Numara : 65
Tarih : 9.8.2006
VERGİ  SİRKÜLERİ
 

NO: 2006/65

 
KONU
27 Seri Nolu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğ Taslağı
 
 
Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinde yayımlanan 27 Seri Nolu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğ Taslağında 5535 Sayılı Kanunun 4. maddesiyle getirilen düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir.
 
Bilindiği gibi, 5535 Sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanunun 4. Maddesine göre, ilgili trafik sicilinde adlarına kayıt ve tescilli bulunan motorlu kara taşıtlarını; 08/07/2006 tarihinden itibaren 31/12/2006 tarihine kadar ilgili yönetmelik hükümleri gereğince kayıt ve tescillerinin silinmesi ve hurdaya çıkarılması suretiyle il özel idarelerine bedelsiz olarak teslim eden gerçek ve tüzel kişilerden, 08/07/2006 tarihi itibariyle yük ve yolcu taşımacılığı dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca ticarî veya meslekî faaliyetten dolayı mükellefiyeti bulunmayanların, hurdaya çıkarılan taşıta ilişkin olarak tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan motorlu taşıtlar vergisi ile bu vergiye ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları terkin edilmektedir.Ayrıca, il özel idarelerinin, bu kapsamda teslim aldıkları hurda taşıtların satışından elde ettikleri kazançları ile bu faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kâğıtlar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
 
Motorlu kara taşıtlarını noter satış senedi ile iktisap edip ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan ve 08/07/2006 tarihi itibariyle yük ve yolcu taşımacılığı dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca ticarî veya meslekî faaliyetten dolayı mükellefiyeti bulunmayan gerçek ve tüzel kişiler, 08/07/2006 tarihinden itibaren 31/12/2006 tarihine kadar kayıt ve tescil işlemlerini tamamlayarak bu maddenin öngördüğü diğer şartları da yerine getirmeleri halinde bu madde hükmünden yararlanabilirler. Hurdaya çıkarılacak taşıt üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tatbik edilmiş olan hacizler kaldırılır
 
Bu Madde kapsamındaki düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıdaki gibidir :
 
1.  5535 Sayılı Kanunun 4. Maddesi Kapsamına Giren Motorlu Kara Taşıtları
 
197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5. Maddesinin  (I) sayılı tarifesinde ve 6. Maddesinin (II) sayılı tarifesinde yer alan motorlu kara taşıtları 5535 Sayılı Kanunun 4. Maddesi kapsamındadır.Söz konusu motorlu kara taşıtları şöyledir :

 
-           Otomobil
-           Kaptıkaçtı
-           Arazi Taşıtları ve benzerleri
-           Motosikletler
-           Minibüs
-           Panel Van
-           Motorlu Karavan
-           Otobüs ve benzerleri
-           Kamyonet
-           Kamyon
-           Çekici ve benzeri taşıtlar
 
2.  5535 Sayılı Kanunun 4. Maddesi Hükmünden Yararlanacak Olan Mükellefler:
 
08/07/2006 tarihi itibariyle yük ve yolcu taşımacılığı dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellefiyeti bulunmayan aşağıdaki kişiler 5535 Sayılı Kanunun 4. Maddesi hükmünden yararlanabilirler :
 
-           İlgili trafik sicilinde adlarına sirkülerimizin 1. bölümünde belirtilen motorlu kara taşıtları kayıt ve tescilli bulunan gerçek ve tüzel kişiler
 
-           Söz konusu motorlu kara taşıtlarını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden ancak, ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan mükelleflerden, 08/07/2006 tarihinden 31/12/2006 tarihine kadar, adlarına kayıt ve tescil ettiren gerçek ve tüzel kişiler
 
3.  Mükellefler Tarafından Yapılacak İşlemler :
 
Mükelleflerin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmeleri için trafik sicilinde adlarına kayıt ve tescilli bulunan motorlu kara taşıtlarını, 08/07/2006 tarihinden 31/12/2006 tarihine kadar (bu tarih dahil) Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümleri gereğince kayıt ve tescillerinin silinmesi ve hurdaya çıkarılması şartıyla, il özel idarelerine bedelsiz olarak teslim etmeleri gerekmektedir.
 
