VERGİ SİRKÜLERİ
  
NO: 2008/72
 
KONU: Sosyal Güvenlik Kurumlarına Olan Borçlar Yeniden Yapılandırılarak 24 Aya  Kadar Taksitlendiriliyor.
 
26 Mayıs 2008 tarih ve 26887 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5763 sayılı “İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” un 26 ıncı ve 27 inci maddeleri ile 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” na Geçici  23 üncü ve Geçici 24 üncü maddeler eklenmek suretiyle;
 
1. 5458 sayılı “Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” dan yararlanma haklarını kaybetmiş işverenlere, borçları yeniden ihya edilerek, yeni ödeme imkanları sağlanmış,
2. 5763 sayılı Kanun ile Mart 2008 ve önceki dönemlere ait aşağıdaki borçların yeniden yapılandırılması hüküm altına alınmıştır.
Buna göre; 5763 sayılı Kanun  ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 24 üncü madde ile;
 
a - İşverenlerin, çalıştırdıkları işçilerle ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan ve başvuru tarihine kadar tahakkuk ettiği halde ödenmemiş bulunan, 2008 Mart ve önceki dönemlere ilişkin sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası, sosyal yardım zammı borçları,
b - Kanun’un yürürlüğe girdiği 26.05.2008 tarihini takip eden ayın sonuna kadar müracaat edilmiş olması kaydıyla 31.03.2008 tarihine kadar bitirilmiş olan özel bina inşaatı ile ihale konusu işlerden Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda yeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığı anlaşılanların fark işçiliğe ilişkin borçları,
c - İsteğe bağlı sigortalıların 2003 Mayıs ila 2008 Mart dönemleri arasında dönemleri arasında isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içindeki prim borçları, 
d - Topluluk sigortasına tabi olanların 2008 Mart ve önceki dönemlere ilişkin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim borçları,
e - Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre sigortalı olanların 31.03.2008 tarihine kadar olan prim ve sosyal güvenlik destek prim borçları,
 
26.05.2008 tarihini takip eden iki ay içinde yazılı olarak başvurulması halinde peşin veya 24 aya kadar eşit taksitler halinde yeniden yapılandırılarak ödeme kolaylığı sağlanmıştır.
  
Yukarıda kısaca özetlenen iki kategoride planlanan ödeme kolaylıklarının ilgili maddelerde açıklanan şartları aşağıda ayrı ayrı bilgilerinize sunulmuştur.
  
A. 5458 Sayılı Kanundan Yararlanan Ancak Sosyal Güvenlik Prim Yapılandırılması Bozulan İşverenlere Sağlanan Yeni İmkanlar
 
Yukarıda açıkandığı üzere, başlıktaki konu hakkında 5763 sayılı Kanun’un 26 ınci maddesi ile 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” na Geçici 23 üncü madde eklenmiştir.
  
Geçici 23 üncü maddeye göre; 4 Mart 2006 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 5458 sayılı “Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 1 inci ve 2 inci maddelerinde belirtilen, 31.03.2005 tarih öncesi prim ve sosyal güvenlik destekleme primi borçları yeniden yapılandırıldığı halde Kanun’un 3 üncü maddesinde belirtilen şartları gerçekleştirememeleri nedeniyle yeniden yapılandırma haklarını  Haziran 2008 ayı sonuna kadar kaybedenlerin 26.05.2008 tarihini takip eden 2 ay içinde ilgili kuruma yazılı olarak müracaat etmeleri halinde yeniden yapılandırma anlaşmaları ilk başvuru tarihi ve taksitlendirme  süreleri dikkate alınarak ihya edilecektir. Maddenin önemli fıkraları aşağıdaki gibidir.
  
a - İhya Edilen Borçların Ödeme Süresi
 
Başvuru tarihini takip eden 6 ay içinde, borçların Geçici 23 üncü maddede belirtilen faiz hesaplaması ile birlikte ödenmesi gerekmektedir. Ödeme yükümlülüklerinin 6 aylık süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi halinde yeniden yapılandırma işlemleri iptal edilecektir.
 
b – İtiraz ve Davalardan Vazgeçilmesi
 
Maddeden yararlanmak üzere başvuran borçluların kapsama giren borçları için SS Kurumuna yaptıkları itirazlardan ve açılan davalardan feragat etmeleri gerekmektedir.
  
c – Taksit ve Cari Prim Ödemelerinin Aksatılmaması
  
5458 sayılı Kanun’dan yararlanma haklarını kaybedenlerin borçalarını 5763 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırmaları halinde, başvuru tarihinden itibaren vadesi gelecek taksitleri ile cari prim ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla aksatmamaları zorunlu bulunmaktadır.
  
