Numara : 28
Tarih : 2.5.2005
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2005/28
 
KONU
 
348 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ Taslağı
 
 
Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü internet sitesinde yer verdiği 348 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ Taslağında enflasyon düzeltmesi, serbest bölgelerde defter tutma ve anlaşmalı matbaalara ilişkin tip anlaşma metniyle ilgili belirlemelere yer vermiştir.

Tebliğ taslağında yer verilen konuların özeti aşağıdaki gibidir.
-   Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler, herhangi bir koşula bağlı olmaksızın 2005 yılı hesap döneminden başlayarak enflasyon düzeltmesi yapacaklardır.
-   Son beş hesap dönemi içinde aktife giren kıymetlerin reel olmayan finansman maliyetinin (ROFM) hesaplanmasında oranın 1’den büyük çıktığı durumda toplam finansman maliyetinin tamamının reel olmadığı kabul edilecektir.
-   Menkul kıymet yatırım fonları 31.12.2003 ve 31.12.2004 mali tabloları da dahil enflasyon düzeltmesi yapmayacaklardır.
-   Tam mükellefiyete tabi gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin (adi ortaklıklar, kollektif ve adi komandit şirketler dahil) serbest bölgede faaliyette bulunan şubeleri ile serbest bölgede faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin serbest bölge dışında ancak Türkiye sınırları içerisinde faaliyette bulunan şubeleri hariç olmak üzere, serbest bölgede faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerden isteyenlerin, defter kayıtlarını Türk para birimi dışında (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca, kuru günlük olarak belirlenen) herhangi bir yabancı para birimi ile de yapabilmelerine izin verilmiştir.
-   Defterdarlıklarla anlaşma yapacak olan matbaa işletmecileri ile ilgili Anlaşma metni 5 inci maddesi yeniden düzenlenmiştir.
Tebliğde yer verilen belirlemelerin ayrıntıları aşağıdaki gibidir.

1.      Münhasıran Sürekli Olarak İşlenmiş Altın, Gümüş Alım-Satımı ve İmali İle İştigal Eden Mükellefler Herhangi Bir Koşula Bağlı Olmaksızın Enflasyon Düzeltmesi Yapacaklardır
Vergi Usul Kanununun 5024 sayılı Kanunla değişik Mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (1) numaralı bendinde, kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10'dan fazla olması halinde mali tablolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutacakları hükmü yer almıştır.

Aynı fıkraya 5228 sayılı Kanunla eklenen (9) numaralı bent ile “Münhasıran sürekli olarak işlenmiş; altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler bu fıkranın (1) numaralı bendinde yer alan şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yaparlar.” hükmü getirilmiştir.

Bu hükme göre, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden ve kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin, enflasyon düzeltme şartlarının (fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10'dan fazla olması) oluşup oluşmadığına bakılmaksızın, 2005 ve müteakip yıllarda her geçici vergi dönemi ve hesap dönemi sonu itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapmaları zorunludur.

Bakanlık, 09/08/2004 tarih ve 10 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile söz konusu mükelleflerden dileyenlerin, 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinde yapılan değişikliğe istinaden (31/12/2003 tarihli bilançoları da dahil olmak üzere) 2004 yılına ilişkin geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmayabileceklerini açıklamıştır. Bununla birlikte bu kapsamdaki mükelleflerin, 2004 yılı için VUK’un 5024 ve 5228 sayılı Kanunlar ile değişik mükerrer 298 ve Geçici 25 inci maddelerine göre enflasyon düzeltmesi yapmaları gerekmektedir.

