Numara : 178
Tarih : 31.10.2008

VERGİ SİRKÜLERİ

NO: 2008/178

KONU: Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun Tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunuldu.
 
Küresel ekonomide yaşanan finansal kriz nedeniyle, gündeme getirilen “Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun” Tasarısı 28.10.2008 tarihinde TBMM’ne sunulmuştur.
 
Tasarı; ihtiyat saiki ile para talebinin yüksek düzeylere çıktığı finansal kriz dönemlerinde, piyasa aktörleri açısından likidite temin kaynaklarının çeşitlendirilmesi, likiditeye kolay ulaşılması ve likidite temini endişelerinin giderilmesi için, mükelleflerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerinin Türkiye’ye getirilmesi, taşınmazların kayda alınması, işletmelerin sermaye yapılarının güçlendirilmesini amaçlamaktadır.

Bu amaç doğrultusunda yapılan düzenlemeler özetle aşağıdaki gibidir.

1. Bazı Varlıkların Beyanı İle Ödenecek %2 - %10 Oranındaki Vergilerden Sonra İnceleme Yapılmaksızın Kayda Alınması

- Yurt dışında bulunan 01.10.2008 tarihi itibarıyle sahip olunan para, döviz, altın, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, YTL rayiç bedel ile banka aracı kurum veya vergi dairelerine bildirirse % 2,

- Yurt içinde bulunan ancak 01.10.2008 tarihi itibarıyle kanuni defter kayıtlarında işletmenin öz kaynakları arasında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar YTL olarak rayiç bedelle vergi dairelerine bildirilirse % 10,

oranında vergi ödenmesi ve diğer şartlara uyulması halinde bildirilen bu varlıklar nedeniyle 01.01.2008 tarihinden önceki dönemlere ilişkin hiç bir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.

2. Tasarı ayrıca “Yurtdışı Kazanç İstisnası” da getirmektedir. Şöyle ki;

30.04.2009 tarihine kadar elde edilen kazançlar dahil olmak üzere, tam mükellef gerçek kişi ve kurumların;


- Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumların iştirak hisselerinin satış kazançları,

- Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumlardan elde ettikleri kazançları,

- Yurt dışında bulunan iş yeri ve daimi temsilcisi aracılığı ile elde ettikleri ticari kazançları,

31.05.2009 tarihine kadar Türkiye’ye transfer etmiş olmaları kaydıyla Gelir ve Kurumlar vergisinden müstesnadır.

- Yine tam mükellefiyete tabi gerçek kişi ve kurumların, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumların tasfiyesinden doğan kazançları da 31.10.2009 tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olma şartı ile Gelir ve Kurumlar Vergisinden müstesna tutulmuştur.

3. Yukarıda kısaca özetlenen toplam 4 madde ve 1 Geçici maddeden oluşan kanun tasarısının maddeler itibarıyle düzenlemeleri aşağıdaki gibidir

3.1. Amaç ve Kapsam

Tasarının 1.maddesinde amaç;

- Gerçek ve tüzel kişilere ait olup yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların milli ekonomiye kazandırılması,

- Yurt içinde bulunan ancak işletmelerin öz kaynakları içinde yer almayan yukarıdaki varlıkların sermaye olarak konulması suretiyle işletmelerin sermaye yapılarının güçlendirilmesi, olarak tanımlanmış,

- Kapsamı ise, yukarıda sayılan varlıkların yurda getirilmesi veya beyan üzerine kayda alınmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi,

olarak tarif edilmiştir.

3.2. Tanımlar

Tasarının 2.maddesinde banka, aracı kurum ile kanaat verici belgelerin tanımları yapılmıştır.

Kanaat verici belgeler aşağıdaki şekilde sayılmıştır.

- Devlet tarafından veya devlet güvencesinde tutulan kayıt ve siciller,

- Banka, banker, aracı kurum ve benzeri mali kurumlar,

- PTT idaresi, kayıt ve belgeleri,

- Noter kayıt ve belgeleri,

- VUK’nunda yer alan belgeler,

- Yabancı ülkelerin yetkili makamlarından alınarak, Türk elçilik ve konsosloslukları veya Türk menfaatini koruyan aynı nitelikteki temsicilikleri tarafından tasdik edilen belgeler,

olarak ifade edilmiştir.

3.3. Uygulama Esasları

Tasarının, 3.maddesinde uygulama esasları açıklanmıştır. Tasarıya göre aşağıdaki şartlarla yurt dışı ve yurt içi varlıkların beyanı ve kayda alınması halinde vergi incelemesi yapılmayacak ve ilgili kişiler hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmayacaktır.