Ancak, 5458 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine atıf yapılarak belirlenen bu zorunluluk hükümleri, SSK’ya olan borçlar için başvuru tarihini takip eden üçüncü ayın sonundan, Bağ-Kur  ve tarım sigortalarına olan borçlar için ise altı aylık ödeme süresinin sonundan itibaren geriye doğru bakılarak uygulanmaya başlanacaktır.
  
d – Uygulanan Hacizlerin Kaldırılması
  
5458 sayılı Kanun kapsamına giren borçlar nedeniyle, taşınır ve taşımaz mallara konulan hacizler ile alınan teminatlar vadesi geçmiş taksitlerin ödenmesinden sonra yapılan ödemeler nispetinde, üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarla ilgili hacizeler ise vadesi geçmiş taksitlerin ödenmesinden sonra tümüyle kaldırılacaktır.
 
e – Bağ-Kur ve Tarım Sigortalılarının Sağlık Sigortasından Yararlanmaları
  
Bağ-Kur ve tarım sigortaları kapsamındaki sigortalılar veya bunların hak sahipleri, ödeme vadesi geçmiş taksitleri ile 01.04.2006 tarihinden sonraki süreye ilişkin prim borçlarını ödemeleri ve 26.05.2008 tarihinden sonraki taksit ve cari ay primlerine ilişkin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeleri durumunda sağlık sigortasından yararlanmaya başlatılacaklardır.
  
f - 5458 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırma haklarını kaybedenlerin daha önce yaptıkları ödemeler
  
5458 sayılı Kanun’un 1 inci ve 2 nci maddeleri kapsamına giren borçları yeniden yapılandırılanlardan, aynı Kanun’un 3 üncü maddesi uyarınca yeniden yapılandırma haklarını kaybetmiş olup, kapsama giren bu borçlarının tamamını sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre ödemiş olanlar hakkında Geçici 23 üncü madde hükümleri uygulanmayacaktır. Borçlarını kısmen ödemiş olup, 5763 sayılı Kanundan yararlanmak için başvuranlara, daha önce ödemiş oldukları tutarlar iade edilmeyecek ve mahsup işemi yapılmayacaktır. (Geçici 23 üncü maddenin 1 ve 2 inci fıkraları saklı kalmak kaydıyla)
  
B. 2008 Mart Ayı ve Önceki Dönemlere İlişkin Prim Borçlarının Peşin veya 24 Aya Kadar Taksitlendirilmek Suretiyle Yeniden Yapılandırılması
  
5763 sayılı Kanun’un 27 inci maddesi ile 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu”na Geçici 24 üncü madde eklenmiş, maddede açıklanan prim borçlarının bazı şartlarla peşin veya 24 aya kadar eşit taksitler halinde ödenmesini sağlayan yeniden yapılandırma hüküm altına alınmıştır. Geçici 24 üncü maddeye göre;
  
a – Yeniden Yapılandırma Kapsamına Girmeyen Borçlar
 
  • 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre, takip edilen borçlar,
  • Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Geçici 3 üncü maddesi,
  • Mülga Belediye Kanunu’nun Geçici 7 inci maddesi,
  • Halen yürürlükte bulunan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Geçici 5 inci maddesine istinaden, Uzlaşma Komisyonunca karara bağlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazete’de yayınlanan borçlar yeniden yapılandırma hükmünden yararlanamazlar.
 
