Gelişmiş Arama
Anasayfa Site Haritası İletişim
 
Ana Sayfa > Sirküler > Vergi Sirküleri > 2012 Sirküler > 2011 Yılında Elde Edilen Kira Gelirlerinin...
 

2011 Yılında Elde Edilen Kira Gelirlerinin (GMSİ) Beyanı

Numara : 29
 
Tarih : 27.02.2012

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2012/29

KONU: 2011 Yılında Elde Edilen Kira Gelirlerinin (GMSİ) Beyanı

Vergi hukukunda "Gayrimenkul Sermaye İradı" (GMSİ) olarak adlandırılan kira gelirleri gerçek kişilerce her yılın Mart ayının 25’ine kadar beyan edilerek, biri Mart ayı, diğeri Temmuz ayı olmak üzere iki eşit taksitte ödenebilmektedir.

Gayrimenkul sermaye iratlarının hangi gelir kalemlerinden oluştuğu Gelir Vergisi Kanunu'nun 70 inci maddesinde sayılmıştır. Ancak, sirkülerimizin konusu, gerçek kişilerce elde edilen sadece konut ve iş yeri kiralarının beyanına ilişkindir. Konu hakkındaki kısa açıklamalarımız aşağıdaki gibidir.

1. Kira Geliri Ne Zaman Elde Edilmiş Sayılacaktır?

Mükelleflerce bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedelleri o yılda elde edilmiş gelir kabul edilecektir. Örneğin: 2009 ve 2010 yılları kira gelirleri topluca 2011 yılında tahsil edilmiş ise, 2011 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.

Ancak, gelecek yıllara ait olup peşin tahsil edilen kira bedelleri, ilgili yılın geliri olarak kabul edilerek ilgili yıllarda beyan edilir. Örneğin: 2011, 2012 ve 2013 yılları kira gelirleri topluca 2011 yılında tahsil edilmiş ise, her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.

Buna göre 2012 yılında beyan edilecek tutar sadece 2011 yılına ilişkin olarak tahsil edilen kira geliridir.

2. Döviz Cinsinden Elde Edilen Kiralar

Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak gayri safi hasılat belirlenir. Borsada rayici yoksa Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen kur üzerinden Türk Lirası’na çevrilerek, kira geliri aşağıda açıklanan şartlara göre beyan edilir.

3. Kiranın Ayni Olarak Tahsil Edilmesi

Kiranın ayni olarak alınması halinde, tahsil edilen kiralar Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilerek gerekli şartların varlığı halinde beyan edilir.

4. İş Yeri Olarak Kiralanan Gayrimenkullerde Vergi Tevkifatı (Stopajı) (% 20)

Gayrimenkulleri işyeri olarak kiralayan kişi ve kuruluşlar, kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapacaklardır. Yani işyerinin kiracıları, ödeyecekleri kira üzerinden % 20 oranında vergi kesecekler ve kiralayan adına vergi dairesine ödeyeceklerdir.

Kimlerin vergi kesintisi yapmak zorunda olduğu Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde sayılmıştır.

İşyeri kiracısı olan kişi ve kuruluşlar, yaptıkları kira ödemelerinin brüt tutarı üzerinden 01.01.2007 tarihinden itibaren % 20 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadırlar.

Bu vergi kesintisi, gelecek aylara veya yıllara ait olmak üzere peşin ödenen kira bedeli üzerinden de yapılacaktır. Örneğin: 3 aylık veya 2 yıllık işyeri kirası peşin tahsil edildiğinde, bu durumda peşin tahsil edilen kiranın tamamı vergi kesintisine tabi tutulacaktır.

Ancak, gayrimenkulü kiralayan mükellef basit usulde vergiye tabi ise; kira ödemesi üzerinden herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. Bu durumda gayrimenkulden elde edilen kira geliri yıllık beyanname ile beyan edilir.

5. Konut Kiralarında İstisna

Konut kiralarının 2010, 2011 ve 2012 yılları itibariyle istisna tutarları aşağıdaki gibidir.

