Numara : 35
Tarih : 27.2.2004
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2004/35
 
KONU
 
Yatırımların ve İstihdamın Teşvikine Yönelik Düzenlemeler
 
 
Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda  Değişiklik Yapılması Hakkında 5084 Sayılı Kanun (R.G.: 6/2/2004; 25365) ile bazı illerde vergi ve sigorta primi teşvikleri uygulanması, enerji desteği sağlanması ve yatırımlara bedelsiz arsa ve arazi temin edilmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler tablo halinde aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır.

Teşvik Konusu
Yararlanacak Olanlar
Uygulama Esasları
 
·         Gelir vergisi stopajı teşviki
(Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin fiilen istihdam ettikleri personelin ücretlerinden kesilen gelir vergisinin terkini)
 
·         Kapsama giren illerde 1/10/2003 tarihinden itibaren işe başlayanların fiilen yanlarında çalıştırdığı personel,
 
·         Kapsama giren illerde 1/10/2003 tarihinden önce işe başlayanların bu tarihten önce ilgili idareye vermiş oldukları en son dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu işyerlerinde fiilen çalıştırdıkları personel.
 
(Mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi haller yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.)
 
·         Muhtasar beyanname ile beyan edilerek tahakkuk ettirilecek olan ücretlerden kesilen gelir vergisi terkin edilecektir.
·         Organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu işyerleri için terkin edilecek vergi tutarı, yeni alınan işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez.
·         Diğer işyerleri için terkin edilecek vergi tutarı, yeni alınan işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin çarpımı sonucu bulunacak tutarın % 80’ini geçemez.
·         1/3/2004 – 31/12/2008 arasındaki ücretlerden kesilen gelir vergisi terkinden yararlanır.
 
·         Uygulamanın usul ve esasları Maliye Bakanlığınca belirlenecektir.
·         2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olan hizmet ve yapım işlerine yönelik faaliyetler hakkında gelir stopajı teşviki uygulanmaz.
 
·         Sigorta primi işveren paylarında teşvik
(SSK mevzuatına göre prime esas kazançlar üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin Hazinece karşılanması)
 
·         Kapsama giren illerde 1/10/2003 tarihinden itibaren işe başlayanların fiilen yanlarında çalıştırdığı personel,
 
·         Kapsama giren illerde 1/10/2003 tarihinden önce işe başlayanların bu tarihten önce ilgili idareye vermiş oldukları en son dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu işyerlerinde fiilen çalıştırdıkları personel.
 
(Mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi haller yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.)
 
·         Esasları daha sonra belirlenecek şekilde beyan edilerek tahakkuk ettirilecek olan sigorta primi işveren hissesinin belirli bir kısmı Hazinece karşılanacaktır.
·         Organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu işyerleri için Hazinece karşılanacak işveren hissesi tutarı, yeni alınan işçi sayısı ile SSK primine esas alt kazanç sınırının çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez.
·         Diğer işyerleri için Hazinece karşılanacak işveren hissesi tutarı, yeni alınan işçi sayısı ile SSK primine esas alt kazanç sınırının çarpımı sonucu bulunacak tutarın % 80’ini geçemez.
·         Bu uygulamadan 1/3/2004 – 31/12/2008 arasındaki ücretlerden hesaplanan SSK işveren hissesi yararlanır.
·         Uygulamanın usul ve esasları Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken belirlenecektir.
·         2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olan hizmet ve yapım işlerine yönelik faaliyetler ve kmu işletmeleri hakkında SSK primi işveren payı teşviki uygulanmaz.
·         Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.
 
 
·         Enerji desteği (işletmelerin elektrik enerjisi giderlerinin belirli bir kısmının Hazinece karşılanması)
 
·         Kapsama giren illerde 1/10/2003 tarihinden itibaren imalât sanayi, madencilik, hayvancılık (su ürünleri yetiştiriciliği ve tavukçuluk dahil), seracılık, soğuk hava deposu, turizm konaklama tesisi, eğitim veya sağlık alanında faaliyete geçen, fiilen ve sürekli olarak asgari on işçi çalıştıran işletmeler,
 
·         Kapsama giren illerde 1/10/2003 tarihinden önce yukarıda belirtilen konularda faaliyete geçmiş olan ve bu tarihten önce ilgili idareye vermiş oldukları en son dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayılarını  fiilen ve sürekli olarak en az % 20 oranında artıran ve asgari on işçi çalıştıran işletmeler.
 
(Mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi haller yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.)
 
·         Bu işletmelerin elektrik enerjisi giderlerinin % 20’si Hazinece karşılanır.
·         Bu orana 10’dan sonraki her bir işçi için 0,5 puan eklenir.
·         Hazinece karşılanacak oran organize sanayi ve endüstri bölgelerinde kurulu bulunan işletmeler için % 50’yi, diğer alanlarda kurulu bulunan işletmeler için % 40’ı geçemez.
·         Fiilen ve sürekli olarak çalıştırılan işçi sayısının tespitinde, bir takvim yılının en az 3/4'ünde çalıştırılmış işçi sayısı esas alınır. Yıl içinde faaliyete başlanmış olması halinde, faaliyette bulunulan süre dikkate alınır.
·         Bu uygulamada asgari kapasiteleri belirlemeye Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı, enerji giderlerinin iadesine ilişkin süreleri tespit etmeye, iadeyi nakden veya mahsuben yaptırmaya ve uygulamanın usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık müştereken yetkilidir.
·         2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olan hizmet ve yapım işlerine yönelik faaliyetler hakkında enerji desteği uygulanmaz.
·         Hazinece karşılanılan enerji giderleri, iadenin yapıldığı dönemde gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gelir olarak dikkate alınır.
 
