Numara : 42
Tarih : 24.2.2017

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2017/42

KONU Serbest Bölgelere İlişkin Yeni Düzenlemeler Yapıldı.

22 Şubat 2017 tarihli ve 29987 sayılı Resmî Gazete’de "Serbest Bölgeler Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" yayımlandı.

Kanun ile yapılan düzenlemelerden bazılarına bu sirkülerimizde yer verilmiştir.

1) Acele Kamulaştırma usulü serbest bölgeler için de uygulanabilecektir.

Bilindiği üzere, 2942 No.lu Kamulaştırma Kanunu’nun 27 inci maddesinde “acele kamulaştırma” ibaresinin tanımına yer verilmektedir. Buna göre, “aceleciliğine” Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda; gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın, seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilmektedir.

Bu Kanunun 1 inci maddesi ile 3218 No.lu Serbest Bölgeler Kanunu’nun “Bölgenin düzenlenme esasları:” başlıklı 5 inci maddesinde yapılan düzenlemeyle, serbest bölge ilan edilen yerlerde yapılacak kamulaştırmalarda “acele kamulaştırma” usulünün kullanılabilmesine imkan sağlanmış; ayrıca kamulaştırma bedeli ve bu esnada ortaya çıkan masrafların, serbest bölgeyi kurup işletmeye talip işletici şirketlerce karşılanabilmesi mümkün hale getirilmiştir.

2) İmalatçı olmayan serbest bölge firmaları ve işleticileri vergi ve diğer teşviklerden yararlanabilecektir.

Bilindiği üzere, serbest bölgelere, 3218 No.lu Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ile verilen teşviklerden yalnızca imalatçı firmalar yararlanmakta ve serbest bölgedeki imalatçı olmayan firmalar ve işletici şirketler diğer mevzuatla sağlanan vergi teşviklerinden yararlandırılamamaktadır.

Bu Kanunun 2 nci maddesi ile 3218 No.lu Serbest Bölgeler Kanunu’nun “Muafiyet ve teşvikler” başlıklı 6 ncı maddesinde yapılan düzenlemeyle, geçici 3 üncü maddede yer alan teşviklerden yararlanan kullanıcılar ile diğer kullanıcılar ayrılmakta; serbest bölge teşviklerinden yararlanan kullanıcıların Bakanlar Kurulunca belirlenen vergi dışı teşviklerden yararlandırılması biçimindeki mevcut düzenlemeye devam edilmesi düzenlenmekte; serbest bölge teşviklerinden yararlanmayan kullanıcılar ile işletici şirketlerin, 3218 sayılı Kanun kapsamında yararlanılmayan vergi ve vergi dışı teşviklerden yararlanmaları sağlanmaktadır.

Bu kapsamda, serbest bölge yatırımcılarına düzenlenecek yatırım teşvik belgeleri, 3218 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinde sayılan faaliyetler itibarıyla belirtilen teşvik unsurlarını ve serbest bölgelerin doğası gereği sağlanan teşvik unsurlarını kapsamayacak biçimde düzenlenecektir.

3) Özel hesap ücreti oranları; bölge, sektör, faaliyet alanı veya yatırım türü itibarıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile indirilebilecektir.

Bilindiği üzere, özel hesap, Serbest Bölge gelirlerinin toplandığı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılan özel hesabı ifade etmektedir.

Bu Kanunun 3 üncü maddesi ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun “Serbest bölgelerin gelir ve harcamaları” başlıklı 7 nci maddesinde yapılan değişiklikle bölge içi satışlarda özel hesap ücreti tahsilatı konusu netleştirilmiş; ayrıca özel hesap ücreti oranlarının bölge, sektör, faaliyet alanı veya yatırım türü itibarıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenebilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.

Buna göre;

  • Ücrete tabi olarak yurt dışından getirilen mallar ile imalatçı kullanıcılar tarafından üretilen malların, bölge içinde satılması ve sonrasında Türkiye’ye çıkarılması hallerinde Yurt dışından bölgeye getirilen malların CIF değeri üzerinden binde 1 ve bölgeden Türkiye’ye çıkarılan malların FOB değeri üzerinden binde 9 oranında, peşin olarak ücret alınacaktır.

  • Bakanlar Kurulu; stratejik, büyük ölçekli veya öncelikli yatırımlar ile konusu, sektörü ve niteliği itibarıyla proje bazında desteklenmesine karar verilen yatırımlara yönelik olarak bu maddede yer alan oranları bölge, sektör, faaliyet alanı veya yatırım türü itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, farklılaştırmaya veya kanuni seviyesine kadar artırmaya yetkilidir. 

     

4) Serbest Bölgelerde özellik arz eden durumlarda iş ve işlemler kolaylaştırılacaktır.

