Numara : 77
Tarih : 12.12.2005
VERGİ  SİRKÜLERİ
 NO: 2005/77 

KONU

Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67 inci Maddesi Kapsamında Çifte Vergilemeyi Önleme Anlaşmalarının Uygulanması 

 
1 Ocak 2006 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan Geçici 67 nci madde hükümleri gereği olarak 1.1.2006-31.12.2015 döneminde geçerli olacak düzenlemeler kapsamında, dar mükellef kişi veya kurumların menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve özel finans kurumlarından elde edilen gelirlerin tevkifat uygulamalarında, tevkifata konu geliri elde eden kişinin mukim olduğu ülke ile yapılmış ve yürürlükte olan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri önemli hale gelmektedir.
Bu çerçevede, Gelir İdaresi Başkanlığınca hazırlanan Tebliğ Taslağının son şekline göre (6.12.2005 tarihli değişiklikleri içeren) dar mükellef kurumlardan yapılacak olan tevkifat ile ilgili açıklamalar aşağıdaki gibidir:

1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Hükümlerinin Uygulanması
 
a) Vergi Kimlik Numarası Alınması
Dar mükellef kişi veya kurumların, Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 inci madde kapsamında Türkiye’deki finansal araçlara kendileri veya yurt dışındaki portföy yönetim şirketleri vasıtasıyla yatırım yapabilmeleri ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları hükümlerinden yararlanabilmeleri için vergi kimlik numarası almaları gerekmektedir.

Dar mükellef kişi veya kurumlar, kendileri veya işlem yaptıkları bankalar ve aracı kurumlar aracılığı vergi kimlik numarası alabilmektedir.
 
Kısaca, bunun için dar mükellef gerçek kişilerin pasaportlarının noter onaylı bir örneği ya da vergi dairesi yetkililerince onaylanmak üzere, aslı ve fotokopisi; dar mükellef kurumların ise kendi ülkelerinde geçerli kuruluş belgesinin Türkiye’nin o ülkede bulunan temsilciliğince onaylı Türkçe bir örneği veya yabancı dilde onaylı kuruluş belgesinin tercüme bürolarınca tercüme edilmiş Türkçe bir örneği ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.
 
b) Mukimlik Belgesinin Alınması ve Geçerlilik Süresi
Türkiye Cumhuriyeti ile yapılan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının hükümlerinden yararlanmak suretiyle Türkiye’de elde ettiği kazanca tevkifat uygulanmamasını veya düşük oranda tevkifat uygulanmasını talep eden diğer ülke mukiminin, Anlaşmaya taraf devlette o dönemde mukim olarak tam mükellefiyet esasında tüm dünya kazançları üzerinden vergilendirildiğini belirten, Anlaşmanın 3’üncü maddesinde tanımlanan yetkili makam tarafından düzenlenmiş ve imzalanmış mukimlik belgesini ve bu belgenin noterce veya o ülkedeki Türk Konsoloslukları tarafından onaylanmış Türkçe tercümesini tevkifat uygulamasından önce tevkifatı yapacak banka veya aracı kuruma ibraz etmiş olması gerekmektedir. Bir takvim yılına ilişkin mukimlik belgesi, izleyen yılın 4. ayına kadar geçerli olup, sözkonusu belgenin her yıl yenilenmesi gerekmektedir.

2. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarında Yer Alan Hükümler
Genel olarak Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının 13 üncü maddesi hükmüne göre, belirli bir süre elde tutulmadan satılan menkul kıymetler için vergilendirme hakkı mukim ülke dışında diğer ülkeye de verilmektedir. Bu çerçevede, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması olan ülke mukimi olanların Türkiye'de mukim şirketlerin çıkardığı hisse senetlerini veya tahvilleri Türkiye'de mukim alıcılara devretmek üzere Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarında belirtilen süre içinde elden çıkarmaları halinde elde edilecek değer artış kazançları Türkiye'de iç mevzuatı hükümleri uyarınca vergilendirilecektir. Ancak, söz konusu süre aşıldığı durumda vergileme Türkiye tarafından değil, diğer ülke iç mevzuatı hükümleri uyarınca vergilendirilecektir.
 
Bu çerçevede, elde tutma süreleri Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması olan ülkelere göre aşağıdaki gibidir (Burada yer alan açıklamalar genel nitelikte olup, her Anlaşma bazı istisnai şartlara sahip olduğundan ayrıntılı bilgi için vergi danışmanınız veya bu konuda uzman kişi veya kurumlardan bilgi alınmasının uygun olacağı kanaatindeyiz):
 
Ülke
Süre
Menkul Kıymet
Türü [1]
Almanya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
ABD
1 yıl
Hisse Senetleri ve Tahviller (Türkiye'deki sermaye piyasasına kayıtlı hisse senetleri ve tahviller hariç).
Arnavutluk
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Avusturya
6 ay
Hisse Senedi ve Tahviller
Azerbaycan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Bangladeş
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Belçika
1 yıl
Hisse Senetleri ve Tahviller (Türkiye'deki sermaye piyasasına kayıtlı hisse senetleri ve tahviller hariç).
Beyaz Rusya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Birleşik Arap Emirlikleri
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller

 
Bulgaristan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Cezayir
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Çek Cumhuriyeti
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Çin
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Danimarka
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Endonezya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Estonya
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Fas
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Finlandiya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Fransa
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Güney Kore
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Hırvatistan
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Hindistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Hollanda
1 yıl
Hisse Senetleri ve Tahviller (Türkiye'deki sermaye piyasasına kayıtlı hisse senetleri ve tahviller hariç).
İngiltere
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
İran
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
İspanya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
İsrail
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
İsveç
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
İtalya
1 yıl
Hisse Senetleri ve Tahviller (Türkiye'deki sermaye piyasasına kayıtlı hisse senetleri ve tahviller hariç).
Japonya
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Kazakistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Kırgızistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Kuveyt
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller

 
KKTC
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Letonya
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Litvanya
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Lüksemburg
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Macaristan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Makedonya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Malezya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Mısır
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Moğolistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Moldova
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Norveç
2 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Özbekistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Pakistan
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Polonya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Romanya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Rusya
1 yıl
Şirketteki hisseler, menkul kıymetler,tahviller, bonolar ve benzer varlıklar
Singapur
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Slovak Cumhuriyeti
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Slovenya
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Sudan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Suriye
Süresiz
Hisse Senedi ve Tahviller
Tacikistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Tayland
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Tunus
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Türkmenistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
 
Ukrayna
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Ürdün
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
Yunanistan
1 yıl
Hisse Senedi ve Tahviller
 
3. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarına Aykırı Olarak Yapılan Tevkifat İadesi
Tevkifat uygulamasından önce mukimlik belgesinin ibraz edilmemesi halinde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri dikkate alınmadan % 15 oranı uygulanmak suretiyle tevkifat yapılacak; ancak söz konusu Mukimlik Belgesinin ibrazı ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri ve iç mevzuatımız hükümleri doğrultusunda yersiz olarak tevkif suretiyle alınan verginin iadesi talep edilebilecektir. İade işlemi, vergi dairesince, gelir sahibine ödenmek üzere tevkifatı yapmakla sorumlu olan banka ve aracı kurum adına yapılacaktır.
 
Yukarıdaki açıklamalara ilişkin gelişmeler sizlere duyurulacaktır.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.