3.1.   Vergi Dairesine Başvuru :
 
3.1.1. Gelir veya Kurumlar Vergisi Mükellefi Olanlar Açısından Başvuru :
 
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olanların, 08/07/2006 tarihinden 31/12/2006 tarihine kadar, (EK:1)’deki örnek dilekçe ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine başvurarak, taşıtlarını bedelsiz devredecekleri il özel idarelerine ve ilgili trafik şube veya bürosuna ibraz etmek üzere; 08/07/2006 tarihi itibarıyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyeti dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca bir ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellef olmadıklarına dair yazı almaları gerekmektedir.
 
3.1.2. Gelir veya Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti Olmayanlar Açısından Başvuru :
 
Gelir veya kurumlar vergisi yönünden mükellefiyeti olmayan taşıt sahipleri ise, söz konusu yazıyı almak için (EK:1)’deki örnek dilekçeyle her hangi bir vergi dairesine başvurabileceklerdir.
 
3.2.  Trafik Tescil Kuruluşuna Başvuru :
 
5535 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre; madde hükmünden yararlandırılarak hurdaya çıkarma işlemlerine tabi tutulacak taşıtların ilgili trafik sicilindeki kayıtları üzerindeki hacizlerden yalnızca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tatbik edilmiş olanlar kaldırılacaktır. Ancak, söz konusu taşıtlar üzerinde üçüncü şahıslar tarafından konulmuş olan mülkiyeti muhafaza, rehin veya haciz gibi motorlu kara taşıtının il özel idaresine devrine engel teşkil edecek şerhlerin bulunması durumunda, bu şerhler kaldırılmadıkça mükellefler söz konusu hükümden yararlandırılmayacaktır. Bu sebeple, getirilen düzenlemeden yararlanmak isteyen mükelleflerin bedelsiz devretmek istedikleri taşıt üzerinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tatbik edilmiş hacizler dışında, üçüncü şahıslar tarafından konulmuş bulunan mülkiyeti muhafaza, rehin veya haciz ve benzeri şerhlerin bulunmadığına dair trafik tescil kuruluşundan belge (EK:7) almaları gerekmektedir. Bu belge herhangi bir tescil kuruluşundan alınabilecektir.
 
İlgili vergi dairesinden, 08/07/2006 tarihi itibarıyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyeti dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca bir ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellef olmadıklarına dair yazı alan mükellefler, trafik tescil kuruluşuna (EK:2)’deki örnek dilekçe ile başvuracaklardır.
 
Motorlu kara taşıtını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden ancak, ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan mükellefler ise, noter satış senetlerinin bir örneğini söz konusu dilekçelerine ekleyeceklerdir.
3.3.  İl Özel İdarelerine Başvuru:
 
Mükellefler vergi dairesinden ve trafik tescil kuruluşundan söz konusu yazıları aldıktan sonra, diledikleri il özel idaresine, (EK:3)’deki örnek dilekçe ile başvurarak taşıtlarını teslim edeceklerdir. Motorlu kara taşıtını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden ancak, ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan mükellefler ise söz konusu dilekçelerine noter satış senedinin bir örneğini ekleyeceklerdir.
 
İl özel idareleri tarafından taşıtın teslimi sırasında (EK:4)’de yer alan bir tutanak düzenlenecektir.
 
Tutanak üç nüsha düzenlenecek, tutanağın iki nüshası, biri ilgili trafik tescil kurumuna verilmek üzere taşıtı teslim eden mükellefe verilecek, diğer nüshası ise il özel idaresi tarafından muhafaza edilecektir.
 
3.4.  Taşıtın Hurdaya Ayrılması:
 
Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda taşıtlarını il özel idarelerine teslim eden mükellefler, taşıtlarını hurdaya ayırmak için, (EK:5)’deki örnek dilekçe ve ekleriyle birlikte herhangi bir trafik tescil kuruluşuna başvuracaklardır.
 
Motorlu kara taşıtını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden ancak, ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan mükelleflerin, önce söz konusu aracı adlarına kayıt ve tescil ettirmeleri gerektiğinden, (EK:6)’daki örnek dilekçe ve ekleriyle birlikte noter satış senedinde göstermiş oldukları ikamet veya iş adreslerinin bulunduğu yerdeki tescil kuruluşuna başvurarak, taşıtları adlarına kayıt ve tescil ettirdikten sonra hurdaya ayırmaları gerekmektedir.
 
