Numara : 16
Tarih : 24.4.2001
VERGİ  SİRKÜLERİ
NO: 2001/16

KONU

1999 Yılı Kurum Kazancından İndirilen Öngörülen Yatırım İndirimi Tutarından Daha Az Harcama Yapıldığı Durumda Yapılması Gerekenler 
 

Bilindiği gibi, yatırım teşvik belgesi kapsamında, kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği yıl içerisinde yapılması öngörülen yatırım harcamasının beyannamede peşin olarak kurum kazancından indirilmesi mümkündür (GVK Ek Md. 4). Bu çerçevede peşin olarak yararlanılan indirim tutarı bir öngörüyü yansıttığından, yıl içerisinde fiilen yapılan harcama tutarı yararlanılan indirim tutarının altında kalabilmektedir.  Bu durumda; eğer eksik yapılan harcama tutarı, yararlanılan öngörülen yatırım indirim tutarının en fazla %10’u kadar ise, eksik kısmın vergisi cezasız ve faizsiz ödenmektedir. Eksik yapılan harcama tutarının %10’u aştığı durumda, %10’a kadarlık (%10 dahil) kısım yine cezasız ve faizsiz, aşan kısım ise tecil faizi oranında bir faiz ile birlikte cezasız olarak ödenmektedir.
 
Eksik Gerçekleşen Harcama İçin, Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Verileceği Süre Sonuna Kadar Düzeltme Beyannamesi Verilmelidir
 
Düzenleme bu şekilde olmakla birlikte, öngörülen harcama tutarının altında kalındığı durumda fazladan yararlanılan yatırım indirimiyle ilgili olarak ne yönde ve ne zaman işlem yapılacağı konusunda yasada herhangi bir belirleme yoktur. Maliye Bakanlığı konuya ilişkin olarak bir mükellefe vermiş olduğu yazılı görüşte, öngörülen yatırım harcamasından daha az harcama yapılabileceğinin yıl sonundan önce anlaşılması halinde durumun düzeltme beyannamesine konu olabileceğini belirtmiştir. Bununla birlikte, dönem sonuna kadar yatırımın devam ettiği ancak öngörülen harcama tutarının altında kalındığı bir durumda düzeltme beyannamesinin ne zamana kadar verilmesi gerektiği yönünde Bakanlıkça açıklanmış herhangi bir görüş yoktur.
 
Fazladan öngörülen yatırım indiriminden yararlanıldığı döneme ilişkin düzeltme beyannamelerinin, izleyen yılın kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ay sonuna kadar (1999 yılı kazancından indirilen öngörülen harcama tutarı için 30 Nisan 2001 tarihine kadar) verilmesini tavsiye ederiz. Bu durumda, eksik yapılan harcama kısmına yukarıda açıklandığı şekilde tecil faizi  uygulanacak, ceza uygulanmayacaktır. Belirtilen süreye kadar düzeltme beyannamesinin verilmediği durumda, izleyen ayın ilk günü itibariyle vergi ziyaına sebep olunduğu gerekçesiyle ceza uygulanması söz konusu olabilir.

Bize göre, konunun mevzuatta düzenlenmemiş olması karşısında, herhangi bir tarihle sınırlı olmaksızın düzeltme beyannamelerinin verilebilmesi gerekir. Dolayısıyla aksine yapılacak ceza uygulamasının yargıya götürülerek dava konusu yapılması halinde cezanın kaldırılması yüksek bir olasılıktır. Bununla birlikte, tam tasdik raporlarında öngörülen yatırım indirimiyle ilgili açıklamalara da yer verileceğinden, eksik gerçekleşen harcama tutarıyla ilgili olarak vergi idaresinin kendiliğinden (re’sen) ceza uygulaması mümkündür. Bu nedenle, herhangi bir uyuşmazlığa sebebiyet verilmemesi bakımından düzeltme beyannamelerinin yukarıda belirtilen sürede verilmelerini öneririz.
 
Faiz, Kurum Stopaj Vergisi Alacağı Düşüldükten Sonra Kalan Tutar Üzerinden Hesaplanmalıdır
 
Yatırım indirimi aynı zamanda istisna kazanç stopajına tabi olduğu için (GVK Md. 94/6-b-ii) ilgili dönem muhtasar beyannamesinin de düzeltilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, kurumlar vergisi düzeltme beyannamesine göre ek vergi ödenecek olmakla birlikte, yatırım indirimi stopajı matrahı fazla beyan edildiği için stopaj alacağı doğacaktır. Bize göre, düzeltme beyannamesine göre ortaya çıkan ek kurumlar vergisine faiz hesaplamasında kurum stopaj vergisinden doğan alacağın da dikkate alınması gerekir. Bu durumda, faiz, iade alınacak kurum stopajı ek kurumlar vergisinden düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanmalıdır. İade hakkı daha önce kurum stopaj vergisinin ödendiği tarih itibariyle doğacağından, bu tarihe kadar, kurum stopaj alacağı düşülmeden önceki kurumlar vergisi üzerinden faiz hesaplanacaktır. Bu uygulamanın aksine yapılacak faiz tahakkukları için yargıya başvurarak dava açılmasını öneririz.
 
