Tarih : 14.06.2016
GİB'de Yayım Dönemi : Eylül 2016

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı : 62030549-120[65-2015/363]-79460         14/06/2016
Konu : Yurt dışı mukim şahıs/tüzel kişilere verilen avukatlık hizmetinde tevkifat yapılıp yapılmayacağı 
 
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; avukatlık faaliyetinde bulunduğunuzu, Yunanistan ve Romanya'da kurulmuş bulunan şirketlere Türkiye'de danışmanlık hizmeti ve dava takibi yaptığınızı belirterek,
            -Yurtdışındaki müvekkillerinize düzenlenecek serbest meslek makbuzlarında stopaj kesintisi yapılıp yapılmayacağı,
            -Yurtdışı mukim şirket adına yapılan tevkifatların ödenip ödenmeyeceği,
            -Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları çerçevesinde neler yapmanız gerektiği hususunda bilgi talep ettiğiniz anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
         193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Serbest Meslek Kazancın Tarifi" başlıklı 65'inci maddesinde;
             "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
            Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır…" hükmü yer almaktadır.
            Kanun'un "Serbest Meslek Kazancının Tespiti" başlıklı 67'nci maddesinde ise;
            "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyle yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.
            Müşteri veya müvekkilinden, serbest meslek faaliyeti ile ilgili olmak üzere para ve ayın şeklinde alınan gider karşılıkları kazanca ilave edilir…"hükmüne yer verilmiştir.
            Aynı Kanun'un "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94'üncü maddesinde; Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtilmiş olup aynı maddenin 2/b numaralı bendiyle yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemeler üzerinden %20 oranında tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
            Öte yandan, 01/01/1989 tarihinden itibaren uygulanmakta olan "Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya Sosyalist Cumhuriyeti Gelir ve Servet Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması"nın 14 üncü maddesinde,
"1. Bir Akit Devlet mukiminin serbest meslek faaliyetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetler dolayısıyla elde ettiği gelir, yalnız bu Devlette vergilendirilebilecektir. Bununla beraber, eğer bu faaliyetler diğer Devlette icra edilirse ve eğer:
            a) Kişi bu diğer Devlette bu faaliyetleri icra etmek için sürekli kullanabileceği bir sabit yere sahip ise veya
            b) Kişi bu diğer Devlette, sözkonusu faaliyetleri icra etmek amacıyla bir yılda veya birkaç seferde 183 gün veya daha fazla kalırsa, sözkonusu gelir, bu diğer Devlette vergilendirilebilir."
hükümleri yer almaktadır.
            01/01/2005 tarihinden itibaren uygulanmakta olan "Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması"nın 14 üncü maddesinde;
"1. Bir Akit Devlet mukiminin serbest meslek faaliyetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelir, yalnızca bu Akit Devlette vergilendirilecektir. Bununla beraber bu hizmet veya faaliyetler diğer Akit Devlette icra edilirse ve eğer
            a) kişi, bu diğer Akit Devlette söz konusu faaliyetleri icra etmek amacıyla sürekli kullanabileceği sabit bir yere sahip ise; veya
            b) kişi, bu diğer Akit Devlette, söz konusu hizmet veya faaliyetleri icra etmek amacıyla, ilgili mali yıl içinde başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde, bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşan bir süre kalırsa,
söz konusu gelir aynı zamanda bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilir."
              hükümleri yer almaktadır.
            Buna göre, Yunanistan ve Romanya'da kurulmuş şirketlere verdiğiniz danışmanlık hizmetleri nedeniyle elde ettiğiniz gelirlerin her iki Anlaşmanın 14 üncü maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup, söz konusu faaliyetlerin bahsi geçen ülkelere gidilmeksizin verilmesi durumunda, bu faaliyetlerden elde edilen gelirleri vergilendirme hakkı yalnızca Türkiye'ye ait olacaktır. Vergilendirme hakkının yalnızca Türkiye'ye ait olduğu durumlarda danışmanlık hizmeti karşılığında Romanya ve Yunanistan'da kurulmuş şirketlerce yapılacak ödemeler üzerinden vergilendirme yapılmaması gerekmektedir.
            Bununla beraber, söz konusu hizmetlerin Yunanistan veya Romanya'da ifa edilmesi durumunda, Romanya'da bu hizmetler için kullanılabilecek bir sabit yere sahip olunması veya faaliyetlerin icra edilmesi amacıyla Romanya'da bir yılda birkaç seferde 183 günden fazla kalınması durumunda söz konusu faaliyetlerden elde edilen gelirleri Romanya'nın da vergilendirme hakkı olacaktır. Söz konusu hizmetlerin Yunanistan'da ifa edilmesi durumunda ise, Yunanistan'da bu hizmetler için kullanılabilecek bir sabit yere sahip olunması veya faaliyetlerin icra edilmesi amacıyla Yunanistan'da ilgili mali yıl içinde başlayan veya biten bir 12 aylık dönemde bir veya birkaç seferde 183 günden fazla kalınması durumunda söz konusu faaliyetlerden elde edilen gelirler üzerinden Yunanistan'ın da vergi alma hakkı olacaktır.
            Anlaşma  hükümlerinden yararlanabilmeniz için Türkiye'de tam mükellef olduğunuzu ve tüm dünya kazançlarınız üzerinden Türkiye'de vergilendirildiğinizi Türkiye'deki yetkili makamlardan alacağınız bir belge ile (mukimlik belgesi) kanıtlamanız gerekmektedir.
            Diğer taraftan, Yunanistan ve Romanya'da mukim firmalara tarafınızdan  Türkiye'de verilen (danışmanlık ve dava takibi hizmeti) serbest avukatlık hizmeti nedeniyle elde ettiğiniz gelirin serbest meslek kazancı olarak Gelir Vergisi Kanununun 92 nci maddesinde belirlenen sürede, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.