2012 Yılı Konut Kirası İstisna Tutarı : 3.000.- TL.

2011 Yılı Konut Kirası İstisna Tutarı : 2.800.- TL.

2010 Yılı Konut Kirası İstisna Tutarı : 2.600.- TL.

Buna göre 2011 yılında elde edilen konut kira gelirlerinin yıllık toplamı 2.800.- TL’yi aşmıyorsa beyan edilmeyecek ve vergi ödenmeyecektir. Yıllık konut kira gelirinin istisna tutarını aşması halinde toplam konut kira tutarından 2.800 .-TL istisna düşülecek, kalan tutardan gider indirimi de yapıldıktan sonra bulunan matrah üzerinden Gelir Vergisi hesaplanarak ödenecektir.

İstisna tutarlarını aşan konut kira gelirlerinin tamamı beyan edilecektir. (2012 yılında elde edilen Gayrimenkul Sermaye iratları 2013 yılı Mart ayında beyan edilecektir.)

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde;

· İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde,

· Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların

bu istisnadan faydalanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

6. İş Yeri Kira Gelirlerinde Beyan Sınırı

İş yeri kira gelirleri, üzerinden her ay %20 oranında vergi kesintisi yapılmış olan gelirlerdir. Stopaj yolu ile vergilendirilmiş olan gelirlerin gayri safi toplamı aşağıdaki tutarları geçmedikçe beyan edilmez ve ilave vergi ödenmez.

2012 Yılı Beyan Sınırı : 25.000.- TL

2011 Yılı Beyan Sınırı : 23.000.- TL

2010 Yılı Beyan Sınırı : 22.000.- TL

Yukarıdaki tutarlara göre; 2011 yılında elde edilen kira gelirleri gayri safi toplamının 23.000.- TL’yi geçmemesi halinde, bu gelirlerin içinde, vergisi stopaj yolu ile alınmış olan iş yeri kira gelirleri varsa beyana dahil edilmez. Gelirlerin yıllık toplamı beyan sınırını aşıyorsa gelirlerin tamamı beyan edilir. Her ne kadar konumuz sadece kira gelirleri ise de mükelleflerin bu gelir unsuru dışında başka gelirleri de varsa, gelir vergisi kanunun 86. maddesi çerçevesinde bu gelirlerin toplamı beyan sınırı ile mukayese edilerek irdeleme yapılacaktır.

7. 26 Mart 2012 Tarihine Kadar Kimler Kira Gelirleri İle İlgili Beyanname Verecek?

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükelleflerin 01.01.2011 – 31.12.2011 döneminde elde ettikleri kira gelirleri ile aynı dönem içinde geçmiş yıllara ilişkin olarak elde ettikleri kira gelirleri toplamı Gelir Vergisi Kanunu’nun 86 ncı maddesi çerçevesinde irdelenerek beyan edilecektir. Şöyle ki;

· Sadece konut kira geliri olup istisna sınırı olan 2.800.- TL’sini aşanlar ile,

· Sadece iş yeri kira geliri olup yıllık brüt kira gelirleri toplamı 23.000.- TL’sini aşanlar yılık GMSİ beyannamesi vereceklerdir.

· Hem konut hem de iş yeri kira geliri olan kişiler ise, yıllık gelirinin beyan sınırını aşıp aşmadığının tespitinde; mesken kira gelirinin gelir vergisinden istisna edilen kısmını aşan tutarı ile, gelir vergisi tevkifatına tabi iş yeri brüt kira gelirlerinin toplamını birlikte dikkate alacaklardır.

· Bu toplam 23.000.- TL’yi aşmadığı takdirde sadece tevkifata tabi olmayan konut kira gelirleri beyan edilecektir.

· Yukarıdaki toplamın 23.000.- TL.’yi aşması halinde ise gelirlerin tamamı beyan edilecektir.

· Bir takvim yılı içinde elde ettiği, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları toplamı 1.170 TL’yi aşanlar ile,

· Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler de beyanname vereceklerdir.

