Numara : 1
Tarih : 18.1.2001
VERGİ  SİRKÜLERİ 
NO: 2001/1
 
KONU
 
Ücretlilerde Vergi İadesi Hesaplaması (Özel Gider İndirimi Uygulaması)
 
 
Özel gider indirimine ait bildirim verme döneminin yaklaşması nedeniyle, bu Sirkülerimizde örnek de vermek suretiyle konuyla ilgili açıklamalara yer verilmiştir. (Ayrıntılı açıklamalar için 176, 178, 182 ve 218 seri nolu GV Genel Tebliğlerine bakılması tavsiye olunur.)
 
1. Özel Gider İndirimi Bildiriminin Verilmesi
Elde ettikleri ücretleri tevkif suretiyle vergilendirilen ücretliler, 1 Ocak- 31 Aralık 2000 dönemine ait biriktirdikleri kendisi, eş ve cocukları ile ilgili harcama belgelerini 22 Ocak Pazartesi akşamına kadar özel gider indirimine ait bildirimi  doldurarak çalıştıkları işverene  vereceklerdir.
 
Özel gider indirimine ilişkin bildirimde; harcama belgeleri eğitim, gıda, sağlık, giyim  ve kira giderleri olarak sınıflandırılarak doldurulacaktır. Bir belgede birden fazla sınıfa girebilecek harcama olması durumunda, bunlardan hangisi en yüksek ise, belge o harcama grubuna dahil edilecektir.
 
Herhangi bir belgede özel gider indirimine konu harcamanın yanısıra indirim konusu olmayan harcama bulunması halinde, indirime konu olmayan harcamalar belge toplamından düşülerek, bildirime bu  tutar  dahil edilecektir.
 
2. Özel Gider İndiriminin Tavanı
1 Ocak –31 Aralık 2000 dönemine ait harcamaların 1/3’ü özel gider indirimine konu olabilecektir. Ancak bu şekilde belirlenen indirim tutarı, 2000 yılına ait ücretin yıllık vergi matrahının % 35 ini geçemeyecektir.

3. Aynı Anda Birden Fazla İşverenden Ücret Alanlarda Özel Gider İndirimi
Ücretlilerin aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alması halinde, her bir işverene ayrı ayrı özel gider indirimine ait bildirim verilmesi mümkün bulunmaktadır. Her bir işveren kendi ödediği ücretlerin vergi matrahlarına özel gider indirimi uygulayacaktır.
 
4. İşveren Değiştiren Ücretlilerde Özel Gider İndirimi
Bir işveren nezdinde ücretli olarak çalışmakta iken, bu işverenden ayrılarak başka bir işveren nezdinde çalışan ücretliler, 2000 takvim yılına ait özel gider indirimine ait bildirimi en son çalıştığı işverene vereceklerdir.
 
Ancak bu ücretliler daha önce çalıştığı işvereni tarafından kendilerine ödenen ücretlerin vergi matrahını, bu matrah üzerinden kesilen gelir vergisini ve kesilen vergilerin bağlı bulundukları vergi dairesine yatırılmış olduğunu gösteren bir belgeyi en son çalıştığı işverene  ibraz etmesi gerekmektedir.
 
5. İşten Ayrılan (Emeklilik Dahil) ve Başka Bir İşte Ücretli Olarak Çalışmayanlar ile Vefat Halinde Özel Gider İndirimi
İşveren değiştiren veya işten ayrılan (emeklilik dahil) ücretliler 2000 yılına ait bildirimi ve harcama belgelerini en son çalıştıkları işverenlerine vereceklerdir. Bunlara ait işlemler bu işverenlerce yapılacaktır.
 
Ücretli olarak çalışmakta iken vefat edenlerin varislerinden birisinin, murisin vefat tarihine kadar olan harcama belgelerini 20 Ocak 2001 tarihine kadar ücret gelirinin elde edildiği işverene bildirmesi durumunda özel gider indiriminden yararlanması mümkündür.
 
6. Özel Gider İndiriminden Doğan Vergi Farkının Hesaplanması
·        Gelir vergisi matrahından düşülebilecek özel gider indirimi tutarı (harcamaların 1/3’ü olarak)  belirlenecek, ancak bu tutar vergi matrahının %35 inin geçmeyecek,
·        Bulunan bu tutar toplam gelir vergisi matrahından düşülecek,
·        Bu tutarlara ilişkin gelir vergisi tutarları hesaplanacak,
·        Tevkif suretiyle kesilen gelir vergisi toplamından, özel gider indirimi düşüldükten sonra kalan matraha ilişkin hesaplanan gelir vergisi düşülerek, vergi farkı dolayısıyla iade edilecek tutara ulaşılacaktır.

Örnek:
Ücretli AB’nin 2000 yılı içerisinde elde ettiği ücret geliri ile ilgili veriler şu şekildedir:
 
   Vergi matrahı                                                                                        15.000.000.000 TL
   2000 yılında kesilen gelir vergisi tutarı                                          3.437.500.000 TL
AB’nin 2000 yılındaki harcama belgeleri  tutarı                          18.000.000.000 TL
 
AB’nin özel gider indirimi dolayısıyla kendisine iade edilecek vergi farkının hesaplanması aşağıdaki gibidir:

 
2000 takvim yılı vergi matrahı toplamı
:15.000.000.000
 
Matrah üzerinden kesilen vergi tutarı
 
:   3.437.500.000
 
Harcamaların özel gider indirimine esas tutarı (18.000.000.000/3=6.000.000.000)*
 
 
:  5.250.000.000
 
Özel gider indirimi sonrası kalan matrah (15-5,25=)
 
:  9.750.000.000
 
Özel gider indirimi sonrası kalan matrahın hesaplanan gelir vergisi
 
 
:  2.000.000.000
 
Nakten veya hesaben iade edilecek gelir vergisi farkı
(3.437.500.000 – 2.000.000.000=)
 
 
:  1.437.500.000
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.


* Beyan edilen harcama tutarının 1/3’ü vergi matrahının %35’i olan 5.250.000.000 lirayı geçtiği  için hesaplamalarda bu tutar dikkkate alınacaktır.