Trafik tescil kuruluşlarınca, yapılacak kayıt, tescil ve hurdaya ayırma işlemleri sırasında taşıta ait motorlu taşıtlar vergisi ilişiğinin kesildiğine dair belge aranılmayacaktır.
 
4.   Vergi Daireleri Tarafından Yapılacak İşlemler :
 
4.1. Mükellef Başvuruları Üzerine Yapılacak İşlemler :
 
Mükellefler tarafından sirkülerimizin 3.1. bölümünde belirtildiği şekilde gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine başvurulması üzerine, vergi daireleri mükellefiyet kayıtları üzerinde gerekli araştırmayı yaparak, 08/07/2006 tarihi itibarıyla, yük ve yolcu taşımacılığı faaliyeti dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca bir ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellef olmadıklarına dair yazı düzenleyerek mükellefe vereceklerdir.
 
Mükellefiyet kaydı bulunmayanlarca herhangi bir vergi dairesine başvuru yapılabileceğinden, bu şekilde yapılan başvurular üzerine vergi dairesi başvuru sahibinin öncelikle mükellefiyet kaydının olup olmadığını araştıracak, mükellefiyet kaydının bulunmaması veya 08/07/2006 tarihi itibarıyla, yük ve yolcu taşımacılığı faaliyeti dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca bir ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellef olmadığını tespit etmesi halinde yazıyı düzenleyerek mükellefe vereceklerdir.
 
6183 sayılı Kanuna göre konulan tüm hacizlerin kaldırılması gerektiğinden, taşıtın bağlı olduğu motorlu taşıtlar vergi dairesinden taşıt üzerindeki 6183 sayılı Kanuna göre hacizlerin kaldırıldığını belirtir yazı geldiğinde, vergi daireleri gerekli işlemleri tesis edecekler; ancak amme alacağının borçlunun sair mal varlığından tahsilini sağlayacak tedbirleri de alacaklardır.
 
4.2.  Taşıtın Bağlı Bulunduğu Motorlu Taşıtlar Vergi Dairesince Yapılacak İşlemler:
 
İlgili vergi daireleri tarafından, trafik tescil kuruluşundan gelen taşıtın hurdaya ayrılmak suretiyle kayıt ve tescilinin silindiğini belirten yazı ve ekinde yer alan belgelerdeki bilgiler ile vergi dairesi kayıtları karşılaştırılarak bilgilerin doğruluğu kontrol edilecektir.
 
Bilgilerin doğruluğu onaylandıktan sonra ilgili taşıttan dolayı motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerin motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyetleri sona erdirilecektir. Bu düzenleme kapsamında bedelsiz olarak teslim edilen taşıtlara ilişkin olarak geçmiş dönemlerde tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan motorlu taşıtlar vergisi ile gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları terkin edilecek, bu alacaklar nedeniyle 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre mükellefin sair mal varlığına tatbik edilmiş olan hacizler kaldırılacak ve yapılan işlem sonucundan mükellefe bilgi verilecektir. Trafik tescil kuruluşları tarafından başka vergi dairelerince konulmuş hacizlerin kaldırıldığının da bildirilmesi halinde söz konusu bilgi ilgili vergi dairesine yazıyla bildirilecektir.
 
Ayrıca, hurdaya ayırma işlemine tabi tutulan taşıtlar için 08/07/2006 tarihinden önce veya sonra ödenen motorlu taşıtlar vergisi, gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları mükelleflere iade edilmeyecektir.
 
5.  İl Özel İdareleri Tarafından Yapılacak Olan İşlemler:
 
5535 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre; mükellefler taşıtlarını, diledikleri il özel idarelerine bedelsiz teslim edebileceklerdir.
Söz konusu taşıtları il özel idarelerine bedelsiz teslim etmek isteyen taşıt sahipleri tarafından verilen (EK:3)’deki örnek dilekçe üzerine, il özel idareleri kendilerine teslimi yapılan taşıtı (Ek:4)’de yer alan tutanakla teslim alacaklardır. İl özel idareleri tarafından teslim alınan taşıta ilişkin tutanak üç nüsha olarak düzenlenecektir.
 
