VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2009/34

KONU: 15 No.lu Kurumlar Vergisi Sirküleri İle Tam ve Dar Mükellef Kurumlardan Yapılacak Vergi Kesintileri İle İlgili Bakanlar Kurulu Kararları Uygulamaları Hakkında Açıklamalar Yapılmıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığınca Resmi internet sitesinde yayınlanan 06.02.2009 tarih ve 15 No.lu Kurumlar Vergisi Sirküleri ile; Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15 ve 30. maddeleri çerçevesinde 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yeniden belirlenen tevkifat oranları uygulaması hakkında ek açıklamalar yapılmıştır.

15 No.lu sirkülerde özetle;

- Tam mükellef kurum kazançları üzerinden 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesine göre,

- Dar mükellef kurumların kazançlarından ise 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesine göre vergi kesintisi yapıldığı,

- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun Geçici 1. maddesi 2. fıkrası uyarınca, Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67. maddesine göre vergi kesintisine tabi tutulmuş kazanç ve iratlar üzerinden, Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında ayrıca vergi kesintisi yapılmayacağı,

- Menkul kıymetlere ilişkin düzenlemelerin GVK Geçici 67. maddesinde yer alması nedeniyle 01.01.2006 tarihinden sonra, ihraç edilen menkul kıymetlere ilişkin vergilemenin 2015 yılı sonuna kadar geçici madde çerçevesinde yapılmaya devam edileceği, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan menkul kıymetlerin ise 31.12.2005 tarihinde geçerli olan hükümlere göre vergileneceği,

- Döviz cinsinden veyahut dövize altına veya başka bir değere endeksli söz konusu menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışlarının vergi kesintisine tabi tutulmayacağı

- Vergi oranlarını belirleyen 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararlarının menkul kıymetler ile ilgili maddelerinin bu ayrıma göre düzenlendiği,

tam ve dar mükellefler itibarıyle ayrı ayrı açıklanmıştır.

1. Tam Mükellefiyete Tabi Kurum kazançları Üzerinden Yapılacak Vergi Kesintisi

2009/14594 sayılı BKK, tam mükellefiyete tabi kurumlara yapılacak ödemeleri düzenlemekte olup, Türkiye’de kurulu; portföyü Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören altın ve kıymetli madenlere dayalı yatırım fonları veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan istisna kazançlara uygulanacak vergi kesintisi oranı dışında, daha önce yürürlükte bulunan vergi kesintisi oranlarında herhangi bir farklılık getirmemektedir.

5520 sayılı Kanun’un 15. maddesi çerçevesinde 2009/14594 sayılı BKK gereği tam mükellef kurumlara yapılan ödemelere ilişkin tevkifat oranları aşağıdaki gibidir.

KVK Madde 15

Açıklama

Stopaj Oranı

1

Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemelerinden

%3

2

Kooperatiflere ait taşınmazların kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden

%20

3

Her nevi tahvil (ipotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler dahil) ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerden (Döviz cinsinden yahut dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları kesintiye tâbi tutulmaz);

a) Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlere sağlanan gelirlerden

%0

b) Diğerlerinden

%10

4

Mevduat faizlerinden

%15

5

Katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kâr paylarından

%15

6

Kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr paylarından

%15

7

Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan menkul kıymetlerin geri alım veya satım taahhüdü ile elde edilmesi veya elden çıkarılmasından sağlanan gelirlerden (Repo Gelirleri)

%15

8

Vergiden muaf olan kurumlara dağıtılan (Kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.) Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerindeki kâr payları (Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca vergi kesintisine tabi tutulan kazançlar hariç) üzerinden

%15

9

Emeklilik yatırım fonlarının kazançları hariç olmak üzere, dağıtılsın veya dağıtılmasın, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin;

1 . Menkul kıymetler yatırım fonları veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları

%0

2. Portföyü Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören altın ve kıymetli madenlere dayalı yatırım fonalrı veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları,

%0

3. Girişim semayesi yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları

%0

4. Gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları,

%0

5. Konut finansmanı fonları ile varlık finansmanı fonlarının kazançları,

%0

15 No.lu sirkülerde, tam mükellef kurumlar ile ilgili olarak aşağıdaki hatırlatmalar yapılmıştır.

* Emeklilik yatırım fonlarının kazançları hariç olmak üzere, Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan ve Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurum bünyesinde vergi kesintisine tabi tutulan istisna kazançlar üzerinden, ayrıca Kanunun 15 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre vergi kesintisi yapılmayacağı belirtilmiştir.