· Eşler ve çocukların kira gelirleri ayrı beyanname ile beyan edilecektir.

. Stopaj yolu ile kesilen vergiler beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Gelir Vergisi mükellefleri 2011 yılı gelir vergisi beyannamelerini en geç 26 Mart 2012 tarihine kadar ilgili vergi dairesine verecekleridir. Tahakkuk eden verginin birinci taksiti 2012 Mart ayında, ikinci taksiti ise 2012 Temmuz ayında ödenecektir.

8. Kira Geliri Matrahının Hesabında İndirilebilecek Giderler

Gayrimenkul sermaye iradında safi iradın tespiti için, kira gelirlerinden indirilecek giderler konusunda seçilebilecek iki yöntem vardır.

· Gerçek Gider Yöntemi (GVK Md.74)

· Götürü Gider Yöntemi

Mükellefler gerçek veya götürü gider usulünden sadece birini seçmek mecburiyetindedir, her ikisini birden kullanamaz

8.1 Götürü Gider Yönteminin Seçilmesi Halinde Hesaplanan Gider Tutarı

Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez.

· Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, (hakları kiraya verenler hariç) kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın % 25’i oranındaki götürü gideri gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebilirler.

· Ancak, bu usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.

8.2 Gerçek Gider Yönteminin Seçilmesi Durumunda İndirilecek Giderler Tutarı

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda indirilecek giderler Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde sayılmıştır.Buna göre aşağıda sayılan giderlerin belgelerine dayanarak bulunan toplamı indirilecek gideri oluşturmaktadır.

· Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,

· Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile mütenasip olan idare giderleri,

· Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,

· Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5’i (iktisap bedelinin % 5’i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanacak, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır.)

· Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen, emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,

· Amortismanlar,

· Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım giderleri ile bakım ve idame giderleri,

· Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,

· Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kirayla oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli (yabancı ülkelerde ödenen kira bedelleri indirilemez),

· Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar,

brüt kira tutarından indirilir.

Ancak, bu giderlerin vergiden istisna edilen tutara isabet eden kısmı indirilemez. Vergiye tabi hasılata isabet eden indirilebilecek gider kısmı aşağıdaki formül kullanılarak bulunacaktır.

İndirilecek Gider = Vergiye Tabi Hasılat* x Toplam Gider 
                                             Toplam Hasılat

(*)Vergiye tabi hasılat: Toplam hasılat – Mesken kira geliri istisnası

9. Kira Gelirlerine Uygulanacak Diğer İndirimler Nelerdir?

Kira geliri elde eden gayrimenkul sermaye iradı sahibi mükellefler, Gelir Vergisi Kanunu’nun 89 uncu maddesinde yer alan ve aşağıda özetlenen bağış ve yardımlar ile harcamalarının tamamını veya belli bir tutarını verdikleri beyanname üzerinde safi iratlarından indirim konusu yapabileceklerdir.

a) Şahıs ve Bireysel Emeklilik Sigorta Primleri

Yıllık beyanname veren mükellefler, vergi matrahlarının tespitinde bireysel emeklilik sistemine ödedikleri kendisine, eşine ve küçük çocuklarına ait katkı payının beyan edilen gelirin %10’una kadar olan kısmını gelir vergisi matrahlarının tespitinde indirim konusu yapabileceklerdir. Bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin ise beyan edilen gelirin %5’ine kadar olan kısmı matrahın tespitinde indirim konusu yapılacaktır. İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen gelir olarak beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler için yıllık gelir vergisi beyannamesinin safi irat satırında yer alan tutar esas alınacaktır.

Bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen katkı payı ve primlerin birlikte olması halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutar beyan edilen gelirin %10’u ile sınırlı olacaktır. Bu durumda şahıs sigorta primleri için %5 oranındaki sınır ayrıca aranacaktır. İndirim konusu yapılacak prim, aidat ve katkı paylarının toplamı, asgari ücretin brüt yıllık tutarını aşamayacaktır. (2011 yılı gelirlerine ilişkin olarak kullanılacak olan asgari ücretin brüt yıllık tutarı 9.801,00 TL’dir).

b) Eğitim ve Sağlık Harcamaları

Beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilebilecektir.

c) Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin Yapılan Bağış ve Yardımlar

Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı.

d) Kamu Yararına Çalışan Dernekler ile Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıflara Yapılan Bağışlar

Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilen gelirin (safi iradın) % 5'ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.

e) Gıda Bankacılığı Yapan Dernek ve Vakıflara Yapılan Bağışlar

Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı.

f) Kültür ve Sanat Faaliyetleri ile Kültürel Varlıkların Korunması için Yapılan Bağışlar

Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen çalışmalara ilişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir.

g) Sponsorluk Harcamaları

3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının;

  • Amatör spor dalları için tamamı,
  • Profesyonel spor dalları için %50’si

yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirim konusu yapılabilecektir.

h) Doğal Afetler Dolayısı ile Yapılan Bağışlar

Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığıyla makbuz mukabili yapılan ayni veya nakdi bağışların tamamı.

Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) diğer ifade ile kira gelirleri matrahından belgesine müsteniden beyanname üzerinden indirilebilecektir.

i) Türkiye Kızılay Derneğine Makbuz Karşılığı Yapılan Nakdi Bağış ve Yardımlar

İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı indirim konusu yapılabilecektir.

j) İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansına Yapılan Bağış, Yardım ve Sponsorluk Harcamaları

5706 sayılı İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Hakkında Kanun uyarınca kurulan Ajansa yapılan her türlü ayni ve nakdi bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamalarının tamamı gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilebilecektir.

k) Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve Yardımlar

1) Umumi hayata müessir afetler dolayısıyla alınacak tedbirlerle yapılacak yardımlara ilişkin 7269 sayılı Kanuna göre oluşturulan fona yapılan nakdi bağışların tümü ile milli yardım komiteleri veya mahalli yardım komitelerine makbuz karşılığı yapılan ayni/nakdi bağışlar,

2) Yüksek Öğretim Kanununa göre üniversitelere ve Yüksek Teknoloji Enstitüsüne makbuz karşılığı yapılan nakdi ve ayni bağışlar ile vakıf üniversitelerine yapılan bağış ve yardımlar,

3) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar,

4) Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun Kuruluşu Hakkındaki Kanuna göre yapılan nakdi bağışlar,

5) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa göre yapılan ayni ve nakdi bağışlar,

6) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanununa göre yapılan ayni/nakdi bağışlar,

7) Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı Kanununa göre yapılan ayni/nakdi bağışlar,

8) Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanununa göre yapılan ayni/nakdi bağışlar,

9) İlköğretim ve Eğitim Kanununun 76 ncı maddesine göre ilköğretim kurumlarına yapılan nakdi bağışların

tamamı indirilebilecektir.

Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır.

10. Gayrimenkul Sermaye İradında Zarar Doğması Hali

Gayrimenkul sermaye iradına konu olan sermayenin kendisinde meydana gelen eksilmeler zarar sayılmaz ve iradın gayri safi miktarının tespitinde gider olarak kabul edilmezler.

Gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının hesabında giderlerin fazlalığı dolayısıyla doğan zararlar, beş yılı geçmemek üzere gelecek yıllarda elde edilen kira gelirlerinden gider olarak düşülebilir. Bu durumun iki istisnası vardır:

· Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konut veya lojmanların kira bedellerini indirim konusu yapmaları durumunda bir zarar doğması halinde, bu zararın gelecek yıllarda elde edilen gayrimenkul sermaye iradından indirim konusu yapılması söz konusu değildir.

· Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkule ait hasılattan indirim konusu yapılan iktisap bedelinin %5’i oranındaki tutarın indirilemeyen kısmı gider fazlalığı olarak dikkate alınamaz.
 
11. Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi

Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi; kira geliri elde eden mükelleflerin MERNİS, banka, PTT, sigorta şirketleri, tapu gibi kurum ve kuruluşlardan Başkanlığımız veri tabanına aktarılan bilgileri kullanılarak, beyannamelerin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından önceden hazırlandığı ve internet ortamında mükelleflerin onayına sunulduğu bir sistemdir.

Sadece kira geliri olanlar bu Sistem’den faydalanabilirler. Kira geliri dışında ticari, zirai veya serbest meslek kazancı ile menkul sermaye iradı gibi gelir unsurlarından kazanç ve irat elde eden mükelleflerimiz, bu Sistem’den beyanname veremezler.

Sistemi kullanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Beyannameler vergi dairesine gidilerek elden veya beyanname düzenleme programı kullanılarak da verilebilir.

Detaylı bilgi için 2012/27 No.lu Sirkülerimizi inceleyebilirsiniz.

12. 2011 Takvim Yılı Gelirlerine Uygulanacak Vergi Tarifesi

2011 Takvim yılı (G.V.K. madde:103) Gelir Vergisi Tarifesi

9.400 Türk Lirasına kadar

15%

23.000 Türk Lirasının 9.400 lirası için 1.410 TL, fazlası

20%

53.000 TL'nin 23.000 TL'si için 4.130 TL (ücret gelirlerinde 80.000 TL'nin 23.000 TL'si için 4.130 TL,) fazlası

27%

53.000 TL'den fazlasının 53.000 TL'si için 12.230 TL, (ücret gelirlerinde 80.000 TL'nin 80.000 TL'si için 19.520 TL,) fazlası

35%

13. Kira Gelirlerinin Beyanına İlişkin Örnekler

Sirkülerimizde açıklanan konulara ilişkin örnekler aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. Söz konusu örnekler Gelir İdaresi Başkanlığınca hazırlanmış olunan ve sirküler ekinde yer alan "Kira Geliri Elde Edenler için Beyanname Düzenleme Rehberi"nden alınmıştır.

Örnek 1: Suat IŞIK, 2011 yılında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 19.800 TL işyeri kira geliri, 40.000 TL mevduat faizi ve konut olarak kiraya verdiği dairesinden 2.400 TL kira geliri elde etmiştir.

· Tevkif yoluyla vergilendirilen 40.000 TL mevduat faizi geliri, tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

· Konut kira gelirinden 2.800 TL’lik istisna düşülecek olup, kalan tutar beyan edilecektir. Örnekte, istisna haddinin altında konut kira geliri elde edildiğinden beyan edilmeyecektir.

· Tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş işyeri kira geliri olan 19.800 TL ise 23.000 TL’lik beyan sınırını aşmadığından yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.

Örnek 2: Cemal YILDIRIM, dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu 2011 yılında 10.800 TL kira geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, gerçek gider yöntemini seçmiş olup, bu konut ile ilgili gerçek giderleri toplamı 3.000 TL’dir.

(Gerçek gider usulünü seçen mükellefler, vergiden istisna edilen kısma isabet eden giderleri hasılatlarından gider olarak indiremeyecekler, sadece vergiye tabi hasılata isabet eden giderleri indirebileceklerdir. Bunun için toplam gider tutarının vergiye tabi hasılata isabet eden kısmının hesaplanması gerekir. Vergiye tabi hasılata isabet eden gider aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.)

Vergiye Tabi Hasılat = Toplam Hasılat – Konut Kira Geliri İstisnası

= 10.800 - 2.800 = 8.000 TL

İndirilebilecek Gider = (Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat) / Toplam Hasılat

= (3.000 x 8.000) / 10.800

= 2.222 TL

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı

10.800 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan (10.800 – 2.800)

8.000 TL

İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı

2.222 TL

Vergiye Tabi Gelir (8.000 – 2.222)

5.778 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

866,70 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 3: Duru ŞENER, 2011 yılında dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu 13.200 TL kira geliri elde etmiştir. Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı

13.200 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan (13.200 – 2.800)