Dilekçe Örnekleri
 
Düzeltme beyannameleriyle birlikte verilecek örnek dilekçelere aşağıda yer verilmiştir.
 
1.      Kurumlar Vergisi Düzeltme Beyannamesi Dilekçe Örneği
 
1.1. Öngörülen Harcama En Fazla %10 Eksik Yapılmışsa
 
“....Vergi Dairesi Başkanlığına/Müdürlüğüne
 
Başkanlığınızın/Müdürlüğünüzün .... vergi kimlik numaralı mükellefiyiz. 1999 yılı kurumlar vergisi beyannamemizde,  2000 yılında yapmayı öngördüğümüz yatırım teşvik belgesi kapsamındaki harcama tutarı olarak .... lirayı kurum kazancımızdan indirdik. Ancak, 2000 yılında bu kapsamda yaptığımız harcama tutarı ... lira olarak gerçekleşti. Dolayısıyla ... lira fazladan öngörülen yatırım indirimi uygulamış bulunmaktayız.
 
Gerçekleştiremediğimiz öngörülen yatırım harcaması tutarı olan ... lira, indirim konusu yaptığımız öngörülen harcama tutarı olan ... liranın %10’unu geçmemektedir. Bu nedenle, ekteki 1999 yılı kurumlar vergisi düzeltme beyannamemizin kabulü ile eksik ödediğimiz .... lira kurumlar vergisinin Gelir Vergisi Kanununun Ek 4’üncü maddesinin son fıkrası gereği faizsiz ve cezasız olarak tahsilini saygılarımızla arz ederiz.”

1.2. Öngörülen Harcama %10’dan Fazla Eksik Yapılmışsa
 
“....Vergi Dairesi Başkanlığına/Müdürlüğüne
 
Başkanlığınızın/Müdürlüğünüzün .... vergi kimlik numaralı mükellefiyiz. 1999 yılı kurumlar vergisi beyannamemizde,  2000 yılında yapmayı öngördüğümüz yatırım teşvik belgesi kapsamındaki harcama tutarı olarak .... lirayı kurum kazancımızdan indirdik. Ancak, 2000 yılında bu kapsamda yaptığımız harcama tutarı ... lira olarak gerçekleşti. Dolayısıyla ... lira fazladan öngörülen yatırım indirimi uygulamış bulunmaktayız.
 
Gerçekleştiremediğimiz öngörülen yatırım harcaması tutarı olan ... lira, indirim konusu yaptığımız öngörülen harcama tutarı olan ... liranın %10’undan fazladır. Bu nedenle, ekteki 1999 yılı kurumlar vergisi düzeltme beyannamemizin kabulü ile eksik ödediğimiz .... lira kurumlar vergisinin, eksik gerçekleşen harcama tutarının %10’una isabet eden … liralık kısmının Gelir Vergisi Kanununun Ek 4’üncü maddesinin son fıkrası gereği faizsiz ve cezasız, %10’u aşan … liralık kısmının ise tecil faizi oranındaki faizi ile birlikte cezasız olarak tahsilini, faiz hesaplamasında kurum stopaj vergisinden kaynaklanan alacağımızın dikkate alınmasını saygılarımızla arz ederiz.”
 
2.      Kurum Stopaj Vergisi (Muhtasar)Düzeltme Beyannamesi Dilekçe Örneği
 
“....Vergi Dairesi Başkanlığına/Müdürlüğüne
 
Başkanlığınızın/Müdürlüğünüzün .... vergi kimlik numaralı mükellefiyiz. 1999 yılı kurumlar vergisi beyannamemizde,  2000 yılında yapmayı öngördüğümüz yatırım teşvik belgesi kapsamındaki harcama tutarı olarak .... lirayı kurum kazancımızdan indirdik. Ancak, 2000 yılında bu kapsamda yaptığımız harcama tutarı ... lira olarak gerçekleşti. Dolayısıyla ... lira fazladan öngörülen yatırım indirimi uygulamış bulunmaktayız.
 
Gerçekleştiremediğimiz öngörülen yatırım harcaması tutarı için 1999 yılı kurumlar vergisi düzeltme beyannamemizi ... tarihli dilekçemiz ekinde Başkanlığınıza/Müdürlüğünüze takdim ettik. Kurumlar vergisi beyannamemizde yapmış olduğumuz düzeltme nedeniyle, Nisan 2000 dönemine ilişkin kurum stopaj (muhtasar) beyannamemizde de düzeltme yapma gereği doğmuştur.
 
Ekte sunduğumuz düzeltme beyannamemizin kabulü ile fazladan ödediğimiz yatırım indirimi kaynaklı ... lira kurum stopaj vergisinin tarafımıza iadesi konusunda gerekli işlemlerin yapılmasını saygılarımızla arz ederiz.”
 
NOT: Yatırım indirimi stopajını dava konusu yapıp iade alanların, kurum stopaj vergisi için düzeltme beyannamesi vermelerine gerek yoktur.
 
Saygılarımızla,
 
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.