b – Yeniden Yapılandırma Kapsamında Olan Borçlar
 
  • İşverenlerin, çalıştırdıkları işçilerle ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan ve başvuru                    tarihine kadar tahakkuk ettiği halde ödenmemiş bulunan, 2008 Mart ve önceki dönemlere ilişkin sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası, sosyal yardım zammı borçları,
  • Kanun’un yürürlüğe girdiği 26.05.2008 tarihini takip eden ayın sonuna kadar (Haziran ayı sonuna kadar)  müracaat edilmiş olması kaydıyla 31.03.2008 tarihine kadar bitirilmiş olan özel bina inşaatı ile ihale konusu işlerden Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda yeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığı anlaşılanların fark işçiliğe ilişkin borçları,
  • İsteğe bağlı sigortalıların 2003 Mayıs ila 2008 Mart dönemleri arasında dönemleri arasında isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içindeki prim borçları,
  • Topluluk sigortasına tabi olanların 2008 Mart ve önceki dönemlere ilişkin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim borçları,
  • Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre sigortalı olanların 31.03.2008 tarihine kadar olan prim ve sosyal güvenlik destek prim borçları,
26.05.2008 tarihini takip eden iki ay içinde yazılı olarak başvurulması halinde peşin veya 24 aya kadar eşit taksitler halinde yeniden yapılandırılarak ödeme kolaylığı sağlanmıştır.
 
c - Yeniden Yapılanmadan Yararlanma Şartları
  
  • Başvuru Süresi : 26 Mayıs 2008 tarihini takip eden iki ay içinde ilgili kuruma yazılı olarak başvurulur. (Başvuru için son gün 26 Temmuz 2008‘dir.)
  • Başvuru Şartı : Yeniden yapılandırma imkanlarından yararlanmak üzere başvuruda bulunan    borçluların, kapsama giren borçları nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumuna yaptıkları itirazlardan  ve     yargıda bulunan davalardan feragat etmeleri ve ihtilaf yaratmamaları gerekmektedir.
d – Yeniden Yapılandırma İle Borçlulara Sağlanan Avantajlar
 
Geçici 24 üncü maddeye göre, borçlu işverenler iki şekilde yeniden yapılandırmadan yararlanabilirler
 
1 - Peşin Ödeme
2 - Taksitle Ödeme  
  • Peşin Ödemede Yararlanılan Avantajlar
Peşin ödeme yolunun tercih edilerek borç aslının tamamının ve başvurunun yapıldığı ayın sonuna kadar sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre hesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammının yüzde onbeşinin başvuru tarihini takip eden bir ay içinde ödenmesi halinde, gecikme  cezası ve gecikme zammının kalan yüzde seksenbeşi terkin edilecektir.
Bu hükme göre peşin ödemede gecikme cezası ve gecikme zammının %85’i affedilerek siliniyor.
  • Taksitle Ödemede Yararlanılan Avantajlar
Taksitle ödeme yolunun tercih edilmesi halinde ise, kapsama giren borç asıllarına başvurunun yapıldığı ayın sonuna kadar sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre hesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammının; oniki aya kadar taksitlendirmelerde yüzde ellibeşi, oniki ayı aşan taksitlendirmelerde yüzde otuzu terkin edilecek (silinecek) ve kalan kısmı borç asıllarına ilave edilerek taksitlendirmeye esas borç hesaplanacaktır. Bulunan bu tutar, borçlu tarafından talep edilen taksit süresine bölünmek suretiyle ödenecek aylık taksit miktarı bulunacaktır.
  
Bu hükme göre taksitli ödemede 12 aya kadar taksitlendirmede gecikme cezası ve gecikme zammının % 55’i, 12 aydan fazla, 24 aya kadar olan taksitlendirmelerde ise %30’u afledilerek silinmektedir.
   
Yeni uygulama kapsamında ilk taksit ödemesi, başvurunun yapıldığı ayı takip eden ayda yapılacaktır. Başlangıçta taksitle ödeme yolu seçilip daha sonra taksitlendirilen borcun kalan kısmının peşin ödenmek istenilmesi halinde, başlangıçta seçilen taksitlendirme süresine bağlı terkin oranı değiştirilmeyecektir.
 
e - Yeniden Yapılandırma Hakkını Kaybettiren Şartlar
 
Borçlu iş verenler ;
  
  • borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirmemeleri, veya,
  • eksik yerine getirmeleri, ya da,
  • bir takvim yılında üç defaya kadar ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarını en geç son taksiti izleyen ayın sonuna kadar gecikilen her ay için Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Yeni Türk Lirası (YTL) cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz miktarı ile birlikte ödememeleri halinde, taksitlendirme haklarını kaybedecekler ve taksitlendirme öncesi duruma dönülerek ödedikleri taksit tutarları sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre borçlarına mahsup edilecektir.
f - Yeniden Yapılandırma İle İlgili Borçar İçin Uygulanan Haciz ve Teminat Kaldırılır.
  
