Numara : 12
Tarih : 12.1.2004
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2004/12
 
KONU
 
2004 Yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Uygulaması
 
 
Maliye Bakanlığınca yayımlanan 21 Seri Nolu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinde (R.G.: 10/01/2004; 25342) 5035 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler çerçevesinde 2004 yılı motorlu taşıtlar vergisi uygulamasına yönelik açıklamalara yer verilmiştir.
Maliye Bakanlığınca yayımlanan 21 Seri Nolu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinde (R.G.: 10/01/2004; 25342) 5035 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler çerçevesinde 2004 yılı motorlu taşıtlar vergisi uygulamasına yönelik açıklamalara yer verilmiştir.

2004 yılında uygulanacak motorlu taşıtlar vergisi tarifesi 2004/7 sayılı sirkülerimizde verildiği için bu sirkülerimizde tekrar edilmeyecektir. Tebliğde yer verilen diğer konulara ilişkin açıklamalar aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

1. Anayasa Mahkemesince İptal Edilmiş Olan Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi ve Taşıt Vergisinin 2004 Yılı Vergilerine Mahsubu ve Gider Yazılması
Anayasa Mahkemesince iptal edilen ek motorlu taşıtlar vergisi ve taşıt vergisinin 2004 yılının motorlu taşıtlar vergisi yükümlülüğüne mahsup ve iade edilmesi, bu vergilerin ödendiği taşıt sahipliğinin 2004 yılında devam edip etmemesine göre farklılık göstermektedir. Aynı aracın sahipliği 2004 yılında da devam ediyorsa mahsup herhangi bir başvuruya gerek kalmaksızın vergi dairesince kendiliğinden yapılacaktır. Bununla birlikte, söz konusu araç satılıp yerine başka bir araç iktisap edilmişse bu aracın vergisine mahsup veya başka bir araç da iktisap edilmemişse ilgiliye doğrudan iade yapabilmek için vergi dairesine başvuru gerekmektedir.

1.1. Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi ve/veya Taşıt Vergisi Ödenmiş Aracın Sahipliğinin Devam Etmesi
4837 sayılı ve 4962 sayılı Kanunlara göre ödenmiş olan ek motorlu taşıtlar vergisi ve taşıt vergisinden mahsup veya iade edilmemiş olanlar, mükelleflerin bu konuda herhangi bir müracaatına gerek olmaksızın, 2004 yılı için tahakkuk edecek olan motorlu taşıtlar vergisinden mahsup edilmiş sayılacaktır.

Ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin mükellef müraacatına gerek olmaksızın yapılan mahsubundan sonra, 2004 yılında ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisi tutarının olması durumunda bu tutar, mahsuptan sonra kalan vergi tutarına göre 2004 yılının Ocak ve Temmuz aylarında ödenecektir.

Örnek:
Motor silindir hacmi 1300 cm3’ün altında ve 2004 yılında ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisi tutarı 250.000.000 TL. olan 2003 model taşıt sahibi bir mükellefin, 2003 yılında 88.925.000 TL tutarında ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi ödemiş ve bu vergileri 2003 yılında mahsup veya iade edilmemiş ise; 2004 yılında 88.925.000 TL tutarındaki ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin mahsubundan sonra kalan ve 2004 yılında ödenmesi gereken 161.075.000 TL. tutarındaki motorlu taşıtlar vergisinin; 36.075.000 TL.’si Ocak/2004, 125.000.000 TL.’si ise Temmuz/2004 döneminde ödenecektir.
Ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin mükellef müraacatına gerek olmaksızın yapılan mahsubundan sonra kalan tutarın, 2004 yılında ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisi tutarının yarısından az olması durumunda, 2004 yılının Ocak ayında herhangi bir ödeme yapılmayacak, kalan vergi tutarı 2004 yılının Temmuz ayında ödenecektir.

