkate alınacağı” hususları ilave hüküm olarak zaten eklenmişti.  Gerek bu ilave hükümleri 1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği içinde detaylı olarak belirtmek, gerekse de uygulamada karşılaşılan tereddütleri gidermek amacıyla 4 No.’lu Tebliğ’de %10 sınırının hesaplanması ve uygulaması verilen örneklerle detaylı olarak açıklanmıştır.

2.2. Ceza Uygulamaları

İdareye ibraz etme zorunluluğu bulunan rapor, bildirim ve diğer bilgi ve belgeleri belirlenen süreler içinde vermeyen, eksik veya yanıltıcı bilgi verenler hakkında Vergi Usul Kanunu’ndaki ilgili ceza hükümleri uygulanacaktır.

Transfer fiyatlandırmasına ilişkin belgelendirme yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirilmiş olması kaydıyla, örtülü olarak dağıtılan kazanç nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş veya eksik tahakkuk ettirilmiş vergi ziyaı cezasının %50 indirimli olarak uygulanacağı hükmü zaten 9 Ağustos 2016 tarihinden itibaren 6728 sayılı Kanun ile yürürlüğe girmişti. 4 No.’lu Tebliğin 6. Maddesinde bu uygulamaya ilişkin ilişkin ilave açıklamalar yapılmıştır.

Vergi ziyaı cezasının % 50 oranında indirimli uygulanabilmesi için; “Transfer fiyatlandırmasına ilişkin belgelendirme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğün tam ve zamanında yerine getirilmesi” ifadesinden kastedilen; sadece yıllık transfer fiyatlandırması raporunun değil, 4 no’lu Tebliğde yer alan aşağıdaki tüm rapor, form ve bildirim yükümlülüklerinin tamamının tam, zamanında ve belirlenen usule uygun olarak yerine getirilmesidir:

1) Genel Rapor
2) Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu
3) Ülke Bazlı Rapor
4) Ülke Bazlı Raporlamaya İlişkin Bildirim Formu
5) Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form
“Belgelendirme yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesi”;

a) belgelendirmeye ilişkin süre tayin edilmişse, belgelendirmenin bu süre içinde,

b) süre tayin edilmemişse, Mali İdare ya da vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından belirlenen süreler içinde 

ibraz edilmesini, ifade etmektedir.

2.3. Grup İçi Hizmetlerde “Gayrimaddi Hak Ödemesi” Sayılan Hallere İlişkin İlave Açıklama

4 No.’lu Tebliğin 7. Maddesi ile 1 No.’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliğinin “11.3. Grup İçi Hizmetlerde Emsallere Uygun Bedelin Belirlenmesi” bölümüne ilave bir açıklama eklenerek “grup içi hizmet ödemesi”nin mahiyetine göre “gayrimaddi hak ödemesi” olarak vergilendirilebileceğine özellikle vurgulama yapılarak bir örnek verilmiştir. Buna göre, farklı ülkede mukim bir grup şirketi tarafından satın alınmış olan bir gayrimaddi hakka ilişkin kullanım hakkının, Grup şirketlerine masraf paylaşımı kanalıyla dağıtılması halinde; Türkiye’de mukim grup şirketinin sözkonusu hakkın kullanımı karşılığında yurt dışındaki ilişkili Grup şirketine yaptığı “grup içi hizmet ödemesinin”, “gayrimaddi hak ödemesi” olarak kabul edileceği ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ve iç mevzuat hükümlerine göre vergilendirileceği belirtilmiştir.

Transfer fiyatlandırması açısından “grup içi hizmet bedeli” olan ödemelerin vergilendirme açısından mahiyetlerinin tespit edilmesi (satın alınmış bir gayrimaddi hakkın kullanımının masraf paylaşımı ile dağıtılıp dağıtılmadığı) gerekliliği özellikle açıklanmıştır. Böylece, ilişkili şirketler arasındaki masraf paylaşımı anlaşmalarında “hizmet” mi, yoksa “gayrimaddi hak” mı tartışması yine gündeme gelecektir.

Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 4)

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan “Deloitte Touche Tohmatsu Limited” ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.