Numara : 54
Tarih : 24.9.2001
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2001/54

 
KONU

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin T.C. Merkez Bankası Değişiklik Genelgesi
 

T.C. Merkez Bankası yayımlamış olduğu 2001/2 Sayılı Genelge (R.G.: 22/9/2001; 24531) ile “Türk Parasını Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ile Hazine Müsteşarlığı’nın 91-32/5 sayılı Tebliğine İlişkin  Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının I-M Sayılı Genelgesi”nin bazı maddelerinde değişiklik yapmıştır.
 
Söz  konusu Genelgenin 30 uncu maddesinin (A) fıkrasının dördüncü paragrafında yapılan değişiklik ile bir yıldan (365 gün) uzun vadeli olarak yurt dışından temin edilen nakdi kredilerin borçlusu tarafından Hazine Müsteşarlığındaki Borç Kütüğüne kaydedilmesi uygulamasına 1 Ekim 2001 tarihinden itibaren son verilmektedir (Borç kütüğüne kayıtla ilgili diğer mevzuat değişiklikleri için lütfen 2001/53 ve 2001/51 sayılı Vergi Sirkülerlerimize bakınız). Bu nitelikteki kredilere ilişkin kullanım ve geri ödeme bilgileri, işleme aracılık eden banka veya özel finans kurumları tarafından Merkez Bankasınca verilecek talimatta belirlenen esas ve usullere uygun olarak Merkez Bankası’na bildirilecektir.
 
Söz konusu I-M Sayılı Genelgenin değişiklik sonrası şekillerine aşağıda yer verilmiştir.
 
Genelgenin değişik 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“Madde 8- Merkez Bankası; bankalar, özel finans kurumları, yetkili müesseseler, PTT, kıymetli maden aracı kuruluşları ve diğer mali kuruluşlar ile kişilerden döviz, altın ve Türk Lirası işlemlerine ilişkin her türlü istatistiki bilgileri doğrudan istemeye ve toplamaya, ayrıca bu kurum ve kuruluşlarda konuyla ilgili incelemeler yapmaya yetkililir.  Bu kurum ve kuruluşlar Türk Lirası banknot ithal ve ihracına ait bilgileri belirlenen sürelerde Merkez Bankası’na vermekle yükümlüdür.”
 
Aynı Genelgenin değişik 30 uncu maddesinin (A) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“A) Alınması
 
Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışından ayni, nakdi, gayrinakdi kredi, garanti ve kefalet temin etmeleri serbesttir.  Bankalar ile özel finans kurumları, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın 17 nci maddesi gereğince kredi teminine garanti vererek ya da vermeksizin aracılık edebilirler.
 
Yurt dışındaki işleriyle ilgili olarak yurt dışından kredi sağlayan  Türkiye’de yerleşik  kişiler dışında kalan Türkiye’de yerleşik kişiler, yurt dışından sağladıkları kredileri bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla kullanırlar.  Ancak ihracat kredi kurumlarından veya ihracat kredisi garanti kuruluşlarının garantisi kapsamında sağlanan kredilerin doğrudan yurt dışındaki ihracatçı firmaya ödenmesi durumunda bu şart aranmaz.
 
Yurt dışından sağlanan prefinansman kredilerinin vadesi 18 aydır.  Gemi inşa ve ihracının finansmanı amacıyla kullanılacak kredilerde (hazır gemi hariç) bu süre 24 aydır. Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi kapsamında ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin finansmanı amacıyla sağlanan kredilerin vadeleri belge süresi (ek süreler dahil) kadardır.
 
Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışındaki işleriyle ilgili olarak yurt dışından sağlanan krediler dışında, Türkiye’de yerleşik kişilerce, yurt dışından sağlanan tüm nakit krediler ile ithalatın finansmanında kullanılan ödeme şekillerine göre oluşan aynı kredilerden mal mukabili ve kabul kredili mal mukabili olanlar haricindeki bir yıldan (365 günden) uzun vadeli aynı kredilere ilişkin kullanım ve geri ödeme bilgileri, kredi bazında, işleme aracılık eden banka veya özel finans kurumları tarafından Merkez Bankası’nca verilecek talimatta belirlenen esas ve usullere uygun olarak Merkez Bankası’na bildirilir.”
 
