Numara : 43
Tarih : 12.3.2004
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2004/43
 
 
KONU
 
Okul, Sağlık Tesisi ve Öğrenci Yurtlarına İlişkin Bağış ve Yardımların Gelir Vergisi Matrahının Tespitinde İndirimi  
 
 
Gelirler Genel Müdürlüğünce yayımlanan 21 Nolu Gelir Vergisi Sirkülerinde, okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurtları ile ilgili bağış ve yardımların gelir vergisi matrahının tespitinde kazançtan indirimi konusunda 4842 ve 4962 sayılı Kanunlar ile Gelir Vergisi
Kanununda  yapılan değişikliklere ilişkin olarak açıklamalarda bulunulmuştur.

Söz konusu kanunlar ile yapılan değişiklikler çerçevesinde, okul ve öğrenci yurduna 24/4/2003 tarihinden itibaren, sağlık tesislerine ise 7/8/2003 tarihinden itibaren yapılacak bağış ve yardımlar ile harcamaların belirli esaslar çerçevesinde sınırsız olarak yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden indirimine imkan tanınmıştır. Bu indirim, 2003 yılı gelirlerinden başlayarak yapılabilecektir.
Aynı konuda yapılacak harcamalar ile bağış ve yardımların Kurumlar Vergisi Kanununun 14/6 maddesine göre kurum kazancından indirimi de mümkün bulunmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu indirimin kurum kazancından indirimi farklı esaslara bağlanmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanununun 14/6 maddesine göre, genel bütçeye dahil dairelere, katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesindne az olmamak üzere öğrenci yurdu inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşaası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı kurum kazancının tespitinde hasılattan gider olarak indirilebilecektir. Bu kapsamdaki indirim için herhangi bir sınır belirlenmemiş olması ve indirimin gider olarak hasılattan yapılacak olması nedeniyle, bu indirimler nedeniyle sonraki yıl kurum kazançlarından genel esaslara göre mahsup edilmesi mümkün olan zarar oluşabileceği görüşündeyiz. Dolayısıyla gelir vergisi mükelleflerine ilişkin uygulamanın aksine, zarar eden kurumların söz konusu bağış ve yardımlar ile harcamaları gider olarak dikkate almak suretiyle mahsup edilebilir zararlarını artırmaları da mümkündür. Bu konuya ilişkin gelişmeler ayrıca dikkatinize sunulacaktır.

Gelir vergisi uygulamasında ise söz konusu indirim yıllık beyannamede beyan edilen gelirden yapılacağı için zarar beyan edildiği veya beyan edilecek gelir bulunmadığı durumda bu indirimin sonraki yıl gelirlerinden mahsup edilecek zarar oluşturması mümkün olmayacaktır.

Aşağıda okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurtları ile ilgili bağış ve yardımların gelir vergisi matrahının tespitinde kazançtan indirimi konusundaki Gelirler Genel Müdürlüğü Sirküleri bilgilerinize sunulmaktadır.

“T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü

Gelir Vergisi Sirküleri/21 
Konusu
: Okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurtlarına ilişkin bağış ve yardımların gelir vergisi matrahının tespitinde indirimi
Tarihi
: 10/03/2004
Sayısı
: GVK-21/2004-13/ Bağış ve yardımlar-1
İlgili olduğu maddeler
: Gelir Vergisi Kanunu Madde 89
İlgili olduğu kazanç türleri
: Bütün kazanç ve iratlar

1 – Giriş
 Okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurtları ile ilgili bağış ve yardımların gelir vergisi matrahının tespitinde dikkate alınabilmesine yönelik olarak 4842 ve 4962 sayılı Kanunlarla Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişikliklere yönelik açıklamalar bu Sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2-Yasal Düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendinde, 4842 ve 4962 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler ile, kamu idare ve müesseselerine bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu inşaası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşaası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamının, belirli bir oran ile sınırlı olmaksızın, yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilebilmesine imkan sağlanmıştır.

3- Düzenleme Kapsamındaki Bağış ve Yardımlar
Okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurdu yapımı veya bu tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan bağış ve yardımların (harcamaların) herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın vergi matrahının tespitinde dikkate alınabilmesi, bu bağış ve yardımların aşağıda belirtilen kamu idare ve müesseselerine yapılması halinde mümkündür.
- Genel bütçeye dahil daireler
- Katma bütçeli idareler
- İl özel idareleri
- Belediyeler
- Köyler
Kapsama dahil olan bağış ve yardımlar;
- Bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak kapasitesinden az olmamak üzere (kalkınmada öncelikli yörelerde 50 yatak) öğrenci yurtlarının inşası için yapılan harcama,
- Bu tesislerin inşaası için yapılan bağış ve yardım,
- Mevcut okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurtlarının faaliyetlerine devam etmelerini sağlamak amacıyla yapılan bağış ve yardım,
niteliğinde olmalıdır.
Düzenlemedeki “okul” ifadesinden, doğrudan eğitim-öğretim hizmetlerinin verildiği temel birimlerin anlaşılması gerekmekte olup, rehberlik ve araştırma merkezi, mesleki eğitim merkezi, iş eğitim merkezi, mesleki ve teknik eğitim merkezi ve akşam sanat okulları da bu kapsamda değerlendirilecektir.
Düzenlemedeki “sağlık tesisi” ifadesinden ise Sağlık Bakanlığı’nca sağlık tesisi kapsamında değerlendirilen kurum ve kuruluşların anlaşılması gerekmektedir.

