Numara : 26
Tarih : 9.4.2003
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2003/26
 

KONU

Vergi Barışı Kanunu Uygulamasında Gelir ve Kurumlar Vergisinde Asgari Matrah Artırımı Tutarlarının Azaltılması ve Vergi İncelemelerinin Tamamlanma Sürelerinin Kısaltılmasına İlişkin 4840 Sayılı Kanun

4 Nisan 2003 tarihinde TBMM’de kabul edilen 4840 sayılı Kanun ile 4811 sayılı Vergi Barışı Kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapılması öngörülmektedir.

4840 sayılı Kanununun öngördüğü değişikliklerden ilki, 4811 sayılı Vergi Barışı Kanununun asgari matrah artırımına ilişkin esaslarını düzenleyen 7 nci maddesine eklenen 14 numaralı fıkradır. Söz konusu fıkraya göre; 7 nci maddede yer alan asgarî matrah artırımı tutarları, 27/2/2003 tarihinden itibaren uygulanmak üzere adi ortaklıkların gerçek kişi ortakları ile kalkınmada öncelikli yörelerde mükellefiyet kaydı bulunan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için % 50 oranında, diğer illerde ise % 25 oranında indirilerek uygulanır.

Buna göre, 4840 sayılı Kanununun öngördüğü asgari matrah artırım tutarları aşağıdaki Tabloda gösterildiği gibi olacaktır.

 
Yıllar
Zarar Beyan Edenler, Matrah Beyan Etmeyenler ve Beyanname Vermeyenler İçin Asgari Matrah Artırım Tutarları (000 TL)
Kalkınmada Öncelikli Yöre Mükellefi
Diğer Yöreler Mükellefi
Adi Ortaklıkların Gerçek Kişi Ortakları
Gelir Ver.
Kurumlar V.
Gelir Ver.
Kurumlar V.
Gelir Ver.
1998
1,250,000
3,750,000
1,875,000
5,625,000
1,250,000
1999
1,500,000
4,500,000
2,250,000
6,750,000
1,500,000
2000
1,875,000
5,625,000
2,812,500
8,437,500
1,875,000
2001
2,500,000
7,500,000
3,750,000
11,250,000
2,500,000

 
Yıllar
Matrah Beyan Edenler İçin Asgari Matrah Artırım Oranları*
Kalkınmada Öncelikli Yöre Mükellefi
Diğer Yöreler Mükellefi
Adi Ortaklıkların Gerçek Kişi Ortakları
GV ve KV
GVK 94/6 Artırımı**
GV ve KV
GVK 94/6 Artırımı**
Gelir Ver.
1998
% 15
% 15
% 22.5
% 22.5
% 15
1999
% 12.5
% 12.5
% 18.75
% 18.75
% 12.5
2000
% 10
% 10
% 15
% 15
% 10
2001
% 7.5
% 7.5
% 11.25
% 11.25
% 7.5

*Artırılacak tutarlar bir önceki tabloda belirtilen asgari tutarlardan az olamaz. **Artırım matrah değil vergi üzerinden yapılacaktır.
4840 sayılı Kanununun öngördüğü değişikliklerden diğeri, Vergi Barışı Kanununun 10 uncu maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan, matrah artırımında bulunan mükellefler nezdinde devam eden vergi incelemelerinin ve takdir işlemlerinin 31 Mart 2003 tarihine kadar sonuçlandırılmaması halinde bu işlemlere devam edilemeyeceği yönündeki düzenlemeye ilişkindir. 4840 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, söz konusu durumda vergi incelemelerinin ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasına ilişkin süre 20 Mart 2003 tarihine çekilmektedir.
Bu düzenlemeye göre, 27/2/2003 tarihinden önce nezdinde vergi incelemesine veya vergi matrahının takdiri işlemine başlanılan mükellef eğer ilgili dönemler için Vergi Barışı Kanunu çerçevesinde matrah artırımı hükümlerinden yararlanırsa, bu inceleme ve takdir işlemlerinin 20 Mart 2003 tarihi itibariyle sonuçlandırılmış olması gerekecektir. Bu tarihten sonra sonuçlandırılan işlemler (vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilen vergi inceleme raporları ve takdir komisyonu kararları) nedeniyle, matrah artırımında bulunulan yıl için mükellef nezdinde herhangi bir vergi tarhiyatı yapılamayacak, gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi cezası uygulanamayacaktır.

Vergi Barışı Kanununun yürürlük tarihi olan 27/2/2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülen 4840 sayılı Kanun henüz Cumhurbaşkanlığınca onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlanmadığı için yürürlüğe girmemiştir. Kamuoyuna yansıdığı kadarıyla, matrah artırımında bulunulan mükellefler nezdinde devam eden vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasına ilişkin sürenin kısaltılması eleştiri konusudur. Bu nedenle, 4840 sayılı Kanunun Cumhurbaşkanlığınca onaylanıp onaylanmayacağı belli değildir.

4840 sayılı Kanunun Cumhurbaşkanlığınca 21 Nisan 2003 tarihine kadar onaylanarak yürürlüğe girmesi halinde, değişklik öncesi asgari tutarlara göre matrah artırımında bulunan mükelleflerin, artırdıkları matrahlarını yeni düzenlemeye göre azaltarak 21 Nisan 2003’e kadar yapmaları gereken ilk taksit ödemeleri ile sonraki taksit ödemelerine ilişkin tahakkukları buna göre düzeltmeleri gerekecektir.

İlgili mevzuatı çerçevesinde 4840 sayılı Kanunun yayımının ve yürürlüğe girmesinin 5 Mayıs 2003 tarihine kadar geciktirilmesi mümkündür. Bu durumda, matrah artırımından yararlananların birinci ve ikinci taksit ödeme süreleri geçmiş olacağından, yapılacak işlem konusunda Maliye Bakanlığının açıklamasına göre hareket edilmesi gerekecektir.

Konuyla ilgili gelişmeler sizlere duyurulmaya devam edilecektir.

Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.