Numara : 70
Tarih : 5.5.2017

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2017/70

KONU Türkiye'de İkamet Etmeyenlere Konut ve İş Yeri Teslimlerine İlişkin KDV İstisna Uygulaması ile İndirimli Orana Tabi Traktör, Tarım Makineleri ve İş Makinalarının Teslimlerinden Doğan KDV İadelerine İlişkin Açıklamalar. 

5 Mayıs 2017 tarihli ve 30057 sayılı Resmi Gazete’de; Türkiye’de ikamet etmeyenlere konut ve iş yeri teslimlerine ilişkin KDV istisna uygulaması ile indirimli orana tabi traktör, tarım makineleri ve iş makinalarının teslimlerinden doğan KDV iadelerine ilişkin açıklamaların yer aldığı 12 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Tebliği yayımlandı.  

Söz konusu Tebliğ ile yapılan açıklamalar bu sirkülerimizde özetlenmektedir.

A) Konut veya İş Yeri Teslimlerinde KDV İstisnası 

Hatırlanacağı üzere, 8 Mart 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6824 sayılı Kanun’un 7 nci maddesiyle, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun istisnalara ilişkin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen bent ile bedeli döviz olarak Türkiye’ye getirilmek kaydıyla, konut veya iş yeri olarak inşa edilen binaların ilk tesliminde uygulanmak ve resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları hariç olmak üzere;

  • Çalışma veya oturma izni alarak 6 aydan daha fazla yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına,

  • Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere,

  • Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de olmayan ve bir iş yeri ya da daimi temsilci vasıtasıyla Türkiye’de kazanç elde etmeyen kurumlara  

yapılan konut veya iş yeri teslimlerinde KDV istisnası uygulanması yönünde düzenleme yapılmış ve bu konu 2017/47 No.lu Sirkülerimiz ile duyurulmuştu. 

1) Konut veya iş yerinin bu istisna kapsamında teslime konu edilebilmesi için gerekli olan şartlar nelerdir?

Konut veya iş yerinin bu istisna kapsamında teslime konu edilebilmesi için;

  • Konut veya iş yeri olarak inşa edilen binanın yapı ruhsatının bulunması ve alıcıların kullanımına hazır vaziyette fiilen teslim edilmesi şarttır.

  • Kat irtifakı kurulabilen konut veya iş yerlerinde ayrıca kat irtifakının kurulmuş olması gerekmektedir.

  • Yapı ruhsatında konut, dükkan, ofis, büro, rezidans, apart daire, devre mülk ve benzeri olarak tanımlanan konut veya iş yerleri istisna kapsamında değerlendirilecektir.

  • İstisna uygulamasında, kat mülkiyeti kurulan konut veya iş yerlerinin tesliminde fiili teslimin tevsiki aranmayacaktır.

2) İstisna sadece ilk teslimde mi uygulanacak?

İstisna, 1/4/2017 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, konut veya iş yerini inşa eden mükellefin yapacağı ilk teslimde uygulanacaktır.

Konut veya iş yerinin inşa edenlerden satın alınarak bir başkasına satılması halinde yapılan konut veya iş yeri teslimi ilk teslim olarak değerlendirilmeyecektir.

Örnek: (A) Yapı A.Ş. inşa ettiği toplam 10 adet bağımsız bölümden oluşan binayı toplu olarak (B) Emlak A.Ş.ye satmıştır. (B) Emlak A.Ş. de satın aldığı bu konut ve iş yerlerinin bir kısmını Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere satmıştır. Bu durumda (B) Emlak A.Ş. tarafından yapılan bu teslimler ilk teslim olmadığından istisna kapsamında değerlendirilmez. 

3) Arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya iş yerinin (Trampa) arsa sahibi tarafından teslimi ilk teslim sayılır mı?

3065 sayılı Kanunun (2/5) inci maddesine göre trampa, iki ayrı teslim hükmündedir. Bu hükme göre, arsa karşılığı inşaat işinde iki ayrı teslim söz konusudur. Bunlardan birincisi, arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi; ikincisi ise müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya iş yeri teslimidir. Buna göre arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya iş yerinin arsa sahibi tarafından teslimi ilk teslim kapsamında değerlendirilmeyecektir. 

4) İstisna kapsamında birden fazla konut veya iş yeri alınması mümkün müdür? 

Bu istisnadan yararlanma şartlarını taşıyan alıcıların, istisna kapsamında birden fazla konut veya iş yeri alması mümkündür. 

5) Kimler bu istisnadan yararlanabilecek?

İstisna;

  • Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına (resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları hariç),

  • Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere,

  • Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de olmayan ve bir iş yeri ya da daimi temsilci vasıtasıyla Türkiye’de kazanç elde etmeyen kurumlara

yapılan konut veya iş yeri teslimlerinde uygulanacaktır.