Aynı Genelgenin değişik 30 uncu maddesinin (B) fıkrasının 1 inci bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 
 
“1) Bankaların ihracatın finansmanı için Türkiye’de yerleşik kişilere açacakları 18 ay vadeli (bu süre gemi inşa ve ihracının finansmanı için kullanılacak kredilerde (hazır gemi hariç) 24 ay, Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi kapsamında ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin finansmanı amacıyla sağlanan kredilerde belge süresi (ek süreler dahil) kadardır.), kiracıları ihracatçılarla yurt içinde veya yurt dışında döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde bulunan kişiler olan Türkiye’de yerleşik finansal kiralama şirketlerine açacakları bir yıl vadeli döviz kredileri.”
 
Aynı Genelgenin değişik 30 uncu maddesinin (B) fıkrasının 13 üncü bendi ile devam eden fıkraları aşağıdaki şekilde değşitirilmiştir.
 
“13) Bankaların, hesap bakiyelerinde 10.000.- ABD dolarlık  limit üzerinde oluşacak depasmanın 30 gün içinde kapatılması koşuluyla Türkiye’de yerleşik kişilere veya yurt dışında yerleşik kişilere yurt dışındaki harcamalar için kredi kartları karşılığında 10.000.- ABD Dolarlık limit içerisinde rotatif olarak kullandırılacağı krediler.”
 
“Bankalar altın depo hesapları karşılığı altınlar ile satın aldıkları altınların teslimi suretiyle 2000-32/25 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’e göre altın kredisi açabilirler.
 
Döviz kredilerinin alınması ve verilmesinde lehte ve aleyhte doğacak kur farkları ilgililere aittir.
 
Bankaların, İhracat ve Dahilde İşleme İzin Belgesi ile Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi kapsamında ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetlerin finansmanı için açacakları döviz kredilerinin vadelerinin uzatılmasına ilişkin talepler, İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ ile Dahilde İşleme Rejimi Tebliğinin “Mücbir Sebep ve Fevkalade Hal Durumları”na ilişkin maddelerinde belirtilen mücbir sebepler ve haklı durumlar gözönünde bulundurulmak suretiyle Dış Ticaret Müşteşarlığı’nca incelenip sonuçlandırılır.
 
Kredilerle ilgili uygulama usulleri Merkez Bankası’nca tespit edilir.”
 
Aynı Genelgenin değişik 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“Madde 31- Prefinansman kredileri, ihracatçı firmalarca uluslararası finans kuruluşlarından sağlanarak ihracat ve döviz kazandırıcı işlemlerle ilgili mal ve hizmet alımının finansmanında kullandırılan, ana para, faiz ve masrafları ihracat ve döviz kazandırıcı işlemlerden elde edilen dövizlerle ödenmesi gerekli kredilerdir.
 
Alıcıdan temin edilen prefinansman peşin döviz hükmünde olup, döviz alışı peşin döviz olarak yapılır.  Alıcı firma perfinansmanı da ihracat bedellerinin ödenmesine ilişkin hükümlere tabi tutulur.
 
Uluslararası finans kuruluşlarından sağlanan perfinansman kredilerinin vadesi 18 ay olmakla birlikte; İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ ile Dahilde İşleme Rejimi Tebliğininin “Mücbir Sebep ve Fevkalade Hal Durumları”na ilişkin maddelerinde belirtilen mücbir sebep ve fevkalade hal durumları gözönünde bulundurulmak suretiyle vadelerinin uzatılmasına ilişkin talepler Dış Ticaret Müsteşarlığınca incelenip sonuçlandırılır.
 
Perfinansman konusu döviz, bankalar ve özel finans kurumları aracılığı ile havale şeklinde yurda getirilir.
 
Perfinansman kredileri, amirin muvafakatı alınmak, fiili ihracattan önce ve bir defada yapılmak ve kullanım süresi içinde gerçekleştirilmek kaydıyla devredilebilir ve bu devir işlemi perfinansman kredisinin özelliğini değiştirmez.
 
Söz konusu kredilere ilişkin işlemler Merkez Bankası’nca belirlenecek şekillerde yerine getirilir.”
 
Aynı genelgenin 32 nci maddesinin değişik ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“Bankalar ayrıca Türkiye’de ve yurt dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişiler adına 2000-32/25 sayılı Tebliğde belirtilen esaslara uygun olarak altın depo hesapları açabilirler.”
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.