Numara : 136
Tarih : 4.8.2008
VERGİ SİRKÜLERİ
 
NO: 2008/136
 
KONU: Belge Düzenine İlişkin  385 Sıra No.’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Yayınlandı.
 
1 Ağustos 2008 tarih ve 26954 Sayılı Resmi Gazete’de, belge düzenine ilişkin 385 Sıra No.’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayınlanarak aşağıdaki konularda açıklamalar yapılmıştır.
 
1- Mal ve Hizmet Satışlarında Belge Düzeni
  
1.1. Taşımcılıkta, bedeli kredi kartları veya banka kartları kullanılarak ödenen taşıma ücretlerine ilişkin, günlük hasılatlar, bankalarca verilen detaylı geçiş raporlarına istinaden “Muhtelif Müşteriler”  ibareli tek bir fatura ile belgelenecektir.
 
1.2. Otomatik Satış Makineleri ile yapılan satışlarda;
 
1.2.1 Otomatik makineler ile yapılan yiyecek içecek gibi mal ve hizmet satışlarında, satış bilgileri makine hafızasında yer alıyor, dışarıdan müdahale yapılamıyor ve günlük satış raporu alınabiliyor ise, bu makinelerin gün sonu raporlarına göre “Muhtelif Müşteriler”ibareli bir fatura düzenlenecektir.
 
1.2.2.  Yukarıdaki şartları taşımayan ve satışın para atılmak suretiyle yapıldığı makinelerde, malın sevk edildiği tarihten azami 7 gün içinde satılan malları içerecek şekilde “Muhtelif Müşteriler” ibareli bir fatura düzenlenecektir. Makinelere yerleştirilen mallar için de “Muhtelif Müşteriler” ibareli tek irsaliye düzenlenecek ve satış faturası ile irtibatlandırılacaktır.
 
1.2.3. Sadece hizmet sunan ve yukarıda belirtilen özellikleri bulunmayan makinelerde, cihazda  biriken günlük para hasılatı tutarı üzerinden “Muhtelif Müşteriler” ibareli bir fatura   düzenlenecektir.
 
1.3. Elektronik Sistemler kullanılarak yapılan “Otopark” işletmeciliğinde, ödeme kaydedici cihaz yerine tebliğde özellikleri açıklanan elektronik cihazlar kullanıldığında, bedelin ödenmesi sırasında tek nüsha perakende satış fişi verilecek ve günlük kümülatif hasılat makinenin (Z) raporlarına göre kaydedilecektir. Söz konusu cihazların kullanıldığı otoparklarda ayrıca ödeme kaydedici cihaz kullanılmasına gerek yoktur.
 
1.4. Kapıdan veya mesafeli sözleşme düzenlenerek yapılan satışlarda ise üzerinde iade bölümü de yer alan faturalar kullanılacak olup, en az üç örnek düzenlenen faturaların iki örneği müşteriye malla birlikte verilecektir. Müşterinin malı iade işlemlerinde de, aynı faturanın iade bölümü müşteri tarafından doldurularak faturanın bir örneği geri verilen mal ile birlikte  satıcıya verilecek, bir örneği de müşteride kalacaktır.
  
1.5. Döviz ve kıymetli maden alım satımı yapanlar, “ Kıymetli Maden alım/satım belgesi” ve “Döviz alım/satım belgelerini” ayrı ayrı kullanabilecekleri gibi 01.09.2008 tarihinden itibaren “Döviz ve Kımetli Maden Alım Belgesi”, “Döviz ve Kıymetli Maden Satım Belgesi” adı altında tek bir belge de kullanabileceklerdir. Bu belgeler 226 ve 379 Seri No.’lu VUK Genel Tebliğlerinde belirtilen açıklamalara göre düzenlenecektir. Söz konusu belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinin tespiti halinde VUK’nun 353’üncü maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.
 
2- Tali Sigorta Acentelerine Ödenen Komisyon Bedellerinde Belge Düzeni
 
Sigorta acenteleri tarafından, tali acentelik sözleşmesi ile kendilerine bağlı tali acentelere ödenen komisyon bedelleri için de “Sigorta Komisyon Gider Belgesi” düzenleme zorunluluğu getirilmiştir.
 
Buna göre tali acenteler aldıkları bu bedeller için ayrıca fatura düzenlemeyecekler, sigorta acentelerince kendilerine düzenlenen “Sigorta Komisyon Gider Belgesi” ne istinaden hasılat kayıt edeceklerdir.
 
01.09.2008 tarihiden itibaren sigorta acentelerince düzenlenecek bu belgeler 243 No.’lu VUK Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslara uygun olacaktır.
 
3- Denetimlerde Alıkonulan Sevk İrsaliyesi Yolcu Listesi ve İrsaliyeli Faturalar
 
Emek ve zaman kaybına neden olduğu gerekçesi ile denetimlerde alıkonan sevk irsaliyesi, yolcu listesi ve irsaliyeli faturalar bundan böyle vergi dairelerinde bulunan tarh dosyasına konulmak üzere ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmeyecek, mükellefin vergi dairesinin bağlı olduğu;
 
3.1. Vergi Dairesi Başkanlığı bulunan illerde “Denetim Koordinasyon Müdürlüklerince”,
 
3.2. Diğer illerde ise “Defterdarlık Gelir Müdürlüklerince”,
 
değerlendirilmek üzere muhafaza edilecektir.
 
4- Yurt İçindeki Müşteriler Adına Yabancı Para Biriminde Düzenlenen Faturalarda, Türk Para Birimi Karşılığı Bulunmaması Halinde İkinci Derece Usulsüzlük Cezası Kesilecektir
 
Tebliğe göre;
 
4.1.  Vergi Usul Kanunu’nun 215’inci maddesinde;
  • Kayıt ve belgelerde Türk para biriminin kullanılacağı,
  • Belgelerin Türk Parası karşılığı gösterilmek şartı ile yabancı para birimi ile de  düzenlenebileceği,
  • Yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk Parası karşılığı şartı aranmayacağının,
hükme bağlandığı,
 
4.2. Vergi Usul Kanunu’nun 352’nci maddesinin II-7 bendinde ise, vergi beyannamelerinin, bildirimlerin, evrak ve vesikaların kanunen belli şekil ve muhteviyatı ve ekleri ile bunlarla ilgili olarak yapılan diğer düzenlemelere uyulmaması fiilinin II. Derece Usulsüzlük sayıldığı belirtilmiştir. Buna göre, yurt içindeki müşteriler adına yabancı para biriminde düzenlenen faturalarda, yabancı para birimi tutarı ve Türk Para birimi tutarı yer almak zorundadır. Türk para birim tutarı bulunmayan bu tür faturalar için mükelleflere VUK’nun 352-II-7’nci maddesine göre II.derece usulsüzlük cezası kesilecektir.
 
Yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen faturalarda ise Türk Para birimi karşılığı gösterilme şartı aranmayacaktır.
 
Yukarıda kısaca özetlenen konular ve düzenlenecek belgelerde bulunması gereken asgari bilgiler hakkında 385 Sıra No.’lu VUK Genel Tebliğinde detay açıklamalar yapılmıştır.
 
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
 
Saygılarımızla,
 
Deloitte Türkiye
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.