Numara : 187
Tarih : 12.11.2008

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2008/187

KONU: Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışanların Sigortalılığının Başlangıcı İle Sona Ermesinin Kuruma Bildirilme Süreleri ve Anonim Şirket Kurucu Ortaklarının Başvuru Süresi
 

5510 Sayılı Kanun’un uygulaması ile ilgili olarak 28.10.2008 tarih ve 27011 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “5510 Sayılı Kanun Gereğince Sigortalı Sayılanlar, Sayılmayanlar, Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sona Ermesi Hakkında Tebliğ” çerçevesinde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların diğer bir ifade ile 5510 Sayılı Kanun’un 4 (b) kapsamında olanların;

- Sigortalılık başlangıcı, kim tarafından bildirileceği ve bildirim süreleri (Tablo)
- Sigortalılıklarının sona ermesi, kim tarafından bildirileceği ve bildirim süreleri (Tablo)
- Anonim şirketlerin kurucu ortaklarının bildirim süresi
- Ödenecek Prim Tutarları
- Primlerin beyan ve ödeme süresi
 
aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

1. Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışanların işe Başlama Bildirim Süreleri

5510 Sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların sigortalılıkları, aşağıda belirtilen hallerden itibaren başlar ve belirtilen sürelerde bildirilir.

Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışan

Sigorta Başlangıç Tarihi

Kim tarafından Bildirileceği

Sigorta Bildirim Süresi

Ticari kazanç ve serbest meslek kazancı olan gerçek usul veya basit usulde mükellef

Mükellefiyetlerinin başlangıç tarihi itibarıyle

Vergi Dairelerince

15 gün içinde

Gelir Vergisinden muaf olanlar

Esnaf ve Sanatkar Sicil Müdürlüklerine tescil edildiği tarih

Esnaf ve Sanatkar Sicil Müdürlüklerince

15 gün

Şirket Ortakları

- Kollektif şirket ortağı
- Adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları - Donatma İştiraki Ortakları

Vergi Mükellefiyetlerinin başladığı tarih

Vergi Dairesince

15 gün

Anonim şirket yönetim kurulu üyesi olan ortakları

Yönetim Kurulu üyeliğine seçildiği tarih

Şirket Yetkililerince

15 gün

- Limited Şirket ortağı
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları

Şirketin ticaret siciline tescil edildiği tarih

Ticaret Sicil Memurluğunca

15 gün

Limited ve Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarından hisse devri alan yeni ortak

Ortaklar kurulunca devir karar tarihi itibariyle

Şirket Yetkililerince
- Noter Devir Sözleşmesi
- Pay Defter Sureti
- Ticaret Sicil
Gazetesi ibraz edilerek bildirilir.

15 gün

Köy ve Mahalle Muhtarları

Muhtar Seçildikleri tarih itibariyle

İl – İlçe Mülki amirliklerince

15 gün

Jokey ve Antranörler

Lisans belgesine istinaden fiilen çalıştıkları tarihte

Türkiye Jokey Klubünce

1 ay

2. Kendi Adına ve Hesabına Çalışanların Sigortalılığının Sona Ermesi ve Bildirim Süresi

Kendi Adına ve
Hesabına
Bağımsız Çalışanlar

Sigortalılığın
Sona Erme Tarihi

Kim Tarafından Bildirileceği

Bildirim Süresi

Ticari Kazanç ve Serbest Meslek Kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde Gelir Vergisi mükellefi olanlar

Faaliyetlerine son verdikleri tarih

- Vergi dairelerince ve
- Sigortalılarca

10 gün

Gelir Vergisinden Muaf Olanlar

Esnaf ve Sanatkarlar sicil müdürlüklerindeki kayıtların silindiği tarihte sona erer

- Esnaf ve Sanatkarlar
Sicil müdürüklerince
ve
- Sigortalılarca

10 gün

Gelir Vergisinden Muaf Olanlardan aylık kazanç ortalamasının, prime esas günlük kazanç alt sınırının 30 katından az olanlar (*)

- Sosyal Sigorta Yönetmeliği ekinde yer alan Muafiyet Belgesi alındığı tarihte (*)
- Süreyi geçirenlerin Muafiyet Belgesinin kuruma intikal ettiği tarihte sigortalılık sona erer

- Sigortalılarca

10 gün

Şirket Ortakları

- Kollektif şirket ortağı
- Adi Komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları
- Donatma iştiraki ortakları

Vergi mükellefiyetlerinin bittiği tarihte

- Vergi Dairelerince ve
- Sigortalılarca

10 gün

Anonim Şirketlerin Yönetim Kurulu Üyesi Olan Ortaklarının

Görevin bittiği tarihte

- Şirket Yetkililerince ve
- Sigortalılarca

10 gün

- Limited şirket ortakları
- Sermayesi Paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları (Hisse devri)

Ortaklar Kurulu karar tarihi itibarıyle

- Şirket yetkilileri ve
- Sigortalılarca
- Noter devir sözleşmesi
- Pay Defteri sahifesi
- Ticaret Sicil Gazetesi ile bildirilir

10 gün

Köy ve Mahalle Muhtarları

Hizmet akti ile çalışmaya başlarlar ise

- Sigortalılarca

10 gün

Jokey ve Antrenörler

Fiili çalışmaların bittiği tarih

- Türkiye Jokey Klubü ve
- Sigortalılarca

10 gün

(*) Gelir Vergisinden muaf olanlardan 5510 Sayılı Kanun’un 6.maddesinin (k) bendi kapsamına girenlerden, bir önceki aya ait faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilşikin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının kanunla tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının 30 katından az olduğunu Esnaf ve Sanatkar Odaları Birliğinden alacakları Muafiyet Belgesi ile belgeleyenler sigortalı sayılmazlar.