6) Türk vatandaşlarının sadece çalışma veya oturma iznine sahip olması istisna uygulaması için yeterli midir? 

Bu istisnadan faydalanacak Türk vatandaşının;

  • İstisna kapsamında teslimin yapılacağı tarih itibariyle geçerli olan yurt dışında çalışma veya oturma iznine sahip olması,

  • Çalışma veya oturma iznini, istisna kapsamında teslimin yapılacağı tarihten en az 6 ay önce almış olması,

  • Çalışma veya oturma izninin alındığı tarih ile istisna kapsamında teslimin yapılacağı tarih arasında en az 6 ay yurt dışında bulunması 

şartlarını birlikte sağlaması gerekmektedir

7) Hangi yabancı uyruklular Türkiye’de yerleşmiş sayılmaktadır? 

Bilindiği üzere, 5901 sayılı Kanunun (3/1-d) maddesi uyarınca yabancı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi ifade etmektedir. 

Türkiye’de yerleşme” kavramı ise 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 4 üncü maddesine göre, ikametgahı Türkiye'de bulunanlar ile bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak 6 aydan fazla oturanları (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.) ifade etmektedir. 

Aynı Kanunun 5 inci maddesi uyarınca, belli ve geçici görev veya iş için Türkiye'ye gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar, memurlar, basın ve yayın muhabirleri ve durumları bunlara benzeyen diğer kimselerle tahsil veya tedavi veya istirahat veya seyahat maksadıyla gelenler ile tutukluluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmayan sebeplerle Türkiye'de alıkonulmuş veya kalmış olan yabancılar memlekette altı aydan fazla kalsalar dahi, Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar. 

Buna göre, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan ve 193 sayılı Kanuna göre Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişiler bu istisnadan faydalanabilecektir. 

8) Tüzel kişiler açısından kanuni ve iş merkezi ne anlama gelmektedir? 

Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de olmayan ve bir iş yeri ya da daimi temsilci vasıtasıyla Türkiye’de kazanç elde etmeyen kurumlar bu istisnadan faydalanabilir. 

Kanuni merkezden maksat, vergiye tabi kurumların kuruluş kanunlarında, tüzüklerinde, ana statülerinde veya sözleşmelerinde gösterilen merkezdir. İş merkezi ise iş bakımından işlemlerin bilfiil toplandığı ve yönetildiği merkezdir. 

9) Satıcı mükellefler, alıcılardan istisna kapsamında olduklarına ilişkin tevsik edici belge alacaklar mı?

İstisna kapsamında konut veya iş yeri tesliminde bulunacak satıcı mükellefler; istisna kapsamında olduğunun tevsikine ilişkin olarak: 

a) Alıcı Türk vatandaşı ise;

  • Yukarıda yer verilen şartları sağlayan ikamet ettiği ülke resmi makamlarından alınmış ikamet tezkeresi veya bu mahiyette bir belge veya ilgili ülke resmi makamlarından alınmış çalışma izninin bulunduğunu,

  • Çalışma veya oturma izninin alındığı tarihten itibaren en az 6 ay yurt dışında bulunduğunu,

  • Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendi kapsamında olmadığını gösteren ilgili ülkede bulunan Türk elçilik veya konsoloslukları tarafından verilen belgeyi

b) Yabancı uyruklu gerçek kişi ise;

  • Uyruğunda bulunduğu ülke tarafından verilmiş pasaportun fotokopisini (çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerde mavi kartın fotokopisini),

  • Yabancı uyruklu gerçek kişinin Türkiye’de yerleşmiş olmadığına dair konut veya iş yerinin bulunduğu yer vergi dairesinden alınacak belgeyi  

c) Tüzel kişi ise;

  • Kuruluş ve faaliyetin devam ettiğine dair kurumun kanuni merkezinin bulunduğu ülke resmi makamlarından alınmış belgeyi,

  • Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de olmadığına ve bir iş yeri ya da daimi temsilci vasıtasıyla Türkiye’de kazanç elde etmediğine dair konut veya iş yerinin bulunduğu yer vergi dairesinden alınacak belgeyi 

konut veya iş yeri tesliminden önce alıcıdan almalıdır.

10) Bedelin Türkiye’ye getirilmesi ne kadar sürede gerçekleşmelidir? 

Konut veya iş yeri tesliminde KDV istisnasının uygulanabilmesi için, bedelin en az %50’sinin satışa ilişkin faturanın düzenlendiği tarihten önce, kalan kısmının da en geç bir yıl içerisinde alıcı tarafından döviz olarak Türkiye’ye getirilerek satıcıya ödenmesi gerekir.

