VERGİ SİRKÜLERİ
 
NO: 2008/89
 
KONU: 5766 Sayılı Kanun İle Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve Ekli Listelerinde Yapılan Değişiklikler.
 
06.06.2008 tarih ve 26898 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5766 sayılı “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 19’uncu maddesi ile “Özel Tüketim Vergisi Kanunu” ve bu Kanuna ekli listelerinde yapılan değişiklikler sirkülerimizin konusu teşkil etmektedir.
 
Özel TüketimVergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikler aşağıdaki gibidir.
 
1. ÖTV Kanununa Ekli Listeler Değiştirilmiş, ÖTV Oranları Yeniden Belirlenmiştir
 
5766 sayılı Kanun’un sonuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı listelerde aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.
  • Türk Gümrük Tarife cetvelinde yapılan değişikliğe uyum amaçlı değişiklikler ile,
  • Bazı mallarda oran değişiklikleri yapılmıştır.
  • Ayrıca 13 Haziran 2008 tarih ve 26905 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan DÜZELTME metni ile 5766 sayılı Kanun’a ekli listelerde bazı mallara ilişkin vergi tutarları değiştirilmiştir. (düzeltme metni sirkülerimize eklidir.)
ÖTV Kanun’un 1’inci maddesinin 2 numaralı fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenerek listelerde yapılacak değişiklikler konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. Şöyleki;
 
“Bu Kanun’a ekli listelerdeki malların tarife numaralarında veya tanımlarındaki değişikliğin mahiyetini, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yapılan değişikliklere bağlı olarak açıklamaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.”(Yürürlük Tarihi 1 Temmuz 2008)
  
Maliye Bakanlığınca yapılan düzeltmeleri içeren yeni bir liste yayınlanması beklenmektedir.
 
2. Özel Tüketim Vergisine Tabi Malları Belgesiz Olarak Bulunduranlara, Bu Mallara Ait    ÖTV’nin Tarh Edilmesine İlişkin Hüküm Eklenmiştir
 
ÖTV Kanunu’nun “Mükellef ve Vergi Sorumlusu” başlığı altındaki  4’üncü maddesine aşağıdaki (3) numaralı fıkra eklenerek yapılacak olan fiili ve kaydi envanter çalışmalarında belgesiz ÖTV’ne tabi mal bulundurulduğunun tespiti halinde maddede belirtilen şartlarla, bu kişilere ÖTV tarhiyatı yapılması hüküm altına alınmıştır. Yeni fıkra aşağıdaki gibidir.
 
“3. Fiilî veya kaydî envanter sırasında bu Kanun’a ekli listelerdeki malların belgesiz olarak bulundurulduğunun tespiti halinde, belgesiz mal bulunduran mükelleflere, bu malların alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen malın tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisi, alışını belgeleyemeyen mükellef adına re’sen tarh edilir. Tarh edilecek özel tüketim vergisi, asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergiden az olamaz. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanır.
 
Ancak, belgesiz mal bulunduran mükelleflere bu malları satanlara, bu satışları ile ilgili vergi inceleme raporuna dayanılarak özel tüketim vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ayrıca alıcıdan özel tüketim vergisi ve buna ilişkin ceza aranmaz.”
 
Yukarıdaki 3’üncü fıkraya göre belgesiz ÖTV’ne tabi mal bulunduran mükelleflere;
  • Bu malların alış belgelerinin ibrazı için, tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilecek,
  • Bu sürede alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen malın tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisi, alışını belgeleyemeyen mükellef adına re’sen tarh edilecek,
  • Tarh edilecek özel tüketim vergisi, asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergiden az olamayacak,
  • Ayrıca tarhiyata vergi ziyaı cezası da uygulanacaktır.
Mükerrer vergi tarhiyatının önlenmesi için fıkraya ilave edilen son cümle ile, belgesiz mal bulunduran mükelleflere bu malları satanlara, bu satışları ile ilgili vergi inceleme raporuna dayanılarak özel tüketim vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ayrıca alıcıdan özel tüketim vergisi ve buna ilişkin ceza aranmayacağı hükme bağlanmıştır.
 
Yukarıdaki hüküm 01.07.2008 tarihinde yürürlüğe girecektir.
 
