Numara : 11
Tarih : 1.3.2005
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2005/11
 
KONU
 
345 Sıra Nolu VUK Genel Tebliği (YTL’ye Dönüşüm İçin Yapılan Harcamalarının Gider Yazılabilmesi, Finansal Kiralama İşlemlerinde Enflasyon Düzeltmesi, Ticari Amaçla Kullanılan Araçların Lastik Bedellerinin Doğrudan Gider Yazılabilmesi)
 
 
Maliye Bakanlığınca yayımlanan 345 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde (R.G.: 28/02/2005; 25741) Vergi Usul Kanunu uygulamalarıyla ilgili bazı konularda açıklamalara ve düzenlemelere yer verilmiştir.

1)   YTL’ye Dönüşüm Nedeniyle Yapılan Yazılım Harcamaları İçin 2004 ve 2005 Yılında % 100 Amortisman Gideri Kaydı Mümkündür
Mükelleflerin 1/1/2005 tarihinden itibaren YTL’ye dönüşüm nedeniyle yaptıkları bilgisayar yazılım harcamalarının tamamı 2004 ve 2005 yılı kazancının tespitinde gider olarak indirilebilecektir (bu harcamalar için % 100 amortisman uygulanacaktır). Bu uygulama, gerek 2004 yılında gerekse 2005 yılında yapılan YTL dönüşüm harcamaları için geçerlidir. Ayrıca gerek yeni yazılım satın alınması gerekse mevcut yazılımın YTL’ye uyumunun sağlanması için yapılan yazılım harcamalarının % 100 amortismana tabi tutulması mümkündür.
 
Söz konusu harcamaların 2004 yılı defter kayıtlarında genel esaslara göre amortismana tabi tutularak giderleştirildiği durumda, defter kayıtlarında gerekli düzeltme yapılarak 2004 yılı kurumlar vergisi matrahının tespitinde % 100 amortisman gideri yazılabilecektir. 2004 yılı defter kayıtlarının değiştirilemediği durumda ise aradaki fark kurumlar vergisi beyannamesinde diğer indirimler arasında gösterilmek suretiyle 2004 yılı kurumlar vergisi matrahının buna göre tespiti mümkündür (Bu durumda amortisman kayıtlarının 2005 yılında düzeltilerek 2005 ve sonrasında amortisman gideri yazılmamasına dikkat edilmelidir).

Diğer yandan, YTL dönüşümü nedeniyle bilgisayar yazılım programlarını değiştirmiş olan mükellefler, eski yazılım programlarının henüz itfa edilmemiş bedellerini fevkalade ekonomik ve teknik amortisman uygulamak suretiyle giderleştirebileceklerdir. Ancak bu uygulamanın yapılabilmesi için Maliye Bakanlığına müracaat edilerek, fevkalade ekonomik ve teknik amortisman oranı alınması ve bu oran kullanılarak itfa edilmemiş bedelin giderleştirilmesi gerekir. Bakanlıkça tayin edilen fevkalade ekonomik ve teknik amortisman oranı ilgili yılın amortismanını da içereceğinden bu fevkalade amortisman ayrılan yazılım bedelleri için ayrıca yıllık amortisman ayırmamak gerekir. Bu uygulamada dikkat edilmesi gereken diğer bir konu, Bakanlıkça belirlenen fevkalade amortismanın başvuruda bulunulan yıl için uygulanabileceğidir. Dolayısıyla 2005 yılında yapılan başvurular için Bakanlıkça belirlenen fevkalade amortisman oranları, bu belirleme 2005 yılından sonra yapılsa dahi 2005 yılı için kullanılabilecektir.

2)   Ticari Amaçla Kullanılan Araçların Lastiklerinin Bedelleri Doğrudan Gider Yazılabilecektir
Faaliyet gösterilen sektörün çalışma şartları gereği faydalı ömürlerinin 1 yıldan daha az olduğu durumlarda, ticari amaçla kullanılan otomobil, kamyon, minibüs, yük arabaları, özel amaçlı olarak kullanılan araçlar ve benzeri araçlara ait lastiklerin (yeni satın alınan araçlarda hazır olanlar hariç) amortisman tabi tutulmayıp doğrudan  gider yazılması mümkündür. Bu durumda, 339 sıra nolu tebliğ ile değişik 333 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliğinde söz konusu lastikler için öngörülen % 50 oranı esas alınarak amortisman uygulamasına gidilmesi gerekmeyecektir. Tebliğde; bu uygulama çerçevesinde doğrudan gider yazılmanın söz konusu olduğu sektörlerle ilgili herhangi bir belirlemeye yer verilmemiştir. Dolayısıyla objektif kriterlere göre sektörün çalışma şartlarının gereği faydalı ömrü 1 yıldan az olan ticari araçların lastikleri için doğrudan gider yazma uygulaması yapılabilecektir.