3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun “Bölgedeki mallar” başlıklı 8 inci maddesinde yapılan değişiklikle, Serbest Bölgelerde özellik arz eden bazı durumlarda iş ve işlemlerin basitleştirilebilmesi amacıyla Ekonomi Bakanlığı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığına ortak çalışma olanağı getirilmiştir.

Buna göre;

  • Serbest bölgelerde faaliyette bulunan işletmelerde yatırım amaçlı olarak kullanılan makine ve ekipmanın bakım onarım ihtiyaçlarının Türkiye’nin diğer yerlerinde karşılanması,

  • Bölge faaliyetleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdaların Türkiye’ye çıkarılması,

  • Türkiye’nin diğer yerlerinde yapılacak film çekim faaliyetlerinde kullanılacak araç-gereç ve ekipmanın bölgeden geçici çıkışı ve benzeri özellik arz eden durumlarda

    vergi mükellefiyetine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, iş ve işlemlerin basitleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar Ekonomi Bakanlığı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca müştereken belirlenecektir. 

5) Yurt dışında serbest bölge, özel bölge, dış ticaret merkezi ve lojistik merkezi kurulması ve söz konusu bölgelerin işletilmesi amacıyla Bakanlar Kurulunca bir şirketin görevlendirilmesine yönelik Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.

Bu Kanunun 6 ncı maddesiyle, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’na eklenen “Yurt dışında bölgeler kurulması” başlıklı EK MADDE 2 ile Bakanlar Kuruluna;

  • Yurt dışında serbest bölge, özel bölge, dış ticaret merkezi ve lojistik merkezi kurulmasına,

  • Söz konusu bölgelerin işletilmesi amacıyla bir şirketin görevlendirilmesine,

  • Yurt dışında kurulan bölgelere Türkiye’de yerleşik şirketlerce yapılacak yatırımlara yönelik devlet yardımlarını belirlemeye

yönelik yetki verilmiştir. 

6) Bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmetleri istisna kapsamına alınmıştır.

Bu Kanunun 7 nci maddesiyle, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin ilk cümlesine eklenen ibra ile serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.

7) Asgari geçim indirimi uygulamasına Kanunda yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, 1 Seri No.lu 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği uyarınca;  serbest bölgelerdeki ücret istisnası, bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85'inin yurt dışına ihraç edilmesi halinde, tecil edilen verginin terkin edilmesi şeklinde uygulanmaktadır. Ayrıca istisna uygulamasında, asgari geçim indirimi mahsup edilerek kalan tutar tecile konu edilmektedir.

Bu Kanunun 7 nci maddesiyle, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi yukarıda anılan Tebliğe uygun olarak aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Aynı bölümde yapılan bir diğer değişiklikle, Bakanlar Kurulu’nun üretilen ürünlerin FOB bedelinin yurt dışına ihraç etme oranını %50’ye kadar indirme ve kanuni seviyesine kadar yükseltme yetkisi genişletilmiştir. Buna göre, Bakanlar Kurulu; bu yetkiyi, stratejik, büyük ölçekli veya öncelikli yatırımlar ile konusu, sektörü ve niteliği itibarıyla proje bazında desteklenmesine karar verilen yatırımlara yönelik olarak, bölge, sektör ya da faaliyet alanı itibarıyla farklılaştırarak veya kademelendirerek kullanabilecektir. 

Eski hali:

Yeni hali:

b) Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az  %85'ini yurtdışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden müstesnadır. Bu oranı %50'ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yıllık satış tutarı bu oranın altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilmeyen vergiler cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir.

“b) Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. Bu oranı %50’ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bakanlar Kurulu bu yetkiyi, stratejik, büyük ölçekli veya öncelikli yatırımlar ile konusu, sektörü ve niteliği itibarıyla proje bazında desteklenmesine karar verilen yatırımlara yönelik olarak, bölge, sektör ya da faaliyet alanı itibarıyla farklılaştırarak veya kademelendirerek kullanabilir. Yıllık satış tutarı bu oranın altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilmeyen vergiler cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir.”

 

8) Serbest bölgelerdeki binalar, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren 5 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılacaktır.

Bu Kanunun 10 uncu maddesi ile Emlak Vergisi Kanunu’nun Geçici Muaflıklar başlıklı 5 inci maddesinin (f) fıkrasına “Organize sanayi bölgeleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, serbest bölgeler” ibaresi eklenmiştir.

Buna göre, serbest bölgelerdeki binalar, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren 5 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılacaktır.

Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Kanuna aşağıdaki bağlantı yoluyla ulaşabilirsiniz.

Serbest Bölgeler Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

 

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan “Deloitte Touche Tohmatsu Limited” ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.