Numara : 132
Tarih : 29.7.2008
VERGİ SİRKÜLERİ
 
NO: 2008/132
 
KONU: 86 Seri No.’lu Gider Vergileri Genel Tebliği Yayınlanarak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Uygulamalarına İlişkin Açıklamalar Yapılmıştır.
 
26.07.2008 tarih ve 26948 Sayılı Resmi Gazete’de 86 Seri No.’lu Gider Vergileri Genel Tebliği yayınlanarak, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinde (BSMV) 5766 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler nedeniyle uygulamaya yönelik açıklamalar yapılmıştır.
 
Tebliğ açıklamaları özetle aşağıdaki gibidir.
 
A. Sigorta İşlemlerinde BSMV Uygulaması
 
1- Sigorta İşlemlerinde BSMV Mükellefi Sigorta Şirketleridir
 
6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu’nda değişiklikler yapan 5766 Sayılı Kanun’un 25’inci maddesinin yürürlüğe girmesinden önceki uygulamaya göre sigorta işlemlerinde BSMV'nin mükellefi, sigorta şirketleri ile bu şirketler tarafından sözleşme yapma veya prim tahsil etme yetkisi verilen sigorta acenteleriydi. Ancak, 5766 Sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler uyarınca, 01/08/2008 tarihinden itibaren sözleşme yapma veya prim tahsil etme yetkisi bulunan sigorta acenteleri ile sigorta acenteliği bulunan banka şubeleri tarafından yapılan sigorta işlemleri de dahil olmak üzere bütün sigorta işlemlerinde verginin mükellefi sigorta şirketleridir.
 
2- Sigorta İşlemlerinde Verginin Matrahı
 
Sigorta işlemlerinde verginin matrahı, bu işlem dolayısı ile poliçede yer alan prim tutarıdır. Prim tutarının hesabında, sigorta işlemi dolayısı ile komisyon ve benzeri adlarla sigorta aracılarına yapılan ödemeler, matraha dahil olup indirim konusu yapılamaz.
 
Diğer bir ifade ile, sigorta aracıları (sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisi bulunan aceteler) vergi mükellefiyetinden çıkarılmakla beraber, bu aracılara yapılan ödemeler sigorta şirketlerince matrahtan indirilmeyecektir.
 
Tebliğde, konu hakkıda verilen örnek aşağıdaki gibidir.
 

Örnek: C yetkili sigorta acentesi tarafından 16.08.2008 tarihinde 1 yıllık motorlu kara taşıt aracı sigorta poliçesi düzenlenmiştir. C yetkili sigorta acentesi ile sigorta şirketi arasında yapılan yetkili acentelik sözleşmesi gereğince bu poliçeye ilişkin komisyon oranı % 10’dur. Söz konusu poliçeye ilişkin prim tutarı (yetkili acente komisyonu dahil) 1.350-YTL’dir.
 
C yetkili sigorta acentesinin bu işlem dolayısıyla acentelik sözleşmesi uyarınca alacağı komisyon tutarı, poliçede yer alan prim tutarının % 10’u olup 135-YTL’dir.  Bu işlemdeki prim tutarı, sigorta acentesinin alacağı komisyonlar ile sigorta şirketinin alacağı tutarların toplamından oluşmakta olup 1.350-YTL’dir. Dolayısıyla, sigorta işleminde acentenin alacağı komisyon tutarı poliçede yer alan prim tutarına dahil olduğundan bu tutar verginin hesaplanmasında dikkate alınmaktadır. Bu işlemde verginin matrahı yine poliçede yer alan 1.350-YTL dir.
 
3- Yangın Sigortası Vergisi Üzerinden Ayrıca BSMV Hesaplanmaması Gerekir
 
Sigorta işlemlerinde sigorta şirketleri tarafından teminat altına alınan risklere karşılık poliçede gösterilen prim tutarları üzerinden BSMV hesaplanmaktadır. Poliçede yer alan yangın sigortası vb. sigortalar dolayısı ile alınan prim tutarlarının tamamı BSMV’nin matrahını oluşturmaktadır. İlgili Kanun uyarınca yangın sigortaları dolayısıyla alınan prim tutarı üzerinden ayrıca yangın sigortası vergisi hesaplanarak ödenmektedir. Buna göre, yangın sigortasına ilişkin prim tutarı da dahil poliçede yer alan prim tutarları üzerinden BSMV hesaplanması nedeniyle, yangın sigortası vergisi üzerinden ayrıca BSMV hesaplanmaması gerekmektedir.  
 
4- Sigorta İşlemlerinde BSMV Beyanı ve Ödenmesi
 
Sigorta şirketleri, 01.08.2008 tarihinden itibaren sigorta aracıları tarafından yapılan sigorta işlemleri de dahil olmak üzere yaptıkları işlemlere ilişkin vergileri, Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri Vergisi) Beyannamesi ile izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar kanuni veya iş merkezlerinin bulunduğu yer vergi dairesine beyan ederek aynı süre içinde ödeyeceklerdir.
 
5- Sigorta Acenteleri Tarafından, Temmuz 2008 Dönemine İlişkin BSMV’nin Beyanı ve   Ödenmesi
 
Sözleşme yapma veya prim tahsil etme yetkisi bulunan sigorta acentelerinin Temmuz 2008 vergilendirme döneminde yaptıkları sigorta muamelelerine ilişkin vergileri Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri Vergisi) Beyannamesi ile izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar vergi dairesine beyan ederek aynı süre içinde ödemeleri gerekmektedir.
 
Sigorta acenteleri tarafından verilecek Temmuz 2008 dönemine ait beyannamenin “Sonraki Döneme Devreden İptal Edilen Sigorta Muamelelerine İlişkin İndirilecek Vergiler” satırında bulunan tutarlar, iptal edilen sigorta işlemlerine ait vergilerin ilgili dönemlerde beyan edilerek ödenmiş olması şartıyla sigorta acentesinin başvurusu üzerine diğer vergi borçlarına mahsup edilir.
 
Bu mahsup işleminin yapılabilmesi için, ilgili acentelerin bu Tebliğ ekinde yer alan “İptal Edilen Sigorta Poliçelerine İlişkin Bildirim”i düzenlemek suretiyle vergi dairesine bir dilekçe ile başvurması gerekmektedir. (EK:1) Mahsup edilemeyen vergi tutarları işlemin yapıldığı takvim yılının sonuna kadar doğacak diğer vergi borçlarından mahsup edilir. Bu şekilde mahsup edilemeyen vergi, sigorta acentesine nakden iade edilecektir.
 
6- Sigorta Acentelerinin BSMV Mükellefiyet Kaydı Ağustos 2008 Döneminin Sonuna      Kadar Vergi Dairesince Terkin Edilecektir
 
Sigorta acentelerinin BSMV mükellefiyet kaydı, Temmuz 2008 dönemine ilişkin beyannamelerin verilmesinden sonra Ağustos 2008 döneminin sonuna kadar ilgili vergi dairesi müdürlüğünce terkin edilecektir.
 
Ancak 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 160’ıncı maddesi hükmü uyarınca, sigorta acentelerinin BSMV'ye ilişkin mükellefiyet kaydının terkin edilmesi, mükellefin işi bırakmasından önceki dönemlere ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak, bu tarihten önceki dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve ceza uygulanmasına da engel teşkil etmeyecektir.
 
7- İptal Edilen Sigorta İşlemlerinde BSMV Uygulaması
 
İptal edilen sigorta işlemlerine ilişkin BSMV uygulaması Gider Vergileri Kanunu’nun 31’inci maddesi 5’inci fıkrasında düzenlenmiştir.
 
Bu düzenleme uyarınca, sigorta şirketleri iptal ettikleri sigorta muamelelerine ilişkin vergileri (yalnızca iptal tarihinden sonraki döneme ait olan kısmı), iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan BSMV'den indirebilirler. Bu dönemde indirilemeyen vergiler, sonraki dönem beyannamelerinde indirim konusu yapılabilmektedir.
 
7.1. 01.08.2008 Tarihinden Sonra Sigorta Acentelerince Yapılan İptal İşlemine İlişkin Vergi İndirimi Sigorta Şirketince Yapılacaktır
 
01.08.2008 tarihinden sonra yapılan sigorta işlemlerinde sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisi bulunan sigorta acentelerinin BSMV mükellefiyeti bulunmamaktadır. Bu tarihten sonra yapılan sigorta işlemlerinde BSMV'nin mükellefi sigorta şirketleridir.
 
01.08.2008 tarihinden önce sözleşme yapma veya prim tahsil etme yetkisi bulunan sigorta acenteleri tarafından yapılan sigorta işlemlerinin bu tarihten sonra iptal edilmesi durumunda, iptal edilen sigorta işlemlerine ilişkin beyan edilen vergilerin, iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan vergiden indirilmesi sigorta şirketleri tarafından gerçekleştirilecektir. Bu durumda, 01.08.2008 tarihinden önce sigorta acenteleri tarafından düzenlenen ancak bu tarihten sonra iptal edilen sigorta işlemlerine ilişkin vergilerin sigorta acentelerince beyan edilerek ödenmiş olması kaydıyla, sigorta şirketleri tarafından iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan vergiden indirim konusu yapılabilecektir. İptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan vergiden sigorta şirketleri tarafından indirim konusu yapılan verginin (yalnızca iptal tarihinden sonraki döneme ait olan kısmı),  bu işlemleri yapan sigorta acentelerine ayrıca red ve iadesinin yapılamayacağı açıktır.
 
7.2.  01.08.2008 tarihinden önce veya sonra düzenlenen ve bu tarihten sonra iptal edilen sigorta işlemlerinde BSMV uygulaması, 85 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliğinde yer alan  açıklamalara göre yapılacaktır. (85 Seri No.’lu Gider Vergileri Genel Tebliğine sirkülerimizin sonundaki linkten ulaşabilirsiniz.)
 
8- Sigorta Şirketlerince Sigorta Aracılarına Verilen Komisyonların BSMV Karşısındaki   Durumu
 
8.1. BSMV’ne Tabi Poliçeler Üzerinden Ödenen Komisyonlar İçin BSMV Hesaplanmayacak ve Aracılarca Beyan Edilmeyecektir
 
Sigorta acenteliği bulunan banka şubeleri, sigorta acenteliği bulunan finansman şirketleri ile diğer acentelere sigorta işlemleri dolayısıyla ödenen komisyonlar prim tutarına dahil olduğundan ve bu tutarlara ilişkin vergiler sigorta şirketlerince 01.08.2008 tarihinden itibaren beyan edilerek ödeneceğinden, bu komisyonları alan sigorta acenteleri  ve sigorta acenteliği bulunan banka şubeleri ile finansman şirketleri tarafından ayrıca BSMV hesaplanıp beyan edilmeyecektir.
 
8.2. Yıl Sonlarında Teşvik Komisyonu ve Benzer Adlar Altında Alınan Paralar
 
8.2.1. Bankalar Dışındaki Sigorta Acentelerinin Aldıkları Komisyonlar BSMV’ne Tabi Tutulmayacaktır
 
Bankalar dışındaki sigorta acentelerinin BSMV mükellefiyeti Ağustos 2008 döneminden itibaren sona ereceğinden sigorta muamelelerine ilişkin olarak yıl sonlarında veya belli dönem aralıklarında sigorta şirketlerinden teşvik komisyonu ve benzer adlar altında alınan paralar BSMV’ne tabi tutulmayacaktır.
 
8.2.2. Sigorta Acenteliği Bulunan Banka Şubeleri Tarafından Sigorta Şirketlerinden Alınan Teşvik Komisyonu ve Benzer Gelirler BSMV’ne Tabidir
 
Sigorta acenteliği bulunan banka şubeleri tarafından sigorta şirketlerinden teşvik komisyonu ve benzer adlar altında alınan paraların 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 28’inci maddesi hükmünce BSMV'ye tabi tutulması gerekmektedir. Teşvik komisyonu ve benzeri adlar altında alınan tutarlar, banka şubeleri tarafından Hizmet Vergisi (Banka Muameleleri Vergisi) Beyannamesinin ilgili kısmına dahil edilmek suretiyle beyan edilecektir.
 
8.3.  BSMV’den İstisna Edilen İşlemler Dolayısıyla İle Alınan Komisyon ve Benzeri Adlarla Alınan Paralar Üzerinden BSMV Hesaplanmayacaktır
 
6802 Sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde BSMV'den istisna edilen sigorta işlemleri düzenlenmiştir. Bu Kanun ve diğer kanunlar ile BSMV'den istisna edilen sigorta işlemleri dolayısıyla alınan paralar (komisyon ve benzeri adlarla alınanlar dahil) üzerinden BSMV hesaplanmayacaktır. Bu durumda, sözleşme yapma veya prim tahsil etme yetkisi bulunan veya bulunmayan acenteler ile bu nitelikte olan banka şubeleri tarafından da vergiden istisna edilen sigorta işlemleri dolayısıyla komisyon ve benzeri adlarla alınan paralar üzerinden vergi hesaplanmayacak ve beyan edilmeyecektir.
 
9- Sigorta İşlemlerinde Belge Düzeni
 
Tebliğe göre, 5766 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler, belge düzenini değiştirmemektedir. Sigorta şirketlerince; hizmetleri karşılığı sigorta acetelerine ödenecek komisyonlar için Sigorta Komisyon Gider Belgesi düzenlenerek uygulamaya devam edilecektir. Acentelerce söz konusu bedeller için ayrıca fatura düzenlenmeyecektir. Ancak, sigorta şirketlerinin sigortacılık faaliyeti dışında kalan diğer faaliyetleri için fatura düzenleneceği tabiidir.
 
Tebliğde, sigorta işlemleri dolayısı ile sigorta şirketleri ve acentelerince düzenlenecek belgelere ilişkin açıklamaların 243 ve 246 Sıra No.’lu VUK Genel Tebliğlerinde açıklandığı belirtilmektedir.
 
B. Kambiyo Muamelelerinde BSMV Uygulaması
 
BSMV mükellefleri; işlemlerine ilişkin vergi oranı sıfır (0) olsa da, vergilendirme dönemi içinde vergiye tabi işlemleri bulunmasa da durumlarını vergi beyannamesi ile bildirmeye mecburdurlar.
 
6802 Sayılı Kanun’un “Beyanname verilme zamanı ve yeri” başlıklı 47’nci maddesinin (a) fıkrasında,”…her mükellef, bir ay içindeki vergiye tabi muamelelerini bir beyanname ile ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar … banka ve sigorta hizmetleri vergisinde muamelelerin yapıldığı yer vergi dairesine bildirmek mecburiyetindedir. “hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin (e) fıkrasında ise; "Herhangi bir vergi döneminde, vergiye tabi muameleleri bulunmayan mükellefler de keyfiyeti aynı müddetler içinde, vergi beyannamesi ile bildirmeye mecburdurlar.” hükmü bulunmaktadır.
 
01.05.2008 tarihinden itibaren Kombiyo Satış Tutarı üzerinden uygulanacak BSMV oranı sıfır olarak belirlenmiştir. (15.04.2008 tarih ve 26848 Sayılı RG.’de yayınlanan 2008/13459 Sayılı BKK)
 
Bu nedenle, vergi dönemi içinde sadece vergi oranı sıfır olarak belirlenmiş döviz satış işlemleri bulunan mükelleflerin (yetkili müesseseler dahil) de bu işlemlerini beyanname ile bildirmeleri gerekmektedir.
 
Tebliğ ekinde “İptal Edilen Sigorta Poliçelerine İlşikin Bildirim” formu bulunmaktadır.
 
 
 
 
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
 
Saygılarımızla,
 
Deloitte Türkiye

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.