Örnek:
Motor silindir hacmi 1301-1600 cm3 arasında ve 2004 yılında ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisi tutarı 400.000.000 TL. olan 2002 model taşıt sahibi bir mükellefin, 2003 yılında 270.680.000 TL tutarında ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi ödemiş ve bu vergileri 2003 yılında mahsup veya iade edilmemiş ise; 2004 yılında 270.680.000 TL tutarındaki ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin mahsubundan sonra kalan ve 2004 yılında ödenmesi gereken 129.320.000 TL. tutarındaki motorlu taşıtlar vergisi Temmuz/2004 döneminde ödenecek, Ocak/2004 döneminde ise herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

Ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin mahsubundan sonra 2004 yılında iade edilmesi gereken ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi tutarının olması durumunda; iade edilecek olan tutar, mükellefin talebi üzerine 2004 yılının Ocak ayında iade edilecektir.

Örnek: Motor silindir hacmi 1300 cm3 ün altında ve 2004 yılında ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisi tutarı 75.000.000 TL. olan 1992 model taşıt sahibi bir mükellefin, 2003 yılında 88.700.000 TL tutarında ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi ödemiş ve bu vergileri 2003 yılında mahsup veya iade edilmemiş ise; 2004 yılında ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin mahsubundan sonra kalan ve 2004 yılında iade edilmesi gereken 13.700.000 TL. tutarındaki ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi; mükellefin talebi üzerine 2004 yılının Ocak ayında iade edilecektir.

1.2. Taşıt Aracını Satanların Durumu
2003 yılında ödenmiş ancak mahsup veya iade edilmemiş olan ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi ödenmiş taşıtını satarak, yeni taşıt satın almamış olan mükelleflerin ödenmiş ancak mahsup edilemeyen ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi mükellefin talebi üzerine mükellefe iade edilecektir.
2003 yılında ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi ödenmiş olan taşıtını satarak yerine başka bir taşıt satın almış olan mükelleflerin; ödenmiş ancak mahsup veya iade edilmemiş olan ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisi, mükellefin müraacatı üzerine 2004 yılında ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisinden mahsup edilecek, mahsuptan sonra kalan tutar ise 2004 yılı taksit aylarında mükellef tarafından ödenecektir.

Ek motorlu taşıtlar vergisi veya taşıt vergisinin 2004 yılında yapılacak olan mahsup ve iade işlemlerinde, sözkonusu vergilerden dolayı mükellefler tarafından ödenmiş olan gecikme zamları dikkate alınacaktır. Başka bir ifadeyle, ödenmiş olan gecikme zamları da mahsup veya iadeye konu olacaktır.

1.3.
Mahsup ve İadeye Konu Olan Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi ve Taşıt Vergisinin Gider Yazılması
2003 yılında ödenmiş olan ve bu yılda herhangi bir iade veya mahsup işlemine konu olmayan ek motorlu taşıtlar vergisi ile taşıt vergisi 2003 yılı kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınacaktır. Bu vergiler 2004 yılında mahsup veya iadeye konu olduğu takdirde, mahsup veya iadeye konu olan tutar 2004 yılına gelir olarak yazılacaktır. Bu çerçevede, gider yazılacak 2004 yılı motorlu taşıtlar vergisi tutarı mahsup veya iade edilen tutar dikkate alınmaksızın, tahakkuk tutarına göre gider yazılacaktır.
Bilindiği gibi, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesi gereği; (I), (III) ve (IV) sayılı tarifelerde yer alan taşıtlardan (ticari maksatla kullanılan uçak ve helikopterler ile taşıt kiralama faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlar hariç) alınan motorlu taşıtlar vergisi ile ceza ve gecikme zamları gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmemektedir. Dolayısıyla 14 üncü madde kapsamındaki taşıtların vergilerinin kanunen kabul edilmeyen gider olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

2. Sakatlar ile Malul ve Engellilerin Motorlu Taşıtlarının Vergi İstisnası
5035 sayılı Kanun’un 22 nci maddesi ile Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun istisnalara ilişkin 4 üncü maddesinin (c) bendi; “Sakatlık dereceleri %90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar.” olarak yeniden düzenlenmiştir.
Yapılan düzenleme ile malûl ifadesine engelliler ifadesi eklenmiş, malûl ve engellilerin bu istisnadan yararlanma şartı olan “bizzat kullanmak” zorunluluğu uygulamadan kaldırılarak; sakatlık dereceleri % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı
taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı olan ve malûl ve engellilerin bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar motorlu taşıtlar vergisinden istisna edilmiştir. Sözkonusu istisnanın uygulama şekli aşağıda açıklanmıştır.

