Numara : 23
Tarih : 14.5.2001
VERGİ  SİRKÜLERİ 
NO: 2001/23

KONU

Katma Değer Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 82) 

Maliye Bakanlığınca yayımlanan (R.G.: 10/5/2001; 24398) 82 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde, katma değer vergisi iadeleri ile müteselsil sorumluluk uygulamasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Söz konusu açıklamalar aşağıda özet olarak bilgilerinize sunulmaktadır.
 
1.  Müteselsil Sorumluluk Uygulaması 
70 seri nolu KDV Genel tebliğinde müteselsil sorumlulukla ilgili olarak; “Müteselsil sorumluluk kapsamına girmese dahi herhangi bir nedenle Hazine’ye intikal etmeyen vergi, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29 ve 32 nci maddelerine göre indirim ve iade konusu yapılmayacaktır.” şeklinde yer alan ifadeyi iptal eden Danıştay kararı kesinleşmiştir. Bu nedenle Bakanlık, konuyla ilgili yeni açıklamalarda bulunmaktadır.
 
1.1.  İşleme Doğrudan Taraf Olanlar
Satıcının hesapladığı KDV’ni Hazineye intikal ettirmediği durumlarda, kendisine mal veya hizmet teslimi yapılan mükellefler, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV tutarı ile sınırlı olarak, bu vergiden 70 seri nolu Tebliğin 5 inci bölümündeki usul ve esaslara göre satıcı ile birlikte müteselsilen sorumlu olacaklardır.
 
Ancak, aşağıda belirtilen durumlarda alıcılar müteselsil sorumluluğun dışında tutulacaklardır:
 
.  KDV dahil toplam işlem bedelinin banka ve benzeri finans kurumları vasıtasıyla ödenmesi ve bunlar tarafından düzenlenecek tahsil belgesinde satıcının (veya adına hareket edenlerin) adı-soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ile banka ve benzeri finans kurumundaki hesap numarasının ve vergi kimlik numarasının doğru olarak yazdırılması,
.  Çekle yapılan ödemelerde, Türk Ticaret Kanununun 697 nci maddesinin 1 ve 2 numaralı fıkralarına uygun olarak çek düzenlenmesi ve lehine çek keşide edilenin vergi kimlik numarasının yazılması.

Bu uygulama, dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri gibi ihracata aracılık eden mükellefler bakımndan da geçerlidir.
 
Herhangi bir hesaba bağlı olmaksızın, örneğin kasadan ödeme yapılması şeklinde, gönderilen havaleleler sorumluluğu kaldırmayacaktır. Diğer yandan, ödemeler yukarıda belirtildiği şekilde yapılmış olsa dahi, alıcı ile satıcı arasında muvazaaya dayanan bir işlem yapıldığının veya menfaat sağlayan doğrudan bir ilişkinin veya hısımlık, sermayesine katılma, organizasyon veya yönetimi içinde yer alma şeklinde dolaylı bir ilişkinin bulunduğunun vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenmiş raporlarla tespit edilmesi halinde müteselsil sorumluluk kalkmayacaktır.
 
KDV Kanununun 17/1 maddesinde sayılan (tarımsal amaçlı kooperatifler hariç) kurum ve kuruluşlar ile sermayelerinin %51 veya daha fazlası kamuya ait iktisadi işletmelerin mal teslimi veya hizmet ifalarında taraf olduğu alım-satım işlemlerinde müteselsil sorumluluk uygulanmayacaktır.
 
1.2.  İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlar
Bir mükellefin mal veya hizmet temin ettiği safhalardan daha önceki safhalarda KDV’nin Hazineye intikal etmemesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu mükellef ile vergiyi Hazineye intikal ettirmeyenler arasında menfaat sağlayan doğrudan bir ilişkinin veya hısımlık, sermayesine katılma, organizasyon veya yönetimi içinde yer alma şeklinde dolaylı bir ilişkinin varlığının vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenmiş raporlarda açıkça belirtilmiş olması gereklidir. Bu belirleme yapılmadığı sürece müteselsil sorumluluk uygulanamayacaktır.
 
2.      Katma Değer Vergisi İadeleri
 
2.1. Kendileri veya Mal veya Mal ya da Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunan Mükelleflerin İade Taleplerine İlişkin Düzenleme
İade talep eden mükellefin kendisi veya mal ya da hizmet temin ettiği mükellefler hakkında olumsuz rapor veya tespit bulunması halinde aşağıdaki hususlar da dikkate alınacaktır.
 
.  Sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler, kullananlar ile bu neviden belgeleri kullananlardan mal alımları nedeniyle müteselsil sorumluluk çerçevesinde haklarında rapor bulunan mükelleflerin, vergi inceleme raporlarına istinaden tarh edilen vergi ve buna bağlı ceza, gecikme faizi ve gecikme zammına teminat göstermeleri iade ve mahsup talebinin yerine getirilmesi için yeterlidir. Bu konuda, 56 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile öngörülen ödeme şartı kaldırılmıştır.
.  Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı konusunda rapor bulunanların katma değer vergisi iadelerinin genel esaslara göre yerine getirilmeye başlanması halinde, bunların bu nedenle yükseltilmiş teminat istenen ortaklarının, ortağı olduğu mükelleflerin ve bunlardan mal veya hizmet alanların iade talepleri de genel esaslara göre yerine getirilebilecektir.
.  Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı konusunda rapor bulunanlardan alınan mal veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin, iadesi talep edilen miktarın (%5’ini) geçmemesi ve bu kısmın iadesinin istenmemesi halinde konu incelemeye sevk edilmeyecek, iade talebi bu mükelleflerin tabi oldukları esaslara göre yerine getirilecektir. 
.  80 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin,
 
- 2nci maddesinde belirtilen nedenlerle incelenen dönem için verilen 4 kat teminat inceleme sonucuna göre çözülecektir.  Bir kat teminatlar ise yeminli mali müşavir raporuna göre çözülebilecek, teminat verilmemiş olması halinde yeminli mali müşavir raporuna göre iade yapılabilecektir.
 