 
 
·         Bedelsiz yatırım yeri tahsisi
(Hazineye, katma bütçeli kuruluşlara, belediyelere veya il özel idarelerine ait arazi veya arsaların mülkiyetinin bedelsiz olarak devredilmesi)
 
·         Kapsama giren illerde 6/2/2004 tarihinden itibaren en az on kişilik istihdam öngören yatırım yapacak olan gerçek ve tüzel kişiler
 
·         Organize sanayi ve endüstri bölgelerinde yer alabilecek yatırımlar için bu bölgelerde tahsis edilecek boş parsel bulunmaması şartı aranır.
·         İstihdam edilecek işçi sayısına, yatırımın faaliyete geçmesi tarihinden itibaren beş yıl süre ile uyulması zorunludur.
·         Yatırımcının, belirlenen şartlara uymadığının veya öngörülen sürede yatırımın tamamlanmadığının tespiti halinde, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın taşınmaz, üzerindeki muhdesat ile birlikte Hazine, katma bütçeli kuruluşlar, belediyeler  veya il özel idareleri adına kaydolunur.
·         Uygulama ile ilgili istihdam, yatırıma başlama ve tamamlama süresi, devredilen taşınmazın teminat olarak gösterilmesi, miktar ve devir veya satış koşulları ile diğer usul ve esaslar, Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
·         Bu uygulamadan yararlanabilmek için yatırımın belirli bir tarihe kadar yapılması koşulu yoktur.
·          Bedelsiz yatırım yeri tahsisi süresiz olarak yapılabilecektir.
 

 
Ortak Hükümler
 
·         Dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirilen işçi sayısı olarak bordronun ilgili olduğu dönemin son ayına ilişkin işçi sayısı dikkate alınır. Kapsama dahil olan illerde bulunan iş yerleri dolayısıyla birden fazla bordro verilmesi durumunda işçi sayısı olarak, enerji desteği uygulamasında ilgili işkolu veya sektörde faaliyet gösteren işletmelere ilişkin bordrolardaki işçi sayısının toplamı dikkate alınır.
·         Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi olarak açılması halinde, bu faaliyet ile ilgili olarak teşviklerden yararlanılamaz.
·         Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayan, sadece teşviklerden yararlanmak amacıyla yapılan işlemler teşviklerden yararlanamaz. 
 
Gelir Vergisi Stopajı Teşviki, Sigorta Primi İşveren Paylarında Teşvik, Enerji Desteği ve Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisinin Uygulanabileceği İller (Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 Yılı İçin Belirlenen Fert Başına Gayrisafi Yurt İçi Hâsıla Tutarı 1500 ABD Doları veya Daha Az Olan İller)
1
Adıyaman 
10
Bingöl
19
Hakkari
28
Siirt
2
Afyon
11
Bitlis
20
Iğdır
29
Sinop
3
Ağrı
12
Çankırı
21
Kars
30
Sivas
4
Aksaray
13
Düzce
22
Kırşehir
31
Şanlıurfa
5
Amasya
14
Diyarbakır
23
Malatya
32
Şırnak
6
Ardahan
15
Erzincan
24
Mardin
33
Tokat
7
Bartın
16
Erzurum
25
Muş
34
Uşak
8
Batman
17
Giresun
26
Ordu
35
Van
9
Bayburt
18
Gümüşhane
27
Osmaniye
36
Yozgat
 
Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisinin Uygulanabileceği İller (Kalkınmada Öncelikli Yöreler ve Yukarıda Sayılan İller)
1
Adıyaman
14
Çorum
27
Kastamonu
40
Siirt
2
Ağrı
15
Diyarbakır
28
Kilis
41
Sinop
3
Aksaray
16
Elazığ
29
Kırıkkale
42
Sivas
4
Amasya
17
Erzincan
30
Kırşehir
43
Şanlıurfa
5
Ardahan
18
Erzurum
31
Malatya
44
Şırnak
6
Artvin
19
Giresun
32
Mardin
45
Tokat
7
Bartın
20
Gümüşhane
33
Muş
46
Trabzon
8
Batman
21
Hakkari
34
Nevşehir
47
Tunceli
9
Bayburt
22
Iğdır
35
Niğde
48
Van
10
Bingöl
23
K. Maraş
36
Ordu
49
Yozgat
11
Bitlis
24
Karabük
37
Osmaniye
50
Zonguldak
12
Çanakkale *
25
Karaman
38
Rize
 
 
13
Çankırı
26
Kars
39
Samsun
 
 
* Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri