Numara : 109
Tarih : 2.7.2008
VERGİ SİRKÜLERİ
 
NO: 2008/109
 
KONU: Limited Şirketlerin Amme Borçları ve Ortaklarının Sorumluluğu
 
29.06.2008 tarih ve 26921 Sayılı Resmi Gazete’de Seri A, 2 Sıra No.’lu “Tahsilat Genel Tebliği” yayınlanarak; 5766 Sayılı Kanun ile 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Hakkındaki Kanun’da yapılan değişiklikler açıklanmıştır.
 
Bu sirkülerimizin konusu 6183 Sayılı AATUHK’nun 35’inci maddesinde, limited şirket ortaklarının sorumluluğuna ilşkin olarak yapılan değişiklik hakkında, söz konusu 2 No.’lu Tahsilat Genel Tebliğinde yer alan açıklamalardır.
 
1.   Limited Şirketlerde Hissesini Devreden Ortak ve Yeni Devir Alan Ortak, Devir Tarihinden Önceki Borçlardan Müteselsil Olarak Sorumlu Olacaklardır
 
2008/83 sayılı sirkülerimizin 3’üncü fıkrasında açıklandığı üzere 5766 Sayılı Kanun ile limited şirket ortaklarının amme borçlarından sorumluluğu ile ilgili olarak yeni düzenlemeler yapılarak hisseyi devralan ortakların da geçmiş dönemdeki borçlardan, devreden ortakları birlikte müteselsil sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Tebliğe göre, limited şirket oratkları şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğruda doğruya sorumlu tutulacaklardır.
 
Limited şirket borçlarından sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar, 6183 Sayılı Kanun’un 3 ‘üncü maddesi uyarınca amme borçlusu olup, bu Kanun hükümlerine göre takip edilecektir.
 
2. Limited Şirket Ortaklarının Tespiti
 
6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununun;
  • 503 ve müteakip maddelerinde limited şirketlerin kuruluşu düzenlenmiş,
  • 511 inci maddesinde tescil ve ilan edilecek hususlar arasında; ortakların kimliği ve koymayı taahhüt ettikleri sermaye miktarları yer almış,
  • 515 inci maddesinde şirket esas mukavelesinde yapılan her değişikliğin ilk mukavelede olduğu gibi tescil ve ilan edileceği,
  • 519 uncu maddesinde de pay defterinin tutulacağı, bu deftere; ortakların ad ve soyadlarının, pay miktarlarının, vukuu bulan ödemelerin, payların devir ve intikali ve bu hususlarla ilgili değişiklikleri kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
  • 520’nci maddesi hükmüne göre de ortaklık payının devri; tescil ve ilan edilmese de noter tasdikli devir sözleşmesi, ortakların devir işlemine muvafakatı ve devrin pay defterine işlenmesi ile hüküm ifade etmektedir.
Bu hükümlerin birlikte incelenmesinden de görüleceği gibi, limited şirket ortaklarının kimliği ve şirketteki sermaye hisselerine ilişkin bilgiler; şirketin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilen ana sözleşmesinde, bu sözleşmede yapılan değişikliklerde, pay devrinin tescil ve ilan edilmemiş olduğu hallerde ise pay defterinde yer almaktadır.
 
3. Şirket Ortakları Hakkında Takibat Yapılabilmesi İçin Amme Alacağının Şirketten   Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması    Gerekir
 
6183 Sayılı Kanun’un 35’inci maddesi uyarınca limited şirket ortakları hakkında takibe geçilebilmesi için, Kanun’un 54 ve müteakip maddelerine göre şirket hakkında yapılan takip muameleleri sonucunda amme alacağının şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerekmektedir.
 
5766 Sayılı Kanunla 6183 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde yapılan değişiklikle;
  • Tahsil edilemeyen amme alacağı terimi; “Amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını,”
  • Tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı terimi; “Amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını,”
 
şeklinde tanımlanmıştır.
 
Bu düzenleme çerçevesinde limited şirket ortaklarının sorumluluğuna başvurulmadan önce alacaklı tahsil dairelerince Kanun’un 3’üncü maddesinde yer alan tanımlardaki hususlar dikkate alınmak suretiyle yapılacak işlemlere dayanılarak amme alacağının şirketten tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerekmektedir.
 
5766 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile 6183 Sayılı Kanun’un 35’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait olan ve devir tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacaktır.
 
Buna göre, şirket ortağının payını devretmesi halinde, devreden ve devralan şahıslar, şirketin devir tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş borçlarından, Kanun’un 35’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sermaye hisseleri oranında sorumlu olacaklardır. Ancak bu sorumluluğa başvurulabilmesi için amme alacağının şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememiş veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması gerekmektedir.
 
4. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gerektiği Zamanlarda Pay Sahiplerinin Farklı Şahıslar Olmaları Halinde Bu Şahıslar, Amme Alacağının Ödenmesinden Müteselsilen Sorumlu Tutulacaktır
 
Buna göre, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda farklı kişilerin şirket ortağı olması halinde, söz konusu kişilerin bu amme alacağından müteselsilen sorumlu tutularak, Kanun’un 35 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sermaye hisseleri oranında takip edilmesi gerekmektedir.
 
5. Yapılan Değişikliklere Göre Limited Şirket Ortakları Hakkında Yapılacak Takipte Aşağıdaki Hususlara Dikkat Edilecektir
  • Öncelikle şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda şirket ortaklarının kimler olduğu ve bu ortakların sermaye hisseleri; şirket ana sözleşmesi, ana sözleşme değişikliği veya pay defterindeki kayıtlardan tespit edilecektir.
  • Her bir ortağın sermaye hissesine göre takip konusu olan amme alacağından sorumlu olduğu tutar belirlenecektir.
  • Şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağının ödenmesinden sermaye hissesi oranında sorumlu tutulması gereken ortağın, hissesini devredip devretmediği araştırılacak, hisse devrinin söz konusu olduğu hallerde, devralan şahsın devir tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş şirket borçlarından sorumlu tutulacağı tutar tespit edilecektir.
  • Ortaklar hakkında takip muamelesine 6183 Sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre tanzim edilecek ödeme emrinin tebliği suretiyle başlanılacaktır.
6. Limited Şirket Ortaklarının Hep Birlikte Müdür Sıfatını Haiz Olmaları Halinde Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk
 
6762 Sayılı Türk Ticaret Kanun’un 540’ıncı maddesinde, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortakların hep birlikte müdür sıfatıyla şirket işlerini idareye ve şirketi temsile mezun ve mecbur oldukları hükme bağlanmıştır. Böyle bir durumda ortaklar hakkında 6183 Sayılı Kanun uyarınca yapılacak takip; 35’inci madde hükümlerine göre sermaye hisseleri oranında olmayacaktır. Ortakların hepsi kanuni temsilci sıfatına haiz olacaklarından, haklarındaki takip 6183 Sayılı Kanun’un mükerrer 35’ inci maddesine göre, amme alacağının tamamından müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre yürütülecektir.
 
7. Teminat İsteme, İhtiyati Haciz, İhtiyati Tahakkuk ve Diğer Amme Alacağının Korunması Hükümleri Amme Borçlusu Sayılan Ortak Hakkında da Uygulanacaktır
 
6183 Sayılı Kanun’un “Amme alacaklarının korunması” başlıklı ikinci bölümünde yer alan teminat isteme, ihtiyati haciz, ihtiyati tahakkuk ve diğer koruma hükümleri, yeterli şartların varlığı halinde bu tebliğdeki düzenlemeler dikkate alınarak amme borçlusu sayılan ortak hakkında da uygulanacaktır.
 
8. 35’inci Maddenin Yürürlülük Tarihi Olan 29 Temmuz 1998 Tarihinden Önce ve Sonraki Dönemlere İlişkin Amme Alacakları
 
6183 Sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde 4369 sayılı Kanunla yapılan değişiklik 29.07.1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla, 29.07.1998 tarihi ve bu tarihten sonraki dönemlere ait olan amme alacakları, limited şirketten tahsil imkanı bulunmaması halinde yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde ortaklardan takip ve tahsil edilecektir. Bu tarihten önceki dönemlere ait amme alacakları ise ortaklardan kanun değişikliği öncesi hükümlere göre takip ve tahsil edilecektir.
 
6183 Sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde 5766 Sayılı Kanunla yapılan değişikliklerin usul hükümlerine yönelik olması ve 5766 Sayılı Kanun’un Geçici 1’inci maddesi hükmü gereğince 5766 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla (06.06.2008) tahsil edilmemiş bulunan amme alacakları için de uygulanacaktır.”
 
 
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
Saygılarımızla,
 
Deloitte Türkiye

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.