VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2009/7

KONU 31.12.2008 Tarihi İtibariyle Süresi Dolan Geçici Maddeler ile 01.01.2009 Tarihinden İtibaren Getirilen Yeni Uygulamalar Hakkında Hatırlatmalar

Bilindiği üzere Vergi Kanunlarına eklenen geçici maddeler ile bazı vergi uygulamalarının süresi sınırlandırılmaktadır.

Söz konusu geçici maddelerden 31.12.2008 tarihi itibariyle süresi dolanlar ve yeni uygulamalar kanunlar ve yönetmelik itibariyle aşağıdaki gibidir.

1. Gelir Vergisi Kanunu’nun “Yatırım İndirimi” ile ilgili Geçici 69. maddesi ve GVK Geçici 61. maddesine göre yapılacak Yatırım İndirim Stopajı son olarak 2008 yılı için yapılacaktır.

2. Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Dahilde İşleme ve Geçici Kabul Rejimi Kapsamında İhrac Edilecek Malların Üretiminde Kullanılacak Malların Tecil-Terkin Kapsamında Temini” ile ilgili Geçici 17. maddesinin süresi 31.12.2008 tarihinde dolmuştur.

3. Serbest Bölgeler Kanunu’nun 5810 Sayılı Kanun ile değiştirilen Geçici 3. maddesi hükümleri 1.1.2009 tarihinden itibaren uygulanacaktır.

4. SGK Yönetmeliğine göre 01.01.2009 tarihinden itibaren en az 10 işçi çalışan iş yerlerinde ücret ödemeleri Bankalar aracılığı ile yapılacaktır.

Yukarıda kısaca değinilen konular hakkındaki açıklamalarımız aşağıdaki gibidir.

1. 31.12.2008 Tarihi İtibarıyle Sona Eren Yatırım İndirimi Uygulaması

1.1 5479 Sayılı Kanun ile 01.01.2006 tarihinden itibaren yatırım indirimi uygulaması ile ilgili Gelir Vergisi maddeleri yürürlükten kaldırılmış, ancak aynı kanuna eklenen Geçici 69. madde ile , henüz yatırımları yarım kalan mükelleflerin müktesep hakları, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında da yatırım indirimi uygulanmak üzere korunmuştur.

Şöyle ki; gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 31.12.2005 tarihi itibariyle mevcut olup 2005 yılı kazançlarından indiremedikleri yatırım indirimi istisnası tutarları ile,

- 24.04.2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında Gelir Vergisi Kanunu’nun mülga Ek: 1-6. maddeleri çerçevesinde başlanılmış yatırımları için belge kapsamında 01.01.2006 tarihinden sonra yapacakları yatırımları ile,

- Gelir Vergisi Kanunu’nun mülga 19.maddesi kapsamında 01.01.2006 tarihinden önce başlanan yatırımlarla ilgili olarak iktisadi ve teknik bütünlük arz edip 01.01.2006 tarihinden sonra yapılan yatırım harcamaları üzerinden 31.12.2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını,

sadece 2006, 2007, 2008 yıllarına ait kazançlarından indirebilmeleri mümkün kılınmıştır.

Madde hükmünden de anlaşıldığı üzere yatırım indirim hakkının kullanıldığı son yıl 2008 yılı olup 2008 yılı kazancının yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen tutarların sonraki yıllara devretmesi mümkün değildir. Konu hakkında son kararı Anayasa Mahkemesi verecektir.

1.2 GVK’nun Ek 1-6 Maddelerinde Yer Alan Eski Hükümlere Tabi Yatırım İndirimi Stopajının Beyanı ve Ödenmesi

Gelir Vergisi Kanunu’nda istisna olarak 31.12.2005 yılına kadar yer alan yatırım indirimi; 24.04.2003 tarihine kadar Gelir Vergisi Kanunu’nun Ek:1-6. maddelerinde düzenlenen “Yatırım İndirimi Teşvik Belgelerine” bağlı olarak % 100’e varan oranlarda kullanılırken, 4842 Sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen 19. madde ile indirim, Teşvik Belgesine bağlı olmaktan çıkarılmış, mükelleflere, Teşvik Belgesi olmaksızın yapacakları yatırım harcamalarına % 40 oranında indirim ve istisna hakkı tanınmıştır.

Bu değişikliğe paralel olarak Gelir Vergisi Kanununa, 4842 Sayılı Kanun ile Geçici 61. madde eklenmek suretiyle, söz konusu maddenin yürürlük tarihinden önce (24.4.2003 tarihinden önce) gerçekleşen yatırımlar üzerinden hesaplanan ve kazancın yetersiz olması nedeniyle sonraki dönemlere devreden yatırım indiriminden yararlanan kazançlar üzerinden dağıtılsın dağıtılmasın %19,8 oranında da Gelir Vergisi tevkifatı (stopajı) getirilmiştir.

GVK 19. madde çerçevesinde yapılan % 40 oranındaki Teşvik Belgesiz Yatırım indiriminde ise stopaj mükellefiyeti kaldırılmıştır.