* Diğer taraftan tam mükellef kurumlar tarafından;

- Tam mükellef gerçek kişilere

- Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefi olmayanlara

- Gelir Vergisinden muaf olanlara

dağıtılan kar payları üzerinden 2009/14592 sayılı BKK’nın 1. maddesi 6. bendine göre % 15 oranında vergi kesintisi yapılacağı hatırlatılmıştır.

2. Dar Mükellefiyete Tabi Kurumların Kazançları Üzerinden Yapılacak Vergi Kesintisi

2009/14593 sayılı BKK, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca dar mükellefiyete tabi kurumlara yapılacak ödemeler üzerinden yapılacak vergi kesintisi oranlarını düzenlemekte olup, alacak faizleri üzerinden yapılması gereken vergi kesintisi oranı dışında daha önce yayınlanmış olan 2006/11447 sayılı BKK’da yer alan oranlarda herhangi bir farklılık getirmemektedir.

15 No.’lu sirkülerde “Alacak Faizleri” ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır.

Kararnamenin 1. maddesinin (5) numaralı bendi ile dar mükellef kurumlarca elde edilen alacak faizlerinden yapılan vergi kesintisi oranları dört alt bent halinde yeniden belirlenmiştir. Buna göre;

- Yabancı devletler, uluslararası kurumlar veya yabancı bankalardan ya da bulunduğu ülkede mutad olarak kredi vermeye yetkilendirilmiş olup sadece ilişkili bulunduğu kurumlara değil tüm gerçek ve tüzel kişilere kredi veren kurumlardan alınan her türlü krediler için ödenecek faizlerden (katılım bankalarının kendi usullerine göre yurt dışından sağladıkları fonlar ve benzeri kaynaklar için ödedikleri kâr payları dahil) %0,

- Bankaların 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca uygun görülen ikincil sermaye benzeri kredileri ile bankaların ve diğer kurumların bir akım veya varlık portföyüne dayalı olarak yurt dışında menkul kıymetleştirme yöntemiyle temin ettikleri kredileri için ödenecek faizler üzerinden %1,

- Katılım bankaları tarafından ödenen kar payları hariç olmak üzere, mal tedarikinden kaynaklanan vade farkları üzerinden %5,

- Diğerlerinden %10,

oranında vergi kesintisi yapılacaktır.

Kararnamenin 1. maddesinin (5) numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca yapılacak vergi kesintisine ilişkin oran, Kararnamenin yayım tarihi olan 03.02.2009 tarihinden itibaren düzenlenen sözleşmelere bağlı olarak ödenen faizlere uygulanmak üzere bu tarihte yürürlüğe girmektedir.

Bu nedenle, bankaların 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca uygun görülen ikincil sermaye benzeri kredileri ile bankaların ve diğer kurumların bir akım veya varlık portföyüne dayalı olarak yurt dışında menkul kıymetleştirme yöntemiyle temin ettikleri kredileri için ödenecek faizler üzerinden yapılacak vergi kesintisi uygulamasında, bahse konu kredi temini işlemlerine yönelik sözleşmelerin Kararnamenin yürürlük tarihi olan 03.02.2009 tarihinden önce düzenlenmiş olması halinde ödenecek faiz tutarlarının, 2006/11447 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı dikkate alınmak üzere vergi kesintisine tabi tutulması gerekmektedir.

