Numara : 65
Tarih : 28.4.2004
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2004/65
 
KONU
 
31/12/2003 Tarihinden Sonra İktisap Edilen Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Amortisman Uygulaması (333 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği)
 
 
Bugünkü tarihli Resmi Gazetede (Sayı: 25446) yayımlanan 333 Sıra Nolu  Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, 5024 Sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler sonrasında 31/12/2003 tarihinden sonra aktife giren amortismana tabi iktisadi kıymetler için belirlenen amortisman oranlarını ilan etmiş ve bu iktisadi kıymetler için geçerli amortisman uygulaması hakkında açıklamalarda bulunmuştur.
Söz konusu Tebliğ taslak halindeyken sizlere 29/3/2004 tarihli ve 2004/53 sayılı sirkülerimiz ile duyurulmuştu. Ancak 333 Nolu Tebliğ, Gelirler Genel Müdürlüğünün internet sayfasında yayımlanan Taslak Tebliğe göre önemli farklılıklar içermektedir. Bu farklılıklar hem tebliğin metin kısmına hem de tebliğ eki amortisman listelerine ilişkindir. Taslak Tebliğde yer alan bazı amortisman oranlarında değişikliğe gidilmiştir. Bu nedenle, 2004 yılı ilk geçici vergi dönemi matrahının tespitinde Taslak Tebliğ ekindeki listelere göre amortisman ayıranların bu uygulamalarını düzeltmeleri gerekebilecektir.

Bilindiği gibi, 1/1/2004 öncesinde geçerli olan amortisman uygulamasında, 153 Sıra Nolu VUK Genel Tebliğinde sayılanlar dışındaki amortismana tabi iktisadi kıymetler için % 20 oranını geçmemek üzere serbestçe belirlenecek oranda amortisman ayrılabiliyordu. 5024 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında, 1/1/2004 tarihinden itibaren iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için Maliye Bakanlığının iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerini dikkate alarak belirlediği oranlarda amortisman ayrılabilmektedir. 1/1/2004 tarihinden önce iktisap edilen sabit kıymetler için, bu tarihten önce geçerli vergi mevzuatında yer alan esaslara göre hangi oranda amortisman ayrılmışsa 1/1/2004 tarihinden sonra da aynı oranda amortisman ayrılacaktır. Başka bir ifadeyle, yeni amortisman esasları sadece 1/1/2004 tarihinden itibaren iktisap edilecek sabit kıymetler bakımından geçerli olacaktır. Özel hesap dönemine sahip işletmeler de 1/1/2004 tarihinden itibaren iktisap ettikleri sabit kıymetler için Maliye Bakanlığının ilan ettiği oranlara göre amortisman ayıracaklardır.
333 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer verilen açıklamalar aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır.

1. 01/01/2004 Tarihinden Önce Aktife Giren İktisadi Kıymetler İçin Amortisman Uygulaması
a) 01/01/2004 tarihinden önce aktife giren iktisadi kıymetler için 5024 sayılı Kanundan önce yürürlükte bulunan hükümlere göre amortisman ayrılmaya devam edilecektir. Ancak bu kıymetlerin amortisman ayrılmasına esas bedeli, 31/12/2003 tarihi itibariyle yapılacak enflasyon düzeltmesinden sonraki değerleri olacaktır.
b) 31/12/2003 tarihinden sonra amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde bunların maliyet bedeli olarak, düzeltilmiş değerleri esas alınacaktır.

2. 31/12/2003 Tarihinden Sonra Aktife Giren Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler İçin Belirlenen Amortisman Oranları
31/12/2003 tarihinden sonra iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler Vergi Usul Kanununun 5024 sayılı Kanunla değişen hükümlerine göre amortismana tabi tutulacaktır.

Ancak, 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesindeki hükümden yararlanarak, 31.12.2003 tarihli bilançolarını 10 Mayıs 2004 tarihi yerine 10 Ağustos 2004 tarihine kadar düzeltme hakkından yararlananlar, 2004 yılının ilk geçici vergi döneminde beyan edecekleri vergi matrahlarını hesaplarken, 01/01/2004-31/03/2004 tarihleri arasında iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetleri için Vergi Usul Kanununun 315 inci maddesinin 5024 sayılı Kanunla değişmeden önceki hükümlerini dikkate alacaklardır.

Vergi Usul Kanununun 315 inci maddesinde 5024 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle amortisman oranlarının iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri de dikkate alınmak suretiyle Bakanlığımızca belirleneceği belirtilmiştir.

Bu hükme istinaden Maliye Bakanlığınca belirlenen oranlar, iktisadi kıymetlerin kullanıldıkları yerler itibarıyla ekte gösterilmiştir (Amortisman listesi Sirküler ekinde zip file olarak gönderilmektedir). Mükellefler, 31/12/2003 tarihinden sonra iktisap edecekleri amortismana tabi kıymetlerin amortisman oranını ekli listeden bularak uygulayacaklardır.

Ekli listenin 1-6 bölümleri arasında genel sınıflamalar yapılmış ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranları tespit edilmiştir. Listenin diğer bölümlerinde ise sektörler itibarı ile kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranları belirlenmiştir. Mükellefler, uygun amortisman oranlarını tespit ederken öncelikle, sektörel bazda tespit edilen amortisman oranlarını dikkate alacaklar, bu ayrımlarda bulunmayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak oranları, genel sınıflamada yer verilen oranlara göre tespit edeceklerdir.

3. Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman Uygulaması
5024 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanununun mükerrer 315 inci maddesinde yapılan değişiklikle; her yıl üzerinden amortisman hesaplanacak değer, evvelce ayrılmış olan amortismanlar toplamının tenzili suretiyle tespit olunacak ve enflasyon düzeltmesi yapılan dönemlerde, üzerinden amortisman ayrılacak değer, amortismana tabi iktisadi kıymetin düzeltilmiş değerinden daha evvel ayrılmış olan amortismanların toplamının taşınmış değerleri indirilmek suretiyle tespit edilecektir. Bu usulde amortisman süresi normal amortisman nispetlerine göre hesaplanacak ve de bu sürenin son yılına devreden bakiye değerin, o yıl içinde tamamen yok edilmesi gerekecektir. Bu usulde uygulanacak amortisman oranı normal amortisman oranının iki katıdır.

4. Listelerde Bulunmayan İktisadi Kıymetler
Listedeki herhangi bir sınıflamada yer almayan amortismana tabi iktisadi kıymetlere uygulanacak amortisman oranları için mükelleflerin müracaatları üzerine Maliye Bakanlığınca belirlenecek süre ve oranlar üzerinden amortisman ayrılabilecektir.
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.