Ancak, kanun koyucu son olarak 5479 sayılı Kanun ile GVK 19 ncu maddesini de 01.01.2006 tarihinden itibaren tamamen kaldırmış ve Gelir Vergisi Kanununa Geçici 69. maddeyi eklemek suretiyle 2006, 2007, 2008 yıllarında yatırım indirim hakkı olan mükelleflere 3 yıllık geçiş dönemi sağlamıştır.

Bu nedenle Gelir Vergisi Kanunu’nun Ek 1-6. maddelerine göre hesaplanarak hak kazanılan yatırım indirimi tutarlarından, GVK Geçici 69. maddesine istinaden 2008 yılı kurumlar vergisi matrahından indirilen kısmı üzerinden , %19,8 oranında stopaja tabi tutularak hesaplanacak tevkifatın 23 Mayıs 2009 günü akşamına kadar “Muhtasar Beyanname” ile beyanı gerekmektedir. Ödeme ise 26 Mayıs 2009 günü akşamına kadar yapılabilecektir.

Yukarıda açıklandığı üzere, GVK’nun Ek 1-6. maddeleri kapsamında eski hükümlere göre yapılan yatırımlar haricinde, GVK’nun mülga 19. maddesi kapsamında yapılan yatırım harcamalarından kaynaklanan yatırım indirimi tutarları için tevkifat söz konusu değildir.

2. Katma Değer Vergisi Kanunu’nun Geçici 17. Maddesi ile Dahilde İşleme ve Geçici Kabul Rejimi Kapsamında İhraç Edilecek Malların Üretiminde Kullanılacak Maddelerin Tesliminde Tecil-Terkin Uygulaması 31.12.2008 Tarihinde Sona Erdi

KDV Kanunu’nun Geçici 17. maddesi ile Bakanlar Kuruluna dahilde işleme ve geçici kabul rejimleri kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin, yurt içinden temininin bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle, KDV ödemeksizin tecil-terkin uygulaması kapsamına alınması konusunda yetki verilmiştir.

Bakanlar Kurulunca, önce tekstil ve konfeksiyon sektörü, daha sonra demir çelik, otomotiv ve yan sanayi sektörü uygulama kapsamına alınmış, son olarak 2001/2325 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile sektör farkı gözetilmeksizin tüm sektörler uygulama kapsamına alınmıştır.

Ancak, sektör gözetilmeksizin, dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin yurt içinden tecil-terkin kapsamında KDV ödenmeksizin temini uygulaması Geçici 17. madde hükmü gereğince 31.12.2008 tarihi itibariyle sona ermiştir.

Yerli ham madde üreticilerini haksız rekabetten koruyan söz konusu geçici maddenin süresinin uzatılacağı veya devamlı hale getirileceği konusunda beklentiler vardır.

3. Serbest Bölgelerde Uygulanan Ücretlere İlişkin Gelir Vergisi İstisnası Şartları 01.01.2009 Tarihinden İtibaren Değişti

Serbest Bölgelerde uygulanan istisnalar 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3. maddesi ile düzenlenmiştir. Bu maddenin bazı hükümleri 5810 Sayılı Kanun ile 01.01.2009 tarihinden geçerli olarak değiştirilmiştir. Şöyle ki;

3.1 Ücretlere İlişkin Gelir Vergisi İstisnası

5810 sayılı kanuna göre 1.1.2009 tarihinden geçerli olmak üzere, serbest bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az % 85’ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin; istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretlerin, Avrupa Birliği’ne tam üyelik tarihine kadar gelir vergisinden müstesna olması hükme bağlanmıştır.

Bu oranı %50’ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Kanuna göre, ihracatı, yukarıda belirlenen yıllık satış tutarı oranının altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilemeyen vergiler cezasız olarak gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

Bu durumda ücret istisnası uygulamasında yukarıdaki şart yeterli olmaktadır.

İstisnanın uygulanması için

- Faaliyet ruhsatı tarihi ve süresinin,

- Ücretin ödeme yerinin,

- Dövizle yapılıp yapılmadığının,

- Dövizin Türkiye’ye getirilip getirlemediğinin,

bir önemi bulunmamaktadır.

3.2 Damga Vergisi ve Harç İstisnası

5810 sayılı kanuna göre, Serbest Bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar Damga Vergisi ve Harçlardan Avrupa Birliği’ne tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın sonuna kadar, müstesna tutulmuştur.

Bu istisna Serbest Bölgelerde faaliyet gösteren tüm mükellefler için uygulanacak olup başka şart aranmamaktadır.

4. 01.01.2009 Tarihinden İtibaren En Az 10 İşçi Çalıştıran İş Yerleri, Ücret Ödemelerini Bankalar Aracılığı İle Yapacakalardır

18 Kasım 2008 tarih ve 27058 Sayılı Resmi Gazete’de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca “Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmelik” yayınlanarak; işçinin, gazetecinin ve gemi adamlarının net ücretlerinin 01.01.2009 tarihinden itibaren Banka ve zorunluluk halinde T.C Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü aracılığı ile yapılması mecburiyeti getirilmiştir.

Konu hakkında detay açıklamalarımız 2008/192 No.lu sirkülerimizde yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.