10.400 TL

%25 Götürü Gider (10.400 x %25)

2.600 TL

Vergiye Tabi Gelir (10.400 – 2.600)

7.800 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

1.170 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 4: Uğur KAYA, 2011 yılında konut olarak kiraya verdiği dairesinden 15.000 TL ve işyeri olarak kiraya verdiği dairesinden ise 24.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 4.800 TL tevkifat yapılmıştır.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Konut ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır. İşyeri kira gelirine istisna uygulanmaz. Konut kirası gelirinin istisna haddini aşan kısmı ile tevkifata tabi tutulan işyeri kirasının toplamı 23.000 TL’yi aştığından, konut ve işyeri kira gelirleri birlikte beyan edilecek olup, buna ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Konut Kira Geliri

15.000 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan

12.200 TL

İşyeri Kira Geliri

24.000 TL

Gayrisafi İrat Toplamı (12.200 + 24.000)

36.200 TL

%25 Götürü Gider (36.200 x %25)

9.050 TL

Vergiye Tabi Gelir (36.200 – 9.050)

27.150 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

5.250,50 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler

4.800 TL

Ödenecek Gelir Vergisi

450,50 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 5: Eda ŞAHİN ve eşi Ferhat ŞAHİN, 2011 yılında ayrı ayrı ½ hissesine sahip oldukları dairelerini konut olarak kiraya vermeleri sonucu, 18.000 TL kira geliri elde etmişlerdir. Eda ŞAHİN ayrıca 2011 yılında işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulünden 15.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedeli üzerinden 3.000 TL gelir vergisi tevkifatı yapılmıştır.

Ferhat ŞAHİN aynı zamanda doktorluk faaliyetinden dolayı 2011 yılında 48.000 TL serbest meslek kazancı elde etmiştir. Yıl içinde serbest meslek kazancından 6.000 TL tevkifat yapılmıştır.

Her iki mükellef de götürü gider yöntemini seçmiştir. Mükelleflerin kira gelirlerine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Eda ŞAHİN’in Beyanı:

Örnekte kiraya verilen konut 1/2 hisseli olduğundan elde edilen 18.000 TL kira gelirinin (18.000/2) 9.000 TL’sini Eda ŞAHİN, 9.000 TL’sini de Ferhat ŞAHİN ayrı ayrı beyan edecektir.

Eda ŞAHİN’in gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan işyeri kira geliri 15.000 TL ile hissesine düşen konut kira gelirinin gelir vergisinden istisna tutarı aşan kısmı (9.000 TL - 2.800 TL) 6.200 TL birlikte dikkate alındığında (15.000 + 6.200 =) 21.200 TL 2011 yılı için beyanname verme sınırı olan 23.000 TL’yi aşmadığından, işyeri kira geliri beyannameye dahil edilmeyecek olup, sadece hissesine düşen 9.000 TL konut kira geliri beyan edilecektir.

Gayrisafi İrat Toplamı

9.000 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan (9.000 - 2.800)

6.200 TL

%25 Götürü Gider (6.200 x %25)

1.550 TL

Vergiye Tabi Gelir (6.200 - 1.550)

4.650 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

697,50 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Ferhat ŞAHİN’in Beyanı:

Ferhat ŞAHİN’in, konut olarak kiraya verilen daireden hissesine düşen kira geliri 9.000 TL’dir.

Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olan mükellefler, 2.800 TL’lik konut kira geliri istisnasından yararlanamazlar.

Ödevlinin, gerçek usulde vergilendirilen serbest meslek kazancı bulunduğundan dolayı konut kira geliri istisnasından yararlanamayacaktır. Yıllık gelir vergisi beyannamesinde serbest meslek kazancıyla birlikte kira gelirini de beyan etmek zorundadır.