3. Malul ve Engelliler Tarafından Kullanılan Araçlara İlişkin İstisna
  
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun “Diğer İstisnalar” ile ilgili 7’nci maddesinin (2) numaralı bendine göre, bentte belirtilen taşıt araçlarının malûl ve engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV’den istisna edilmiştir.
 
Bu defa 5766 Sayılı Kanun ile 7’nci maddenin (2) numaralı bendinin (b) alt bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bent eklenmiştir.
 
“c) 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm 'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm 'ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, bu bendin (a) ve (b) alt bentlerinde belirtilen malûl ve engelliler tarafından ilk iktisabından sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılmasında, bu G.T.İ.P. numaralarında yer alan malları hurdaya çıkaran malûl ve engelliler tarafından,”
 
Yapılan yukarıdaki düzenleme ile; motor silindir hacmi 1600 cm³‘ü aşmayan binek otomobilleri ile motor silindir hacmi 2800 cm³‘ü aşmayan eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtların engelliler tarafından ilk iktisabıdan sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılmasında, bu malları hurdaya çıkan malul ve engelliler tarafından tekrar iktisabı ÖTV’den istisna edilmiştir.
 
Bu düzenleme 1 Temmuz 2008 tarihinde yürürlüğe girecektir.
 
4. ÖTV Kanunu’nun “Diğer İstisnalar” Başlıklı 7/A Maddesinde Yeralan Malların G.T.İ.P No.’ları Değiştirilmiştir
 
ÖTV Kanunu’nun 7/A maddesinde yer alan ve yurt dışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon çekici ve soğutucu ünitesine sahip römorkların depolarına, yanlızca yurtdışına çıkışlarında, belirli sınır kapılarında teslim edilen ve ÖTV’den istisna edilen Motorin cinsi emtanın G.T.İ.P numaraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
Eski G.T.İ.P Numaraları
Yeni G.T.İ.P Numaraları
2710.19.41.00.11
2710.19.41.00.19
2710.19.45.00.11
2710.19.49.00.11
2710.19.41.00.11
2710.19.41.00.18
2710.19.45.00.11
2710.19.45.00.12
2710.19.49.00.11
 
5766 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinin (ç) fıkrası ile yapılan, ÖTV Kanunu’nun 7/A maddesindeki, yukarıda belirtilen değişiklik de 1 Temmuz 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.  
 
5. (II) Sayılı Listede Yer Alan Araçlar İle İlgili Asgari Vergi Uygulaması Hakkında Yeni Hüküm Getirilmiştir
 
5766 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi (d) fıkrası ile ÖTV Kanunu’nun “Oran veya Tutar” başlığı altındaki 12’nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonuna aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
 
“(II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli üzerinden, malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz. İthalatçıların alış bedeli olarak, ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı esas alınır. Verginin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, mükellefin malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10’a kadar yapılan indirimler alış bedelinden de indirilir.”
 
Bu hükme göre, otomobil dahil nakil vasıtaları satışlarında ÖTV, bayinin alış bedeli üzerinden aracın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergiden az olamayacaktır. 1 Temmuz 2008 tarihinde yürürlüğe girecek bu uygulamada, satıcının yaptığı yüzde 10'a kadar olan iskontolar/indirimler dikkate alınarak ÖTV matrahı belirlenecektir.
 
Aşağıda yüzde 60 ÖTV oranına göre, bu uygulamanın yaratacağı farklılığı özetleyen örnek sunulmuştur. (Yapılan iskontoların KDV mevzuatına göre emsaline uygun olduğu varsayılmıştır).
 
 
%10 iskontolu satış
%15 iskontolu satış
a) Satış fiyatı
100.000
100.000
b) Fatura iskontosu
10.000
15.000
c) Vergiler hariç net satış fiyatı (a-b)
90.000
85.000
d) Asgari ÖTV (90.000*%60)
54.000
54.000
e) Hesaplanan ÖTV (c*%60)
54.000
51.000
f) Ödenecek ÖTV (=d)
54.000
54.000
g) KDV matrahı (c+f)
144.000
139.000
h) Hesaplanan KDV (g*%18)
25.920
25.020
i) Toplam vergi dahil fiyat (c+f+h)
169.920
164.020
j) Efektif ÖTV oranı (f/c)
% 60
% 63,5
 
Dikkat edileceği üzere, Kanun Tasarısı’nın orijinal halinden sapma olarak % 10’ a kadarki iskontolar asgari ÖTV uygulamasının dışında tutulmuştur. Söz konusu yüzde 10’a kadarki iskontonun asgari ÖTV uygulamasına etkisini yansıtmak için mükelleflerce fatura düzenleme programlarında buna göre ayarlama yapmak gerekecektir.
 
