Numara : 46
Tarih : 18.7.2005
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2005/46
 
KONU

2005 Yılının İkinci Geçici Vergi Döneminde Enflasyon Düzeltmesi Yapılmayacaktır

 
Gelir İdaresi Başkanlığı www.gelirler.gov.tr adresindeki internet sitesinde yayımlamış olduğu 19 Sayılı Vergi Usul Kanunu Sirkülerinde, Devlet İstatistik Enstitüsü’nün (DİE) açıklamış olduğu Haziran 2005 ayı TEFE değerlerine atfen hesap dönemi takvim yılı olan mükelleflerin 2005 yılı ikinci geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapmayacaklarını açıklamıştır. Sirkülerde ayrıca münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükelleflerin herhangi bir şarta bağlı olmaksızın enflasyon düzeltmesi yapacakları belirtilmiştir.

1.      2005 Yılının İkinci ve Sonraki Hesap Dönemlerine Ait Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması
Vergi Usul Kanununun 5024 sayılı Kanun ile değişik Mükerrer 298 inci maddesine göre; TEFE’deki artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde % 100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan fazla olması halinde geçici vergi dönemleri dahil enflasyon düzeltmesi uygulanması gerekmektedir. Geçici vergi dönemleri bakımından  bu oranların tespitinde son üç hesap dönemi yerine üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son oniki ay dikkate alınmaktadır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap döneminin sonunda da düzeltme yapılması gerekmektedir.
Diğer yandan, bir hesap döneminde enflasyon düzeltmesi uygulandıktan sonra izleyen dönemde enflasyon düzeltmesi uygulaması ancak her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona ermektedir.

DİE  Haziran 2005 ayına ilişkin TEFE değerini 8.677,15 olarak açıklamıştır. Bu değer, 1/7/2002 tarihine göre % 100’ün ve 1/7/2004 tarihine göre % 10’un altında bir artışı ifade etmektedir.

Buna göre, kapsama giren mükelleflerden hesap dönemi takvim yılı olanlar, 2005 yılı 2. geçici vergi dönemi itibarıyla söz konusu % 100 ve % 10’dan fazla artış oranlarının her ikisi de gerçekleşmediği için enflasyon düzeltmesi yapmayacaktır.

Bununla birlikte, kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş olanların, özel hesap dönemlerinin başlangıç ve bitiş tarihlerini kapsayan dönemi esas alarak söz konusu % 100 ve % 10 artış oranlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmek suretiyle kendi durumlarını belirlemeleri gerekmektedir.

Sirkülerde  yer verilen diğer bir belirlemeyle, 2005 yılının üçüncü ve dördüncü geçici vergi dönemleri ile sonraki yıllara ait geçici vergi dönemleri ve 2005 yılı ile diğer yıllara ilişkin hesap dönemleri sonu itibarıyla yukarıda yer verilen esaslar çerçevesinde şartların yeniden oluşması halinde enflasyon düzeltmesi yapılacağı ifade edilmiştir.

Bu belirlemeye göre, 2004 yılında enflasyon düzeltmesi uygulandığından 2005 yılının herhangi bir döneminde (örneğin 2005 yılı üçüncü geçici vergi döneminde) söz konusu % 100 veya % 10 koşulundan herhangi birisinin gerçekleşmiş olması, bu durumun gerçekleştiği dönem ve izleyen dönemlerde enflasyon düzeltmesi yapılmasını gerektirecektir.

2.     
Münhasıran Sürekli Olarak İşlenmiş Altın, Gümüş Alım-Satımı ve İmaliyle Uğraşanların Enflasyon Düzeltmesi
Vergi Usul Kanununun Mükerrer 298 inci maddesinin A/(9) bendine göre münhasıran sürekli olarak işlenmiş; altın,gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükelleflerin yukarıda bahsedilen % 100 ve % 10 oranlarının gerçekleşmeleriyle bağlı olmaksızın sürekli enflasyon düzeltmesi yapmaları gerekmektedir.

Sirkülerde, söz konusu mükelleflerin düzeltilmiş bilançolarını geçici vergi beyannamelerine ekleme zorunluluğu bulunmadığı belirtilmiştir.

Diğer taraftan, esas faaliyetleri olan kuyumculuk işi yanında bu faaliyetlerinin bir cüzü niteliğinde olan platin, kıymetli taş alım-satımı veya imali gibi faaliyetleri bulunan mükelleflerce de enflasyon düzeltmesi yapılması gerekmektedir. Ancak, kuyumculuk faaliyetinin yanı sıra bu nitelikte olmayan market işletmesi, gıda ticareti, beyaz eşya alım-satımı, kafe işletmesi gibi başka faaliyetlerinin bulunması durumunda “münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali” faaliyetinden söz edilemeyeceğinden enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.