Konut Kira Geliri

9.000 TL

%25 Götürü Gider (9.000 x %25)

2.250 TL

Safi İrat

6.750 TL

Serbest Meslek Kazancı

48.000 TL

Beyan Edilen Gelirler Toplamı (48.000+6.750)

54.750 TL

Vergiye Tabi Gelir

54.750 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

12.842,50 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler

6.000,00 TL

Ödenecek Gelir Vergisi

6.842,50 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 6: Sevgi AKBULUT, dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu 2011 yılında 30.000 TL kira geliri elde etmiştir. Mükellef, 2011 yılı içinde bireysel emeklilik sistemine 6.000 TL katkı payı ödemiş ve belediyeye ait bir huzurevine 21.05.2011 tarihinde 10.000 TL nakit olarak bağışta bulunmuştur.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı

30.000 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan (30.000 - 2.800)

27.200 TL

%25 Götürü Gider (27.200 x %25)

6.800 TL

Safi İrat (27.200 – 6.800)

20.400 TL

Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payı (20.400 x %10)*

2.040 TL

Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin Yap. Bağış ve Yardımlar**

10.000 TL

Katkı Payı ve Bağış ve Yardımlar Toplamı (10.000+ 2.040)

12.040 TL

Vergiye Tabi Gelir (20.400 – 12.040)

8.360 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

1.254 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Vergiye tabi gelirden yapılacak indirimlerde bazı bağış ve yardımlar ile harcamaların tamamı indirim konusu yapılabilirken, bazı bağış ve yardımlar ile harcamaların ise beyan edilen gelirin (safi iradın) belirlenen oranına kadar olan kısmı indirim konusu yapılabilmektedir.

(*) Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payının asgari ücretin bir yıllık tutarını aşmamak üzere indirim konusu yapılabilecek yıllık toplam tutarı, beyan edilen gelirin (Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler için yıllık gelir vergisi beyannamesinin safi irat satırında yer alan tutar esas alınacaktır.) %10’u (20.400 %10) olan 2.040 TL’yi aşamayacağından sadece 2.040 TL’lik kısmı indirim konusu yapılabilecektir.

(**) Okul, yurt, sağlık tesisleri ve huzurevleri için genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere yapılan bağışların tamamı indirim konusu yapılabilecektir. Bu nedenle örneğimizdeki, belediyeye ait huzurevine nakit olarak yapılan 10.000 TL bağışın tamamı indirim konusu yapılabilecektir.

Örnek 7: Banu ÖZALP, 2011 yılında konut olarak kiraya verdiği dairesinden 26.400 TL ve işyeri olarak kiraya verdiği dairesinden ise 28.800 TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 5.760 TL tevkifat yapılmıştır.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Konut kira gelirinin istisnayı aşan tutarı ile işyeri kira geliri toplamı olan (23.600 + 28.800=) 52.400 TL, 2011 yılı için beyan sınırı olan 23.000 TL’yi aştığı için, tevkifata tabi tutulmuş olan işyeri kira geliri de konut kira geliri ile birlikte beyan edilecektir. Konut ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Konut Kira Geliri

26.400 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan

23.600 TL

İşyeri Kira Geliri

28.800 TL

Gayrisafi İrat Toplamı (23.600 + 28.800)

52.400 TL

%25 Götürü Gider (52.400 x %25)

13.100 TL

Vergiye Tabi Gelir (52.400 - 13.100)

39.300 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

8.531 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler

5.760 TL

Ödenecek Gelir Vergisi

2.771 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 8: Ebru DENİZ, sahibi bulunduğu işyerini 2011 yılında basit usulde vergilendirilen bir mükellefe kiralamış ve 2.400 TL işyeri kira geliri elde etmiştir.

Basit usuldeki mükelleflerden elde edilen ve vergi kesintisi ile istisna uygulamasına tabi olmayan işyeri kira gelirlerinde, beyanname verme sınırı 1.170 TL’dir. Ödevlinin, 2.400 TL tutarındaki işyeri kira gelirinin 2011 yılı için beyanname verme sınırı olan 1.170 TL’yi aşması nedeniyle tamamı beyan edilecektir.