Ayrıca, daha önce tasarıda yer alan ciro primi ve benzeri gelirlerin ÖTV’ye tabi tutulması düzenlemesinden vazgeçilmiştir. Dolayısıyla, farklı ÖTV oranlarına tabi araçlarla ilgili ciro primlerinden kaynaklanan asgari ÖTV hesabının nasıl yapılacağı da sorun olmaktan çıkmıştır.
 
Diğer yandan bayilerin yol açacağı ÖTV kaybında distribütörlerin (bayilik verenlerin) de müteselsilen sorumlu sayılmaları uygulaması hayata geçmemiştir.
 
6. Özel Etiketi Olmayan veya Kanun’da Belirli Kriter ve Standartlara Uygun Olmayan       Malları Bulundurduğu Tespit Edilen İş Yeri Sahibi Adına  ( Müteselsil Sorumlu Olarak) ÖTV Tarh Edilecektir
 
5766 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinin (e) fıkrası ile ÖTV Kanunu’nun “Müteselsil Sorumluluk ve Ceza Uygulaması” başlıklı 13’üncü maddesine aşağıdaki 4’üncü fıkra eklenmiştir.
 
“4. İhraç edilmek için üretilenler hariç olmak üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 257’nci maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan veya 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 18’inci maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markeri bulunmayan ya da standartlara uygun olmayan özel tüketim vergisine tabi malları bulundurduğu tespit edilen işyeri sahibi adına, tespit tarihindeki malların emsal bedeli veya miktarı üzerinden re’sen özel tüketim vergisi tarh edilir. Tarh edilen bu vergi, asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergiden az olamaz. Bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanır.”
 
Buna göre; Vergi Usul Kanunu’nun Maliye Bakanlığına verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan veya Petrol Piyasası Kanunu’nun verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markeri bulunmayan ya da standartlara uygun olmayan özel tüketim vergisine tabi malları bulundurduğu tespit edilenler adına, tespit tarihindeki malların emsal bedeli veya miktarı üzerinden re’sen özel tüketim vergisi tarh edilmesi hükme bağlanmıştır.
 
Düzenlemeye göre tarh edilen vergi, asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergiden az olamayacak ve tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacaktır.
 
Yukarıdaki fıkra hükmü de 01.07.2008 tarihinde yürürlüğe girecektir.
 
7. Malul ve Engelliler Tarafından İstisna Hükmünden Yararlanılarak Alınıp 5 Yıldan Fazla Kullanılarak Satılan Tescile Tabi Motorlu Araçların Satışında ÖTV Alınmayacaktır
 
5766 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinin (f) fıkrası ile, ÖTV Kanunu’nun 15’inci maddesinin 2 numaralı fıkrasının (a) bendinin sonuna aşağıdaki hüküm eklenmiştir.
  
Kanun’un 7’nci maddesinin (2) numaralı bendi çerçevesinde istisnadan yararlananlar tarafından bu istisnadan yararlanılarak iktisap ettikleri kayıt ve tescile tabi malları 5 yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda bu hüküm uygulanmaz.”
 
Bu hüküm ile; malul ve engellilerin istisna kapsamında alarak 5 yıldan fazla kullandıkları motorlu araçlarının; istisna kapsamında olmayan kişilere satışı da ÖTV’den istisna edilerek, satış işlemleri kolaylaştırılmıştır.
 
Bu hüküm 1 Temmuz 2008 traihinde yürürlüğe girecektir.
 
 
 
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
 
Saygılarımızla,
 
Deloitte Türkiye
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; "DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş." ve "Deloitte Touche Tohmatsu" (bir Swiss Verein'i) ve onun üye firmaları ve bunların iştirakleri ve filyalleri (bundan böyle ayrı ayrı veya birlikte "Deloitte"), bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. "Deloitte", söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. "Deloitte", söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.