2. Son Beş Hesap Dönemi İçinde Aktife Giren Kıymetlerin Reel Olmayan Finansman Maliyetinin (ROFM) Hesaplanmasında Oranın 1’den Büyük Çıktığı Durumda Toplam Finansman Maliyetinin Tamamının Reel Olmadığı Kabul Edilecektir
328 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “VI.2.2.1. Son Beş Hesap Dönemi İçinde Aktife Giren Kıymetler İçin” bölümünde yer alan aşağıdaki ROFM formülünde;
 
ROFM = Top. Fin. Maliyeti   X
 
 
İlgili Hesap Dönemine Ait TEFE Artış Oranı
 
İlgili Hesap Dönemine Ait Ortalama Ticari
Kredi Faiz Oranı
Oranın (1)’den büyük çıkması, bankacılık sektörünün öngörüler ile belirlediği kredi faiz oranlarının, gerçekleşen TEFE artış oranlarının gerisinde kaldığını ifade etmektedir. Bu durumda, formüldeki oran (1) olarak alınacak ve toplam finansman maliyetinin tamamının reel olmadığı kabul edilecektir.

3. Menkul Kıymet Yatırım Fonları 31.12.2003 ve 31.12.2004 Mali Tabloları Dahil Enflasyon Düzeltmesi Yapmayacaklardır
Maliye Bakanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleriyle paralellik sağlamak amacıyla, VUK’un Mükerrer 298 inci maddesinin kendisine tanıdığı yetkiye dayanarak, Menkul Kıymet Yatırım Fonlarının, 31.12.2003 ve 31.12.2004 tarihli tablolar da dahil olmak üzere, mali tablolarını 5024 sayılı Kanunla getirilen enflasyon düzeltmesi hükümleri uyarınca düzeltmeye tabi tutmamalarını uygun bulmuştur.

Bilindiği gibi,  Seri XI, No: 20 sayılı Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Mali Tabloların Düzeltilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Sermaye Piyasası Kurulu Tebliğine göre, muhasebe işlemleri ile mali tablolarına ilişkin özel düzenlemeleri olan, ayrı bir tüzel kişiliği haiz olmayan ve tamamiyle sözleşmesel bir ilişkiye dayanan malvarlığı statüsüne sahip menkul kıymet yatırım fonları, yüksek enflasyon dönemlerinde mali tablolarını düzeltmeye tabi tutmamaktadırlar.

4. Serbest Bölgede Kurulu Şirketler ile Faaliyet Gösteren Gerçek Kişiler Defterlerini Yabancı Para Cinsinden Tutabileceklerdir
Maliye Bakanlığı 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesinin verdiği yetkiye dayanarak, tam mükellefiyete tabi gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin (adi ortaklıklar, kollektif ve adi komandit şirketler dahil) serbest bölgede faaliyette bulunan şubeleri ile serbest bölgede faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin serbest bölge dışında ancak Türkiye sınırları içerisinde faaliyette bulunan şubeleri hariç olmak üzere, serbest bölgede faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerden isteyenlerin, defter kayıtlarını Türk para birimi dışında (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca, kuru günlük olarak belirlenen) herhangi bir yabancı para birimi ile de yapabilmelerine imkan tanımıştır.

Buna göre, serbest bölgede faaliyet gösteren söz konusu mükellefler, Türk para birimiyle veya başka bir yabancı para birimiyle yapılan işlemlerini, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevirecekler, iktisadi işletmeye dahil kıymetlerin değerleri ile vergi matrahlarını kayıt yapılan para birimine göre tespit edecekler, ancak beyannamelerini (verilmesi gereken ayın ilk gününün kuruyla) Türk parasına çevirerek vereceklerdir.

Defter kayıtlarına esas alınan yabancı para biriminden ilk kayıt yapılan hesap dönemi dahil beşinci hesap döneminin sonuna kadar dönülemeyecektir.

Verginin ödenmesi, mahsubu ve iadesi işlemlerinde de Türk para birimi esas alınacaktır.

5. Defterdarlıklarla Anlaşma Yapacak Olan Matbaa İşletmecileri İle İlgili Anlaşma Metni 5 inci Maddesi Yeniden Düzenlenmiştir.
Defterdarlıklarla anlaşma yapacak olan matbaa işletmecileri ile ilgili olarak 347 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan Anlaşma metninin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
5- “Matbaa işletmecileri, mükellefler tarafından bastırılacak olan belgelere öncelik tanırlar ve siparişleri on beş gün içinde basıp teslime hazır hale getirirler.”
  
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.