Numara : 83
Tarih : 18.8.2016

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2016/83

KONU: Transfer Fiyatlandırması Uygulamalarında Yapılan Değişiklikler.

Hatırlanacağı üzere, 9 Ağustos 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış olan, 6728 Sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 44. ve 59. maddeleriyle, transfer fiyatlandırması uygulamalarında değişiklikler yapılmış ve bu konu 2016/79 No.lu Sirkülerimizle duyurulmuştu.

Bu sirkülerimizde,  transfer fiyatlandırması uygulamasında yapılan değişiklikler aşağıdaki konu başlıklarıyla ele alınmaktadır.

1) Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımına İlişkin İthalde veya Sorumlu Sıfatıyla Ödenmiş KDV ile ilgili İndirim Konusu

Bilindiği gibi, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 30. maddesinin (d) bendi hükmü gereği, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi indirim konusu yapılamamaktadır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. Maddesine göre, örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderler ile transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınmaktadır.

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımına konu olan ithal yoluyla mal veya hizmet alımları için ödenmiş olan KDV’nin, indirim olarak dikkate alınıp alınmayacağı, KDV beyanlarındaki düzetmeler, uygulamada çeşitli tartışmalara sebep olmuştur. Konu hakkında farklı görüşler içeren, özelgeler ve yargı kararları mevcuttur. Söz konusu tartışmalar, öncelikle 21 Mayıs 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile ve daha sonra da 6728 Sayılı Kanun’un 44. maddesi ile KDV Kanunu’nun 30. maddesinin (d) bendine eklenen hüküm ile açıklığa kavuşmuştur.

6 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde yapılan açıklamaya göre, indirim hakkına sahip mükelleflerin ithalat matrahında, ithalat işleminden sonra meydana gelen azalmalar (transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtıldığının tespit edildiği durumlar dâhil) nedeniyle fazla veya yersiz ödenen vergiler, bu mükellefler tarafından indirim hesaplarına alındığından iade edilmez. İthalat sırasında fazla veya yersiz ödenen bu vergiler ile ilgili olarak indirim hesaplarında herhangi bir düzeltme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Bu uygulama yurtdışından temin edilen hizmetlere (gayri maddi hak ödemeleri dâhil) ilişkin sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen vergiler için de geçerlidir.

Daha sonra, KDV Kanunu’nun 30. Maddesinin (d) bendine eklenen hüküm açıklamasına göre de, Kurumlar Vergisi Kanunu yönünden transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı oluşması veya Gelir Vergisi Kanunu yönünden teşebbüs sahibinin ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edilen bedel veya fiyatlar üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunması halinde, emsallere uygun bedel veya fiyatlar ile teşebbüs sahibince uygulanmış bedel veya fiyat arasındaki işletme aleyhine fark oluşması durumunda da, ithal edilen mal veya hizmetlerle ilgili olarak gümrüğe veya sorumlu sıfatıyla vergi dairesine ödenmiş ve indirim konusu yapılmış olan KDV beyanları için düzeltme işlemi yapılmayacaktır.

2) İlişkili Kişi Tanımında Değişiklik

Yapılan düzenlemeye göre, ilişkili kişi kapsamına aşağıdaki detayda %10’luk sınır getirilmiştir. Ayrıca Bakanlar Kurulu bu oranı %1 ile %25 oranı arasında değiştirme yetkisine sahiptir.

İlişkinin doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık kanalıyla oluştuğu durumların örtülü kazanç dağıtımı kapsamında sayılması için en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkının olması şartı aranacaktır. Ortaklık ilişkisi olmadan doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında oy veya kâr payı hakkının olduğu durumlarda da taraflar ilişkili kişi sayılacaktır. İlişkili kişiler açısından bu oranlar topluca dikkate alınacaktır.