2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile açıklanan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi çerçevesinde dar mükelleflere yapılan ödeme ve tahakkuklarda uygulanacak (stopaj) tevkifat oranları aşağıdaki gibidir.

KVK Madde 30

Açıklama

Stopaj Oranı

1

Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemelerinden

%3

2

Serbest meslek kazançlarından;

a) Petrol arama faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak kazançlardan

%5

b) Diğerlerinden

%20

3

Gayrimenkul sermaye iratlarından;

a) 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamındaki faaliyetlerden sağlanacak gayrimenkul sermaye iratlarından

%1

b) Diğerlerinden

%20

4

Her nevi tahvil (ipotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler dahil) ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerden (Döviz cinsinden yahut dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları kesintiye tabi tutulmaz);

a) Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlere sağlanan gelirlerden

%0

b) Diğerlerinden

%10

5

Her nevi alacak faizlerinden;

a) Yabancı devletler, uluslararası kurumlar veya yabancı bankalardan ya da bulunduğu ülkede mutad olarak kredi vermeye yetkilendirilmiş olup sadece ilişkili bulunduğu kurumlara değil tüm gerçek ve tüzel kişilere kredi veren kurumlardan alınan her türlü krediler için ödenecek faizlerden (katılım bankalarının kendi usullerine göre yurt dışından sağladıkları fonlar ve benzeri kaynaklar için ödedikleri kâr payları dahil)

%0

b) Bankaların 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca uygun görülen ikincil sermaye benzeri kredileri ile bankaların ve diğer kurumların bir akım veya varlık portföyüne dayalı olarak yurt dışında menkul kıymetleştirme yöntemiyle temin ettikleri kredileri için ödenecek faizlerden

%1

c) Katılım bankaları tarafından ödenen kâr payları hariç olmak üzere, mal tedarikinden kaynaklanan vade farkları üzerinden

%5

ç) Diğerlerinden

%10

6

Mevduat faizlerinden

%15

7

Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (10) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından (Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri)

%10

8

Katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kâr paylarından

%15

9

Kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr paylarından

%15

10

Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan menkul kıymetlerin geri alım veya satım taahhüdü ile elde edilmesi veya elden çıkarılmasından sağlanan gelirlerden (Repo Gelirleri)

%15

11

Ticari veya zirai kazanca dahil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller üzerinden

%20

12

Tam mükellef kurumlar tarafından, Türkiye'de bir iş yeri veya daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde edenler hariç olmak üzere dar mükellef kurumlara veya kurumlar vergisinden muaf olan dar mükelleflere dağıtılan (Kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.) ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde sayılan kâr payları (5520 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca vergi kesintisine tabi tutulan kazançlar hariç) üzerinden

%15

13

Türkiye'de iş yeri ve daimi temsilcisi bulunmayan mükelleflerin, yetkili makamların izniyle açılan sergi ve panayırlarda yaptıkları ticari faaliyetlerden elde ettikleri kazançlardan

%0

14

Yıllık veya özel beyanname veren dar mükellef kurumların, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısımdan ana merkeze aktardıkları tutar üzerinden

%15

15 No.lu sirkülerde aşağıdaki hatırlatmalar yapılmıştır.

* Emeklilik yatırım fonlarının kazançları hariç olmak üzere, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan ve Kanun’un 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurum bünyesinde vergi kesintisine tabi tutulan istisna kazançlar üzerinden, ayrıca Kanun’un 30. maddesinin üçüncü fıkrasına göre vergi kesintisi yapılmayacağı belirtilmiştir.

* Diğer taraftan, tam mükellef kurumlar tarafından;

- Dar mükellef gerçek kişilere ve

- Gelir vergisinden muaf olan dar mükelleflere

dağıtılan kar payları üzerinden 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’ın 1. maddesinin (6) numaralı bendi uyarınca %15 oranında vergi kesintisi yapılması gerektiği açıklanmıştır.

15 No.lu sirkülere ulaşmak için tıklayınız.

Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.

Saygılarımızla.

Deloitte Türkiye.

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.