3)   Serbest Bölgelerde Faaliyet Gösteren Bütün Mükellefler Bilanço Esasında Defter Tutacaklardır
2005 hesap döneminden itibaren serbest bölgelerde ticari faaliyette bulunan bütün gerçek ve tüzel kişiler, herhangi bir hadde bağlı kalınmaksızın bilanço usulüne göre defter tutacaklardır. Diğer yandan, serbest bölgede ticari faaliyette bulunan ve daha önce işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler de 28 Şubat 2005 tarihinden itibaren bilanço usulünde defter tutacaklardır. Bu mükelleflerin, bilanço usulünde tutulması gereken defterleri 15 Mart 2005 tarihine kadar notere tasdik ettirmeleri gerekmektedir. Bu süre içerisinde defterlerini tasdik ettirenler için VUK’un 352 nci maddesine göre usulsüzlük cezası kesilmeyecektir.
Vergi Usul Kanununa göre bilanço usulünde tutulacak defterler yevmiye defteri, defteri kebir (büyük defter) ve envanter defteridir.

4)   Fiili Sevk Tarihine Yer Verilmediği Tespit Edilen Sevk İrsaliyeleri İçin Özel Usulsüzlük Cezası Değil İkinci Derece Usulsüzlük Cezası Uygulanacaktır
Tebliğin yayımı tarihi olan 28 Şubat 2005 tarihinden itibaren, sevk irsaliyelerinde tanzim tarihinin yanısıra fiili sevk tarihine yer verilmediğine ilişkin tespitlerde irsaliyenin düzenlenmemiş sayılmasına dayalı özel usulsüzlük cezası değil, VUK’un 352/II-7 nci maddesine göre ikinci derece usulsüzlük cezası kesilecektir. Bakanlık bu yöndeki uygulama değişikliğini aksi yöndeki Bakanlık uygulamasının vergi yargısı tarafından kabul görmemesine dayandırmıştır.
 
Bilindiği gibi, Bakanlığın önceki uygulamasına göre, fiili sevk tarihinin düzenlenme tarihiyle aynı olduğu durumlarda dahi sevk irsaliyesinde düzenlenme tarihinin yanısıra fiili sevk tarihine yer verilmemesi 2005 yılı için 118 YTL özel usulsüzlük cezası uygulanmasını  gerektirmekteydi (işyeri kapatma cezası 31/7/2004 tarihinden itibaren kaldırılmıştır). 28 Şubat 2005 tarihinden itibaren sözü edilen fiil için sermaye şirketlerine uygulanabilecek usulsüzlük cezası 2005 için 38 YTL’dir.

5)   Finansal Kiralama İşlemlerinde Enflasyon Düzeltmesine Tabi Tutulan Bazı Kıymetler Bu Kapsamdan Çıkartılmıştır
Finansal kiralama işlemlerine ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemlerinde, daha önce parasal olmayan kıymetler olarak 328 sıra nolu VUK Genel Tebliğine ekli (2) Sayılı Listede yer almaları nedeniyle düzeltme işlemine tabi tutulan aşağıdaki kıymetler Tebliğ ile (1) Sayılı Listeye alınarak parasal kıymet sayılmıştır. Bu nedenle, aşağıdaki kıymetler için, 28 Şubat 2005 tarihinden itibaren enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.
 
“302- Finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden doğan borçlar ile kiralanan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark,
 
402- Finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden doğan ve vadesi bir yılı aşan borçlar ile kiralanan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark,”

6)   Birden Çok Alıcıya Eşya Taşıyan Nakliyecilerin Toplu Taşıma İrsaliyesi Düzenlemesi Mümkündür
Taşımacılık faaliyeti ile uğraşanların, Tebliğin yayımlandığı tarih olan 28 Şubat 2005 tarihinden itibaren, farklı adreslerde bulunan birden çok alıcıya eşya taşınması sırasında tek bir “Taşıma İrsaliyesi” düzenlenmesi ve irsaliyenin “alıcı adresi” bölümüne de “ekli listedeki muhtelif müşteriler” ibaresinin yazılması Bakanlıkça uygun görülmüştür.
 
Taşıma irsaliyesine eklenecek listede, taşıma irsaliyesinin seri ve sıra numarası, göndericinin adı-soyadı, unvanı, gönderinin cinsi ve miktarı (adet, ağırlık vb.), alıcının adı-soyadı ve gönderinin varış merkezi ile ücreti yer alacaktır.

7)   Diğer Konular
Tebliğde, yukarıda yer verilen konulara ek olarak, ayrıntısına yer vermeyi gerekli görmediğimiz aşağıdaki konularda da düzenlemelere yer verilmiştir.
- Orman İdaresine karşı taahhütte bulunan kooperatiflerce ortaklarına istihkak ödemelerinin yapılması sırasında düzenlenecek belge,
- Pazar takibi suretiyle emtia satanların sevk irsaliyesi düzenleme zorunluluğu,
- Vergi dairelerince ilan yolu ile tebliğ edilecek vergi ve cezaların ilanı.
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.