26.05.2008 tarihinden önce yeniden yapılandırma kapsamına giren borçlar nedeniyle taşınır ve taşınmaz mallara konulan hacizler ile alınan teminatlar yapılan ödemeler nispetinde, üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarla ilgili hacizler ise ilk taksidin ödenmesinden sonra tümüyle kaldırılır.
 
g – Yeniden Yapılandırılmaya Konu Borçlar İle İlgili Daha Önce Yapılmış Tecil, Taksitlendirme ve Yapılandırma İşlemleri Bozularak , Yeniden Yapılandırılır.
   
Yeniden yapılandırma uygulaması kapsamına giren borçları, ilgili Kanunlar gereğince tecil ve taksitlendirilmiş veya yapılandırılmış olan borçlularca, tecil ve taksitlendirme veya yapılandırma işlemlerinin bozularak, yeni uygulama kapsamına giren borçlarının peşin ödenmesinin veya taksitlendirilmesinin başvuru süresi içinde yazılı olarak talep edilmesi halinde, daha önce yapılmış olan tecil ve taksitlendirme veya yapılandırma işlemleri bozulacak, ödemiş oldukları tutarlar, sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre mahsup edildikten sonra kalan borçları 5763 sayılı Kanun hükümlerine göre peşin ödenecek  veya taksitlendirilecektir.
   
h - Daha önce 5458 sayılı Kanun’dan yararlananların, yeni düzenlemeden de yararlanabilmesinin şartları
   
Daha önce 2006 yılında, 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna göre yapılandırma anlaşması imzalayan ve bu anlaşmaları devam eden veya 5763 sayılı Kanun hükümlerine göre ihya edilen borçluların, 5458 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan ancak, 5763 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 24 üncü madde kapsamına giren borçları hakkında, talep etmeleri halinde, yeniden yapılandırma mümkün olabilecektir.
   
ı – Bağ-Kur ve Tarım Sigortalılarının Yeniden Yapılandırdıkları Borçlarının, İlk Dört Taksidini Ödemeleri ve Kapsam Dışında Başka Borçları Bulunmaması Şartı İle Sağlık Sigortasından Yararlanmaları Mümkündür.
    
1479 ve 2926 sayılı kanunlar kapsamındaki Bağ-Kur ve tarım sigortalıları veya bunların hak sahipleri, yeniden yapılandırma kapsamı dışında borçlarının bulunmaması veya bu madde kapsamı dışında borçları bulunmakla birlikte bu borçların özel kanunlara göre yapılandırılmış olup ödeme yükümlülüklerinin de yerine getiriliyor olması ve Geçici 24 üncü maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan toplam borçlarının ilk dört taksitini ödemeleri kaydıyla, sağlık sigortasından yararlanmaya başlayacaklardır.
 
i – Yeniden Yapılandırmadan Önce Ödenmiş Olan Gecikme Zamları ve Cezaları İade ve Mahsup Edilmeyecektir.
  
Geçici 24 üncü maddenin 5 inci fıkrasına göre 26.05.2008 tarihinden önce tahsil edilmiş bulunan gecikme cezası ve gecikme zammı, (yanlış veya yersiz alınan tutarlar hariç) iade ve mahsup edilmeyecektir.
  
j – Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşların Prim Borçları İçin de Bu Kuruluşlarca  Taksitlendirme Talep Edilebilecektir.
  
Büyükşehir Belediyeleri, diğer Belediyeler ve bunlara bağlı Kuruluşların prim borçları için taksitlendirme talep etmeleri halinde;
  
  • 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Geçici 5 inci maddesi
  • 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Geçici 6 ıncı maddesi
kapsamına giren borçları için ilgili kanunlar gereğince yapılan kesinti tutarları Geçici 24 üncü madde uyarınca ödenmesi gereken taksit tutarlarına mahsup edilebilecektir.
   
Kesinti tutarlarının, aylık taksit tutarlarına mahsup edilmediği durumlarda aylık taksit tutarlarının tamamı, kesinti tutarlarının, aylık taksit tutarlarını tam oarak karşılamadığı durumlarda ise bakiye taksit tutarları borçlularca ödenecektir.
  
   
 
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
Deloitte Türkiye