İstisnaya ilişkin KDV iadesi, bedelin tamamının Türkiye’ye getirilerek satıcıya ödenmesinden sonra yapılır. 

Örnek: Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu Bay (A) ile (B) Yapı A.Ş., inşası tamamlanan 500.000 Dolar bedelindeki konutu, bedelin %50’si peşin kalan tutarı 6 eşit taksitte ödenmek suretiyle satışı konusunda anlaşmıştır. Peşinat, faturanın düzenlenmesinden önce döviz olarak Türkiye’ye getirilmiş ve satıcıya ödenmiştir. Kalan tutar ise fatura düzenlendikten sonra aylık taksitler halinde yurt dışından döviz olarak getirilecek ve satıcıya ödenecektir. 

Faturanın düzenlenmesinden önce bedelin yarısı alıcı tarafından döviz olarak Türkiye’ye getirilip satıcıya ödendiğinden bu satış işleminde KDV hesaplanmaz.

11) İstisna kapsamında yapılan satışlar nasıl beyan edilecektir? 

Bu kapsamda yapılan satışlar, konut veya iş yeri tesliminin yapıldığı vergilendirme dönemine ait KDV beyannamesinin “İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığında “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda; 328 kod numaralı “Konut veya İş Yeri Teslimleri” satırı aracılığıyla beyan edilecektir. Bu satırın "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa istisnaya konu konut veya iş yerlerinin bedelinin KDV hariç tutarı, "Yüklenilen KDV" sütununa bu konut veya iş yerlerine ilişkin alış ve giderlere ait belgelerde gösterilen toplam KDV tutarı yazılacaktır. İade talep etmek istemeyen mükellefler, "Yüklenilen KDV" sütununa “0” yazmalıdır. 

Satıcılar, her bir vergilendirme dönemi içinde gerçekleştirilen bu kapsamdaki satışlarını KDV beyannamesi ekinde yer alan form (EK:24) ile bildirecektir. 

12) KDV İadesi için gerekli olan belgeler hangileridir?

Konut veya iş yeri teslimlerinden doğan iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranacaktır:

  • Standart iade talep dilekçesi

  • İstisnanın beyan edildiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi

  • İade hakkı doğuran işleme ait yüklenilen KDV listesi

  • İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu

  • Satış faturaları listesi

  • Satıcıların teslimden önce temin etmeleri gereken Tebliğin (II/B-12.1.3) bölümünde sayılan belgeler

  • Dövizin tamamının Türkiye’ye getirildiğini tevsik eden banka dekontları veya gümrük idaresinden alınan belgeler ile satıcıya ödendiğini tevsik eden banka dekontları

  • Satışa ilişkin tapu kayıt örneği. 

13) Mahsuben veya Nakden İade taleplerinde YMM raporu gerekli midir?

Mükelleflerin bu işlemden kaynaklanan;

  • Mahsuben iade talepleri, yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilecektir.

  • ve 5.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilecektir. İade talebinin 5.000 TL’yi aşması halinde aşan kısmın iadesi, vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilecektir. Teminat verilmesi halinde mükellefin iade talebi yerine getirilecek ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülecektir.

 

B) İndirimli Orana Tabi Traktör, Tarım Makineleri ve İş Makinalarının Teslimlerinden Doğan KDV İadeleri

Bu Tebliğin 2 nci maddesi ile 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin (III/B-3) bölümünün üçüncü paragrafı ile (III/B-3.2.5) bölümlerinde yer alan “indirimli orana tabi konut teslimlerinden” ibaresi “indirimli orana tabi konut ile 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki (II) sayılı listenin (B) bölümünün 28 ve 29 uncu sırası kapsamındaki malların teslimlerinden” olarak değiştirilmiştir. 

Buna göre, aşağıda yer alan indirimli orana tabi traktör, tarım makineleri ve iş makinalarının teslimlerinden doğan KDV iadeleri, yılı içinde vergilendirme dönemleri itibarıyla talep edilmesi kaydıyla nakden yapılabilecektir.