3. Anonim Şirketlerin Kurucu Ortaklarının Bildirim Süresi

1 Ekim 2008 tarihinden önce, 1479 Sayılı Bağ-Kur Kanunu’nun 24 (1-g) maddesinde Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi ortakları sigortalı sayılmışlardır.

5510 Sayılı Kanun’un 4-b-3. maddesinde ise, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan olarak sadece anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları sayılmıştır. Bu nedenle 5510 Sayılı Kanuna göre yönetim kurulu üyesi olmayan kurucu ortaklar 5510 Sayılı Kanun’un 4 (b) maddesine göre 01.10.2008 tarihinden itibaren sigortalı sayılmayacaklardır.

Ancak, 5510 Sayılı Kanun’un Geçici 22. maddesi daha önce Bağ Kur üyesi olan anonim şirket ortaklarına, bu sigortalılıklarının devamı için geçici bir imkan sağlamıştır. Şöyle ki;

Anonim şirketlerin kurucu ortaklarından daha önce 1479 Sayılı Bağ Kur Kanunu’nun 24. maddesine tabi olarak sigortalı olanlardan, sigortalılıklarını devam ettirmek isteyenlerin 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren 6 ay içinde (1 Nisan 2009 tarihine kadar) yazılı talepte bulunmaları halinde sigortalılıkları aynen devam ettirilecektir. Bu süre içinde yazılı talepte bulunmayanların sigortalılıkları ise 01.10.2008 tarihi itibarıyle sona erecektir.

4. 5510 Sayılı Kanun’un 4 (b) Maddesi Kapsamında Sigortalı Sayılanların Ödeyecekleri Prim Tutarları

01.10.2008 tarihinden önce, 1479 Sayılı Bağ-Kur Kanunu kapsamında olanların prime esas kazançları basamaklı gelir tablosuna göre belirleniyordu.

01.10.2008 tarihinden itibaren ise, 5510 Sayılı Kanun’un 80. maddesine göre;

- Aylık prime esas kazanç; günlük kazancın alt sınırı (asgari ücretin otuzda biri) ile üst sınırı (günlük kazancın 6,5 katı) arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın 30 katı olacaktır.

- Sigortalılar prime esas kazançları ile ilgili aylık olarak beyanda bulunacaklardır.

- Sigortalı, aynı zamanda işveren ise, aylık prime esas kazancı, çalıştırdığı sigortalıların prime esas günlük kazancının en yükseğinin otuz katından az olmayacaktır. Sigorta idaresince aksi yönde yapılan tespitler sonucunda işverenin aylık prim kazancı çalıştırdığı sigortalıların düzeyine çıkarılarak aradaki farkın primi gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanarak alınacaktır.

- 01.10.2008 tarihinden itibaren 5510 Sayılı Kanun’un 4(b) maddesindeki bağımsız çalışan sigortalılar;

Malulluk Yaşlılık ve Ölüm Sigortası Primi % 20

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi % 1 - % 6,5

Genel Sağlık Sigortası Primi % 12,5

olmak üzere % 33,5 ila % 39 oranlarında prim ödeyeceklerdir.

- 5510 Sayılı Kanun’un 4 (b) kapsamında sigortalı sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları iş yerlerinden dolayı, aynı kanunun 4 (a) (ücretliler) maddesi kapsamında sigortalı olarak bildirilemeyeceklerdir.

- Ancak, 01.10.2008 tarihinden önce 5510 Sayılı Kanun’un 4 (b) bendi kapsamında sigortalı oldukları halde, kendilerine ait veya ortak oldukları iş yerlerinden aynı kanunun 4 (a) bendine tabi (ücretli olarak) prim ödemesi olanların sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar devam ettirilir.

5. 5510 Sayılı Kanun’un 4 (b) Maddesi Kapsamında Sigortalı Sayılanların Prim Beyanları ve Ödeme Süresi

Sirkülerimize ekli Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın 17.10.2008 tarih ve B.13.2.SSK.5.01.08.00/73-309-M sayılı “prim belgelerinin verilmesi ve primlerin ödenmesi” konulu yazısı ile; 5510 Saylı Kanun’un 4 (b) maddesine göre bağımsız çalışanların;

- Tarımsal faaliyette bulunanlar hariç, kanunun yürürlülük tarihinden önce sigortalı olarak kaydı ve tescili yapılmış olanların prime esas kazançlarını 01.10.2008 tarihi ila 31.12.2008 (dahil) tarihi arasında beyan etmemeleri halinde ödeyecekleri aylık primler beyanda bulununcaya kadar daha önce bulundukları en son gelir basamaklarına karşılık gelen tutarlar üzerinden alınacağı,

- Ödemenin ise, sigorta primlerinin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödeneceği,

hususları açıklanmıştır.

- 5510 Sayılı Kanun Gereğince Sigortalı Sayılanlar, Sayılmayanlar, Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sona Ermesi Hakkında Tebliğe ulaşmak için tıklayınız.

- Prim belgelerinin verilmesi ve primlerin ödenmesi ile ilgili SGK yazısına ulaşmak için tıklayınız.


Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.