3) Transfer Fiyatlandırması Yöntemleri İle İlgili Düzenlemeler

Hâlihazırda, 1 Seri No’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği’nde uygulanabileceği belirtilmiş olan işlemsel kâr yöntemleri (işleme dayalı net kâr marjı yöntemi ve kâr bölüşüm yöntemi), 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13. Maddesine, dördüncü fıkranın (ç) bendinde değişiklik yapılarak eklenmiştir.

Buna göre, mükelleflerin uygulayabileceği transfer fiyatlandırması yöntemleri şöyledir:

  • Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi,
  • Maliyet artı yöntemi,
  • Yeniden satış fiyatı yöntemi,
  • İşlemsel kâr yöntemleri (işleme dayalı net kâr marjı yöntemi ve kâr bölüşüm yöntemi).

Mükellefler, emsallere uygun fiyata yukarıdaki yöntemlerden herhangi birisi ile ulaşma olanağı yoksa, işlemin niteliğine uygun olarak kendi belirleyecekleri bir yöntemi de kullanabilme hakkına sahip olmaya devam edeceklerdir.

4) Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Geçmiş Dönemlere Uygulanma İmkânı

Maliye Bakanlığı ile mükellef arasında yapılan peşin fiyatlandırma anlaşmalarında, tespit edilen yöntemin zamanaşımına uğramamış vergilendirme dönemlerine de uygulanabilmesine olanak sağlanmıştır. Bunun için, Vergi Usul Kanunu’nun Pişmanlık ve Islah hükümlerinin uygulanmasının mümkün olması ile anlaşma koşullarının bu dönemlerde de geçerli olması gereklidir. Gerekli şartlar sağlandığı halde, imzalanan anlaşma söz konusu hükümlerde yer alan haber verme dilekçesi yerine geçer, beyan ve ödeme işlemleri buna göre tekemmül ettirilir. Anlaşmanın geçmiş vergilendirme dönemlerine uygulanması sebebiyle daha önceden ödenen vergiler ret ve iade edilmez.

5) Transfer Fiyatlandırması Belgelendirme Yükümlülüklerinin Tam ve Zamanında Yerine Getirilmesi Durumunda Vergi Ziyaı Cezasına İndirim Uygulanması

Getirilen yeni düzenlemede, transfer fiyatlandırmasına ilişkin belgelendirme yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirilmiş olması kaydıyla, örtülü olarak dağıtılan kazanç nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş veya eksik tahakkuk ettirilmiş vergiler için vergi ziyaı cezası (Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde, kaçakçılık suçlarına ilişkin, yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hali hariç) %50 indirimli olarak uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu durumda, transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülüklerinin tam olarak ve zamanında yerine getirilmesi, vergi ziyaı cezası için önemli bir indirim imkânı sağlamaktadır. Böylece, yıllık transfer fiyatlandırması belgelendirme raporlarını tam ve zamanında hazırlayan kurumlar vergisi mükelleflerinin muhtemel bir inceleme neticesinde karşılaşabilecekleri muhtemel ceza maliyeti yarı yarıya inmiş olacaktır.

6) Uluslararası Düzeyde Karşılıklı Bilgi Talebi ve Paylaşımı ile ilgili Yetkilendirme

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun, “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı” nı düzenleyen 13. Maddesine 9 Ağustos 2016’dan itibaren yürürlüğe girmek üzere eklenen yeni hükümlerle ayrıca Türkiye’nin OECD’nin Matrah Aşındırılması ve Örtülü Kazanç Aktarımları ile ilgili aksiyon planlarına uyumu çerçevesinde; transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülükleri kapsamına, ilgili uluslararası anlaşmalar doğrultusunda, yurt dışında yer alan ilişkili kişilerin faaliyetlerine ilişkin bilgilerin dahil edilmesi zorunluluğunu getirmek ve bu bilgilerin uluslararası anlaşmalar çerçevesinde diğer ülkelerle karşılıklı olarak paylaşılmasına ilişkin usulleri belirlemek üzere Bakanlar Kurulu’na yetki verilmiştir.

 

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan “Deloitte Touche Tohmatsu Limited” ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.