1) II Sayılı Listenin (B) bölümünün 28 inci sırası kapsamındaki mallar

8424.81

Tarıma ve bahçeciliğe ait olanlar (sıvı veya toz halindeki maddeleri püskürtmeye, dağıtmaya veya pülverize etmeye mahsus mekanik cihazlar)

8428.2030.90.00

Diğerleri (Tarımda kullanılmak üzere özel olarak imal edilmiş pnömatik elevatörler ve konveyörler)

8428 90.71 00 00

Zirai traktörlere takılmak üzere imal edilenler (Tarımda kullanılmak üzere özel olarak imal edilmiş yükleyiciler)

8428.90.95.90.11

Zirai traktörler için hidrolik kaldırıcılar

8432.10

Pulluklar

8432.21.00.00.00

Diskli tırmıklar (diskorolar)

8432 29

Diğerleri: (Tırmıklar, skaritikatörler, kültivatörler, zararlı otları ayıklayan makinalar, çapa makinaları)

8432.30

Ekim ve dikim makinaları

8432.40

Gübreleme makina ve cihazları

8433 20

Çayır biçme makinaları (traktörlere monte edilen parmaklı biçme makinaları dahil)

8433.30

Ot hazırlama makina ve cihazları

8433 40

Ot ve saman balyalama makina ve cihazları (ot ve samanları toplayıp demet veya balya yapmaya mahsus olanlar dahil)

8433.51.00.00.00

Biçer döverler

8433.52

Diğer harman makina ve cihazları

8433.53

Kök ve yumru sökme makinaları

8433.59.11.00.00

Kendinden hareketli olanlar (silaj makinası)

8433.59.19.00.00

Diğerleri (silaj makinası)

8433.59.30.00.11

Orak makinaları (biçerler)

8433.59.30.00.12

Biçer toplarlar

8433.59.30.00.13

Biçer bağlarlar

8433.59.80.00.11

Pamuk hasat makinası

8433.59.80.00.12

Mısır hasat makinası

8433.59.80.00.13

Mısır toplama ve daneleme makinaları

8433.59.80.00.19

Diğerleri (diğer hasat ve harman makina ve cihazları)

8433.90

Aksam ve parçalar (84.33 pozisyonundaki makina ve cihazlara ait olanlar) (10)

8434.10.00.00.00

Süt sağma makinaları

8436.10.00.00.00

Hayvan yemlerini hazırlamaya mahsus makina ve cihazlar

8436.80.91.00.00

Otomatik yalaklar

8436.80.99.00.11

Arıcılığa mahsus bal mumunu petek yapan makina ve cihazlar

8436.80.99.00.12

Arıcılığa mahsus diğer makina ve cihazlar

8436.80.99.00.13

Mekanik hayvan kırkma makinaları (elle çalışanlar hariç)

8510.20.00.00.12

Hayvan kırkma makinaları

8701.10.00.00.00

Motokültörler

8701.90.11.00.00

Motor gücü 18 kW.ı geçmeyenler (traktörler)

8701.90.20.00.00

Motor gücü 18 kW.ı geçen fakat 37 kW.ı geçmeyenler (traktörler)

8701.90.25.00.00

Motor gücü 37 kW.ı geçen fakat 59 kW.ı geçmeyenler (traktörler)

8701.90.31.00.00

Motor gücü 59 kW.ı geçen fakat 75 kW.ı geçmeyenler (traktörler)

8701.90.35.00.00

Motor gücü 75 kW.ı geçen fakat 90 kW.ı geçmeyenler (traktörler)

8701.90.39.00.00

Motor gücü 90 kW.ı geçenler (traktörler)

8716.20.00.00.00

Tarımda kullanılmaya mahsus kendinden yüklemeli veya boşaltmalı römork ve yarı römorklar

 

2) II Sayılı Listenin (B) bölümünün 29 uncu sırası kapsamındaki mallar

 

84.29.52.10.00.00

Paletli ekskavatörler (kulesi 360 derece dönebilen)

84.29.52.90.00.11

Lastik tekerlekli olanlar (kulesi 360 derece dönebilen makina ve cihazlar)

84.29.59.00.10.11

Beko loder

84.47

Örgü makinaları, dikiş-trikotaj makinaları ve gipe edilmiş iplik, tül, dantela, işleme, şeritçi ve kaytancı eşyası veya file imaline mahsus makina ve cihazlar ve püskül, ponpon makina ve cihazları

84.52.10

Ev tipi dikiş makinaları

84.52.21.00.00.00

Otomatik üniteler (diğer dikiş makinaları)

84.52.29.00.00.00

Diğerleri (diğer dikiş makinaları)

84.58

Metal işlemeye mahsus torna tezgahları (tornalama merkezleri dahil)

84.59

Metalleri talaş kaldırmak suretiyle delmeye, raybalamaya, frezelemeye, diş açmaya veya vida yuvası açmaya mahsus takım tezgahları (kızaklı işlem üniteleri dahil) [84.58 pozisyonundaki torna tezgahları (tornalama merkezleri dahil) hariç]

 

Söz konusu Tebliğe aşağıdaki bağlantı yoluyla ulaşabilirsiniz.

 

12 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Tebliği

 

Saygılarımızla,

 

Deloitte Türkiye.

 

 

 

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan “Deloitte Touche Tohmatsu Limited” ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.