Söz konusu tutanağın iki nüshası, biri ilgili trafik tescil kurumuna verilmek üzere taşıtı teslim eden mükellefe verilecek, diğer nüshası ise il özel idaresi tarafından muhafaza edilecektir.
 
6.    Trafik Tescil Kuruluşları Tarafından Yapılacak İşlemler:
 
6.1. Mükellef Başvuruları Üzerine Yapılacak İşlemler:
 
Sirkülerimizin 3.2. numaralı bölümünde yer alan açıklamalara göre yapılan mükellef başvuruları üzerine, ilgili trafik tescil kuruluşları taşıt üzerinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tatbik edilmiş hacizler dışında, üçüncü şahıslar tarafından konulmuş bulunan mülkiyeti muhafaza, rehin veya haciz gibi taşıtın hurdaya ayrılmasını engelleyen şerhlerin bulunup bulunmadığını araştıracaklardır. Yapılan araştırma sonucunda söz konusu şerhlerin bulunduğunun tespiti halinde, üçüncü şahıslar tarafından konulmuş bulunan mülkiyeti muhafaza, rehin veya haciz gibi şerhler kaldırılmadan mükelleflere belge (EK:7) vermeyeceklerdir.
 
Bu belgeyi almak üzere; taşıt tescil belgesinde taşıt sahibi olarak gözüken kişi veya kanuni vekili, 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile satın alınmış ancak alıcıları adına tescil ettirilmemiş taşıtlar için alıcı kişi yada kanuni vekili tarafından herhangi bir tescil kuruluşuna müracaat edilebilecektir. Farklı bir tescil kuruluşuna müracaat edilmesi halinde, taşıtın kayıtlı bulunduğu tescil kuruluşu ile en seri şekilde yazışma yapılacak ve belge müracaat edilen tescil kuruluşunca düzenlenecektir.
 
Motorlu kara taşıtını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden mükellefler tarafından yapılacak başvurularda, ilgili trafik tescil kuruluşları mükelleflerden maddenin yürürlük tarihi olan 08/07/2006 tarihi öncesi noter satış sözleşmesi isteyecekler, noter satış sözleşmesi getirmeyen veya noter satış sözleşmesi bu tarihten sonra olan mükelleflerle ilgili olarak bu kapsamda herhangi bir işlem tesis etmeyeceklerdir.
 
Motorlu kara taşıtını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden ancak, ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan mükelleflerin 5535 sayılı Kanuna göre hurdaya ayırmak üzere il özel idarelerine teslim ettikleri taşıtları, Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerine göre hurdaya çıkarılmadan önce, noter satış senedinde alıcının beyan etmiş olduğu ikamet veya iş adresinin bulunduğu tescil kuruluşu tarafından alıcı adına tescil edilecektir.
 
Trafik tescil kuruluşlarınca madde hükmüne göre yapılacak kayıt ve tescil işlemleri sırasında taşıta ait motorlu taşıtlar vergisi ilişiğinin kesildiğine dair belge aranılmayacaktır.
 
6.2.  Hurdaya Ayırma İşlemleri :
 
Hurdaya ayırma başvurusu taşıtın kayıtlı bulunduğu trafik tescil kuruluşuna yapılmış ise, taşıtın bedelsiz devredildiğine dair il özel idareleri tarafından düzenlenen tutanak (EK:4) ve ekinde yer alan belgelerdeki bilgiler ile bilgisayar ve dosya kayıtlarındaki bilgilerin doğruluğu karşılaştırılacaktır. Söz konusu bilgilerin doğruluğu teyit edildikten sonra, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi hükümlerine göre taşıtın hurdaya ayırma işlemi yapılacaktır.
 
Hurdaya ayırma başvurusu taşıtın kayıtlı bulunduğu trafik tescil kuruluşu dışında başka bir tescil kuruluşuna yapılmış ise, başvuruyu alan tescil kuruluşu taşıtın bedelsiz devredildiğine dair il özel idareleri tarafından düzenlenen tutanak (EK:4) ve ekinde yer alan belgelerdeki bilgiler ile bilgisayar kayıtlarındaki bilgilerin doğruluğunu karşılaştıracak, bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi halinde, plakaları kesmek suretiyle iptal edecek, ibraz edilen belgelerin suretlerini e-posta yoluyla, asıllarını ise PTT yoluyla taşıtın hurda işlemi yapılmak üzere kayıtlı bulunduğu tescil kuruluşuna gönderecektir. Taşıtın kayıtlı bulunduğu tescil kuruluşu e-posta yoluyla gelen belgelere göre taşıtı hurdaya ayıracak, PTT yoluyla gelen evrakları da taşıtın dosyasına koyacaktır.
 