4. Kapsam Dışında Kalan Bağış ve Yardımlar
Bir önceki bölümde açıklanan düzenleme sadece doğrudan kamu müeesseselerine yapılacak bağış ve yardımlar açısından geçerlidir. Okul, sağlık tesisi veya öğrenci yurduna ilişkin olarak yapılmış olsa dahi, kamu idare ve müesseseleri dışında kalan kurum veya kuruluşlara yapılacak bağış ve yardımların vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı veya hangi limitler içinde yapılabileceği genel hükümler çerçevesinde değerlendirilecektir.
Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde belirtilen kuruluşlara yapılmak kaydıyla, vergi matrahının tespitinde dikkate alınacak bağış ve yardım tutarı, gelir vergisi mükellefleri için beyan edilecek gelirin %5’ini (kalkınmada öncelikli yörelerde %10’unu) aşamayacaktır.

5. Bağış ve Yardımın İndirim Konusu Yapılacağı Dönem
Okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurdu inşaası dolayısıyla yapılan harcamalar, harcamanın yapıldığı yıla ilişkin gelir vergisi matrahının tespitinde dikkate alınacaktır. Söz konusu tesislerin inşaası veya faaliyetlerini devam ettirebilmelerine yönelik olarak yapılan bağış ve yardımların da bağışın yapıldığı yıla ilişkin olarak beyan edilecek gelirden indirilebileceği tabiidir.

6. Bağış veya Yardımın Ayni Olması
Yukarıda belirtilen bağış ve yardımların ayni olarak yapılması durumunda, bağışlanan veya yardım konusu yapılan mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, bu değer yoksa Vergi Usul Kanununun 267 inci maddesinin üçüncü sırasına göre takdir komisyonunca belli edilecek emsal bedeli indirime esas alınacaktır.

7. Düzenlemenin Geçerli Olduğu Dönem
Okul ve öğrenci yurduna yapılacak bağış ve yardımların indirimine ilişkin düzenleme 24/04/2003 tarihinde, sağlık tesislerine yapılacak bağış ve yardımların indirimine ilişkin düzenleme ise 07/08/2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla, 24/04/2003 tarihinden itibaren okul ve öğrenci yurtlarına, 07/08/2003 tarihinden itibaren ise sağlık tesislerine ilişkin olarak yapılan bağış ve yardımlar/harcamalar herhangi bir sınırlama olmaksızın gelir vergisi matrahının tespitinde dikkate alınabilecektir.

8- Zarar Beyanında Bağış ve Yardımların Durumu
Gelir vergisi mükellefleri yapacakları bağış ve yardımları yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerden indirim konusu yapabilmektedirler. Dolayısıyla, zarar beyan eden gelir vergisi mükelleflerinin bağış ve yardımları indirim konusu yapmaları mümkün bulunmamaktadır.
Bu durumda, sirkülerin 3 üncü bölümü kapsamındaki bağış ve yardımların bir yılda indirim konusu yapılabilecek tutarı gelir vergisi mükelleflerinde Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin “Gelir Bildirimi” tablosunda yer alan “Mahsup Edilecek İndirimler ve Geçmiş Yıl Zararları Toplamı” ndan önceki tutar ile sınırlı olmaktadır.
Gerek zarar beyanı gerekse gelirin yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen bağış ve yardımların daha sonraki yıllarda indirim konusu yapılması veya zarar olarak devredilmesi ise mümkün değildir.

9- Bağış ve Yardımların Belgelendirilmesi
Gelir vergisi mükelleflerince yapılan bağış ve yardımların ilgili kurumlardan alınacak belgelerle tevsik edilmesi yeterlidir.
Dolayısıyla, bu kurum ve kuruluşlardan alınacak belgeler 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 inci maddesindeki yetkiye istinaden indirim için geçerli belge olarak kabul edilecektir.

10- Bağış ve Yardımların Özel Kanunlar Gereğince İndirimi
Eğitim alanında yapılan bağış ve yardımların vergi matrahından indirim konusu yapılabileceği yönünde Gelir Vergisi Kanununun yanısıra özel kanunlarda da hükümler bulunmaktadır. Bahse konu özel kanunlardan uygulamada en sık karşılaşılanlara aşağıda yer verilmiştir.
İlk Öğretim ve Eğitim Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar
222 sayılı İlk Öğretim ve Eğitim Kanunu’nun 76 ıncı maddesine göre; gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından makbuz mukabilinde yapılacak para bağışları, yıllık beyannameyle bildirilecek gelirden ve kurum kazançlarından indirilebilecektir.
Yüksek Öğretim Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 56 ıncı maddesine göre; gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından üniversitelere ve yüksek teknoloji enstitülerine makbuz karşılığında yapılacak nakdi bağışlar, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden ve kurum kazancından indirilebilecektir. Bu hüküm aynı Kanunun ek 7 nci maddesi uyarınca, vakıflarca kurulan yüksek öğretim kurumlarına yapılacak nakdi bağışlar açısından da geçerlidir.
Duyurulur.
 
Osman ARIOĞLU
Bakan a.
Gelirler Genel Müdürü”
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.