- 3üncü maddesinde belirtilen durumdaki mükelleflerin olumsuz tespitlerin olmadığı dönemlere ilişkin iade talepleri yeminli mali müşavir raporuna göre yerine getirilebilecek, teminat karşılığı iade alınmışsa verilen teminatlar yeminli mali müşavir raporlarına göre çözülebilecektir.
 
2.2. İndirimli Teminat Uygulaması
.  29 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğindeki şartları haiz dış ticaret sermaye şirketleri ile 46 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (F) bölümünde belirtilen sektörel dış ticaret şirketlerinin ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iade taleplerinin (%4),
.  28 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (F) bölümündeki şartları haiz imalatçı ve imalatçı ihracatçıların, 62 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (B) bölümünde belirtilen özel finans kurumlarının, 70 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin 2 nci bölümündeki şartları haiz ihracatçıların ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iade taleplerinin (%8),
 
teminat karşılığı yerine getirilecektir.
 
.  Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve 28 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (F) bölümünde belirtilen niteliklere sahip imalatçılardan son 5 vergilendirme döneminde haklarında olumlu rapor henüz yazılmamış olan dış ticaret sermaye şirketi statüsündeki mükelleflerin, 1318 sayılı Finansman Kanununda yer alan tarifelerdeki taşıtların ihracatından kaynaklanan katma değer vergisi iade taleplerinin olumlu 5 rapor düzenlenmesi beklenmeksizin (%4) teminat karşılığında yerine getirilecektir.
 
Bu kapsama giren mükelleflerin Tebliğin yayımından önce verdikleri teminatların bu bölümde belirlenen oranı aşan kısmı kendilerine iade edilecektir.
 
.  56 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde indirimli teminat uygulamasından yararlanan mükelleflerle ilgili olarak ifade edilen (%10) oranı bu bölümde yeniden belirlenen oranlara göre dikkate alınacaktır.
 
2.3. Mahsup Suretiyle Yapılabilecek İade İşlemleri
.  İhracat istisnası ve ihraç kaydıyla teslimlerden doğan katma değer vergisi iadelerine ilişkin olarak 81 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile sağlanan mahsup imkanı, KDV Kanununun 13, 14 ve 15 inci maddeleri uyarınca vergiden istisna olan işlemler ile 29/2 maddesine göre Bakanlar Kurulunca vergi oranı indirilen teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadelerine de uygulanacaktır.
.  Katma değer vergisi iadesini, kendilerine mal tesliminde veya hizmet ifasında bulunanların vergi borçlarına mahsubunu talep edenlerin mahsup talep edebilecekleri miktara ilişkin olarak 28 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebilğinde belirtilen sınırlama kaldırılmıştır. Buna göre, iade hakkı sahipleri kendilerine mal teslim edenlere veya hizmet ifasında bulunanlara ödedikleri katma değer vergisi miktarı ile bağlı kalmaksızın mahsup talep edebileceklerdir.  Ayrıca katma değer vergisine tabi olmayan bir mal veya hizmet temin edilmesi halinde de mahsup talep edilmesi mümkündür.
.  61 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen “İstisna Belgeli” satıcılara ihraç kaydıyla teslimde bulunanlar lehine doğacak iade alacakları da bu mükelleflerin kendilerinin, ortaklarının veya mal veya hizmet satın aldıkları mükelleflerin vergi borçları ile Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarına 81 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalar çerçevesinde mahsup edilebilecektir.
 
2.4. Teyit Beklenmeksizin Yapılabilecek İadeler
Katma değer vergisi iade alacaklarının Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarına veya vergi borçlarına mahsubu için başvuruda bulunan mükelleflerin talepleri, 77 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğine göre teyidi gereken gümrük beyannamelerine ilişkin teyit işlemlerin tamamlanması beklenmeksizin yerine getirilecektir. 
 
Nakden iade talep eden mükelleflerin teyit sonucunu beklenmeden iade almak istemeleri halinde;
 
-       indirimli teminat  uygulamasından yararlananların (%100),
-       diğerlerinin (%200)
 
oranında teminat vermeleri üzerine talepleri yerine getirilecektir.  Teyitlerin alınmasından sonra fazla alınan teminatlar iade edilecektir. 
 
2.5. İndirimli Orana Tabi İşlemleri Olanlara 2000 Yılında Yapılacak İadeler
İndirimli orana tabi teslim ve hizmetlerde bulunan mükelleflerin Bakanlar Kurulunca 2000 yılı için belirlenen miktarı aşan verginin iadesine ilişkin hesaplamalarını Mart 2001 dönemi beyannamesinde tamamlayamamış olmaları halinde, 74 ve 76 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerindeki usul ve esaslar ile  Nisan, Mayıs ve Haziran 2001 dönemine ilişkin beyannamelerinde iade talep etmeleri (yukarıda 2.3. bölümünde yer verilen mahsup imkanı dahil) de mümkündür.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.