2.1. Sakatlık Dereceleri % 90 ve Daha Fazla Olan Malûl ve Engellilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması
Sakatlık dereceleri % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin bu durumlarını tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile ilgili vergi dairelerine belgelendirmeleri halinde, sözkonusu malûl ve engellilerin kendi adlarına kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtları, motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulmayacaktır. Bu istisnadan yararlanmak için, sözkonusu malûl ve engellilere ait taşıtın özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş olması şartı aranmayacaktır.

2.2. Diğer Malûl ve Engellilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması
Sakatlık dereceleri % 90 dan az olan malûl ve engellilerin bu durumlarını; tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve kendi adlarına kayıt ve tescilli olan taşıtların engellilik haline uygun özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş taşıtlar olduğunu belirten “Motorlu Araç Tescil Belgesi”nin ilgili tescil kuruluşlarınca onaylanmış örneği ile “Araçlar İçin Teknik Belge” ve “Proje Raporu”nun aslı veya noter onaylı örneğini ilgili vergi dairelerine ibraz etmeleri halinde bu istisna hükmünden yararlanabileceklerdir.
2.3. Malûl ve Engelliler İstisnası İle İlgili Bildirim
Malûl ve engelliler istisnasından yararlanacak olan malûl ve engelliler tarafından; genel tebliğ ekinde örneği bulunan “Malûl ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu” düzenlenerek (Bildirim Formu’nun internetteki www.gelirler.gov.tr adresinde bulunan örneğinin düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.) istisnadan yararlanmak için gerekli olan diğer belgeler ile birlikte ilgili vergi dairesine verilecektir.

3.    (I) Sayılı Tarifede Yer Alan Taşıtların Vergileme Ölçü ve Hadleri

3.1. Otomobil, Kaptıkaçtı, Arazi Taşıtları ve Benzerlerinin Vergilendirilmesi
5035 sayılı Kanun’un 23 üncü maddesi ile Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 5 inci maddesi yeniden düzenlenerek, (I) sayılı tarifede yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerlerinin motor silindir hacmi (cm3) ve yaş kriterlerine göre vergilendirilmesi esası uygulamaya konulmuştur. Yapılan düzenleme ile (I) sayılı tarifede yer alan taşıtların net ağırlık ve lüks derecelerine göre vergilendirilme esası uygulamadan kaldırılmıştır.

3.2. Motosikletlerin Vergilendirilmesi
1/1/1985 tarihinde taşıt pulu uygulaması nedeni ile motorlu taşıtlar vergisi kapsamı dışına çıkartılmış bulunan motosikletler, 5035 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile motor silindir hacmi (cm3) esasına göre vergilendirilmek üzere, 1/1/2004 tarihinden itibaren (I) sayılı tarifeye dahil edilmiştir. Aynı Kanunun 26 ncı maddesi ile Motorlu taşıtlar Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 7 nci maddesinde motosikletlerin 2004 yılına ilişkin motorlu taşıtlar vergisinin; Nisan ayının ilk gününde tahakkuk etmiş sayılacağı, tahakkuk ettirilmiş olan verginin birinci taksitinin Nisan ayında, ikinci taksitinin ise Temmuz ayında olmak üzere iki eşit taksitte ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 9 uncu maddesine göre; tahakkuk ettirilen vergi ayrıca mükellefe tebliğ edilmeyecek, tahakkuk ettirilen günde tebliğ edilmiş sayılacaktır.
 
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.