- Yurt Dışında Bulunan Varlıklar İçin Aranan Şartlar

Gerçek ve tüzel kişilerce 01.10.2008 tarihi itibarıyle sahip olunan ve yurt dışında bulunan

· Para,

· Altın,

· Döviz,

· Menkul Kıymet,

· Diğer Sermaye piyasası araçları,

· Taşınmazların (varlık kanaat verici belge ile ispat edilen),

· Kanun’un yayınlanacağı ayı izleyen 3.ayın sonuna kadar (YTL) rayic bedelle banka veya aracı kuruma ya da vergi dairesine bildirilerek rayiç değerleri üzerinden % 2 oranında hesaplanacak verginin, bildirimi izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi,

· Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler tarafından beyan tarihi itibarıyle kayda alınarak, pasifte Özel Fon Hesabı açılması,

· Özel fon hesabının sermaye ilave dışında başka amaçla kullanılmamak şartı ile,

- Türkiye’de Bulunan Varlıklar İçin Aranan Şartlar

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan Türkiye’de bulunan ancak 01.10.2008 tarihi itibarıyle kanuni defter kayıtlarında yer almayan yukarıda sayılan kıymetlerin

· Kanun’un yayınlanacağı ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar (YTL) rayiç bedelle vergi dairelerine beyan edilmesi ve varlık değerleri üzerinden % 10 oranında hesaplanan verginin izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi,

· Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, kanuni defterlerine taşınmazlar dışındaki varlıklarını banka ve aracı kurumlardaki hesaplarına yatırmak suretiyle kaydetmeleri ve pasifte Özel Fon hesabı açmaları,

· Özel Fon Hesabının 6 ay içinde sermayeye ilave edilmesi ,

· Serbest meslek kazanç sahipleri ile İşletme Defteri tutanların söz konusu kıymetleri ayrıca defterlerinde göstermeleri,

- Şartların Gerçekleşmesi Halinde Aşağıdaki Düzenlemelerden Yararlanılacaktır

- Yukarıdaki şartlarla, bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle 01.01.2008 tarihinden önceki dönemlere ilişkin hiç bir surette vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak

- Yurt dışındaki varlıkların beyanı nedeniyle gerçek kişiler ile tüzel kişilerin kanuni temsilcileri hakkında kanun kapsamındaki beyanları ile sınırlı olarak;

· 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun,

· 2499 sayılı sermaye Piyasası Kanunu (47.maddenin (A) fıkrası hariç),

· 4458 sayılı Gümrük Kanunu,

· 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu,

· 213 sayılı vergi Usul Kanunu’nda düzenlenen suçlar veya kabahatler,

· Yukarıdaki suçlardan kaynaklanan mal varlığı değerleriyle ilgili olarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 282.maddesinde gösterilen suçlar

yönünden soruşturma veya kovuşturma yapılmayacak ve idari para cezası uygulanmayacaktır.

Ancak, 3.maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere Bankacılık Kanunu kapsamındaki bazı fiiller, SPK Kanunu’nun 47 (A) maddesindeki suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ile silah kaçakçılığı suçları kanunun kapsamı dışında tutulmuştur.

- Ödenen % 2 ile % 10 oranındaki vergi hiç bir surette gider yazılamaz ve hiç bir vergiden mahsup edilemez.

- Beyan edilen varlıklar ile ilgili olarak VUK hükümlerine göre amortisman ayrılamaz, bu varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilemez.

3.4. Bazı Şartlara Uyulmaması Halinde

- Yurt dışında bulunan varlıkların bildirim ve beyanından itibaren 1 ay içinde Türkiye’ye getirilmemesi veya açılacak bir hesaba transfer edilmemesi halinde,

· Vergi inceleme bağışıklığı kalkar

· Yukarıda sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma bağışıklığı kalkar

- Türkiye’de bulunan varlıklarını beyan ettikleri halde, sermaye arttırımında bulunmayan mükelleflerin ise inceleme bağışıklığı kalkacaktır.

3.5. Yurt Dışı Kazanç İstisnası

Tasarının Geçici 1.maddesi ile düzenlenmiştir. Sirkülerimizin 2.maddesinde açıklanmıştır.

İştirak kazançları ile ilgili istisnalar 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda mevcut olup, kanun tasarısı ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alan şartların aranmaksızın istisnanın uygulanması suretiyle varlıkların Milli Ekonomiye kazandırılması amacı sağlanmıştır.


Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun Tasarısına ulaşmak için tıklayınız.

Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.