Götürü gider yöntemini seçen mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

İşyeri Kira Geliri

2.400 TL

%25 Götürü Gider (2.400 x %25)

600 TL

Vergiye Tabi Gelir (2.400 - 600)

1.800 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

270 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 9: Mehmet TAMÖZ, dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu 2011 yılında 16.800 TL konut kira geliri elde etmiştir. Bununla birlikte, birinci işverenden 30.000 TL, ikinci işverenden ise 20.000 TL brut ücret geliri elde etmiştir. Ücretlerin tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş olup 2011 yılında toplam 7.500 TL tevkifat yapılmıştır. Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

2011 yılında konut kira geliri istisna tutarını aştığından, kira gelirinin tamamı beyan edilecektir.

Kira gelirinin yanında birden sonraki işverenden aldığı ücret geliri olan 20.000 TL 2011 yılı için beyan sınırı olan 23.000 TL’nin altında kaldığından tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret gelirleri beyan edilmeyecektir.

Mükellefin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Konut Kira Geliri

16.800 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan (16.800-2.800)

14.000 TL

%25 Götürü Gider (14.000 x %25)

3.500 TL

Vergiye Tabi Gelir (14.000 - 3.500)

10.500 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

1.630 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

Örnek 10: Cengiz TUNÇBİLEK, üç adet dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu yıllık 9.000 TL, 7.200 TL ve 5.400 TL kira geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mükellefin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Ödevlinin, 2011 yılında kiraya verdiği üç konuttan elde ettiği toplam kira geliri:

9.000 + 7.200 + 5.400 = 21.600 TL’ dir.

Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.

Konut Kira Geliri

21.600 TL

Vergiden İstisna Tutar

2.800 TL

Kalan (21.600 - 2.800)

18.800 TL

%25 Götürü Gider (18.800 x %25)

4.700 TL

Vergiye Tabi Gelir (18.800 - 4.700)

14.100 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

2.350 TL

Damga Vergisi

34,50 TL

14. Beyannamenin Verilme Zamanı ve Yeri

Mükelleflerin, 1 Ocak 2011 – 31 Aralık 2011 dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için 2012 yılının MART ayının 1 inci gününden 25 inci günü akşamına kadar beyannamelerini vermeleri gerekmektedir.

Beyanname verme süresinin son gününün resmi tatil gününe rastlaması halinde, tatilden sonraki ilk iş gününün tatil saatine kadar beyanname verilebilir. (25 Mart Pazar gününe geldiğinden, beyanname 26 Mart 2012 tarihinde verilecektir.)

Beyanname, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir.

Mükellefler normal olarak ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine bağlıdırlar.

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler, istemeleri halinde vergi dairesinden alacakları kullanıcı kodu, parola ve şifreyi kullanmak suretiyle yıllık gelir vergisi beyannamelerini elektronik ortamda doğrudan kendileri gönderebilecekleri gibi elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensubu aracılığıyla da elektronik ortamda gönderebileceklerdir.

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler, 1001B nolu Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesini dolduracaklardır.

Gayrimenkul sermaye iradının yanında beyana tabi diğer gelirlerin de olması halinde, elde edilen kira geliri, bütün gelirlerin beyanı için kullanılan 1001A nolu Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine dahil edilecektir.

Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi (1001B Beyana Tabi Geliri Sadece Gayrimenkul Sermaye İradından İbaret Olanlar İçin)

Kira Geliri Elde Edenler İçin Beyanname Düzenleme Rehberi

Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan “Deloitte Touche Tohmatsu Limited” ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.





Yasal Uyarı
Hızlı Menü : Ekle Kaldır
Yazdır Arkadaşına gönder
©2014 Deloitte Türkiye. Deloitte; bir veya birden fazla, ayrı ve bağımsız birer yasal varlık olan, İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan Deloitte Touche Tohmatsu Limited ve üye firma ağına atfedilmektedir. Deloitte Touche Tohmatsu Limited ve üye firmalarının yasal yapısının detaylı açıklaması için lütfen www.deloitte.com/about adresine bakınız.