Motorlu kara taşıtını 08/07/2006 tarihinden önce noter satış senedi ile iktisap eden ancak, ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan mükellefler tarafından yapılacak başvurularda; Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 30 uncu maddesi gereği, söz konusu aracın noter satış senedinde alıcının beyan etmiş olduğu ikamet veya iş adresinin bulunduğu yerin tescil kuruluşunda alıcı adına kayıt ve tescil işlemlerinin yapılarak, hurdaya ayırma işleminin tamamlanması gerekmektedir. Taşıtlar il özel idaresine bedelsiz olarak teslim edildiğinden ve taşıt sahibinin mülkiyet hakkı ortadan kalktığından, tescil işlemi ile hurdaya ayırma işlemi aynı anda yapılacak, ancak tescil belgesi düzenlenmeyecektir.
 
İlgili trafik tescil kuruluşu tarafından, hurdaya ayrılma işleminin tamamlanma tarihinden itibaren üç iş günü içerisinde taşıtın kayıtlı bulunduğu motorlu taşıtlar vergi dairesine, taşıtın teslim edilmiş olduğu il özel idare müdürlüğüne ve hurdaya ayırma müracaatının yapıldığı trafik tescil kuruluşuna, taşıtın hurdaya ayrılmak suretiyle kayıt ve tescilinin silindiğini belirten bir yazı gönderilecektir. Vergi dairesine gönderilen yazıya, “Hurdaya Çıkarılmıştır” damgası vurulmuş bulunan “Araç Trafik Tescil Müracaat ve İşlem Formunun” onaylı bir örneği eklenecektir.
 
6183 sayılı Kanuna göre konulan tüm hacizlerin kaldırılması gerektiğinden, tescil kuruluşları haczi koyan idarelerden bildirim beklemeksizin hacizleri kaldıracak ve taşıtın motorlu taşıtlar vergisi yönünden kayıtlı olduğu vergi dairesine yazdıkları yazıda kaldırılan hacizlerle ilgili ayrıntılı bilgi vereceklerdir.
 
6183 sayılı Kanun hükümlerine göre haciz koyma işlemleri belediyeler, il özel idareleri, Gümrük İdaresi, Sosyal Sigortalar Kurumu vb. kurum veya kuruluşlar tarafından da gerçekleştirilebildiğinden, söz konusu tahsil daireleri tarafından konulmuş hacizler varsa bunlar da kaldırılacak ve hacizlerin kaldırıldığı hususu tescil kuruluşlarınca ilgili tahsil dairesine ayrıca bildirilecektir.
 
Hurdaya ayırma işlemleri sırasında taşıta ait motorlu taşıtlar vergisi ilişiğinin kesildiğine dair belge aranılmayacaktır.
 
7.   Diğer Hususlar:
 
Mükellefler tarafından 5535 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinden faydalanmak üzere yapacakları başvurularda işlem tarihi olarak mükelleflerin il özel idaresine başvuru tarihleri esas alınacaktır. Bu sebeple mükelleflerin 31/12/2006 tarihine kadar il özel idarelerine başvurmaları ve taşıtlarını bedelsiz olarak teslim etmeleri gerekmektedir. Kanunun 4 üncü maddesinden yararlanmak için süresi içinde başvuruda bulunmakla birlikte işlemlerini tamamlamayan mükellefler madde hükmünden faydalanamayacağından, bu durumda olduğu tespit edilenler hakkında motorlu taşıt vergileri ile buna bağlı gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi cezalarının takibine devam edileceği tabiidir.
 
5535 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre; il özel idarelerinin madde kapsamında teslim aldıkları hurda taşıtların satışlarından elde ettikleri kazançlar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna tutulmuştur.

Öte yandan bu faaliyetler ile ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna tutulacaktır.
 
Yukarıda yer verilen konu ile ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.