Sebahattin Erdoğan, YMM, Eski Hesap Uzmanı | Deloitte Türkiye Vergi Hizmetleri Ortağı

Son yıllarda konuya özel kanunlar yerine bir çok konunun içerildiği ve bir çok farklı kanunda aynı anda değişiklikler yapan “karma” kanunlar sık sık karşımıza çıkar oldu. Kanun koyucu yüce meclisimiz sanırım bu tür kanun yapma usulunün daha kolay olduğu varsayımıyla son yıllarda bu kanun türüne fazlaca başvurmakta.

Bu şekilde gündemimize gelen son karma – torba kanunun biz vergiciler açısından çok önemli hususlar taşıdığı konuyu takip edenler açısından malum. Yazılı ve görsel basında da fazlasıyla yer vermesiyle bilindiği üzere, bu kanunun içerdiği önemli değişiklikler aslında toplumun bir çok kesimini çok yakından ilgilendiren konularla dolu.

Kanunun dikkat çeken temel vergisel uygulamaları şunlar;

  • Birikmiş alacakların yeni bir yapılandırma ile ödenmesine ve bu şekilde birikmiş dava dosyalarınında azaltılmasına yönelik tahsilat hükümleri, 
  • Vergi ve matrah artırımı hükümleri ile bir yandan hazineye kaynak sağlamayı hedeflerken diğer yandan mükelleflere vergi incelenmesinden korunmaya ve böylece geçmişi temizleyerek geleceğe yeni bir sayfa açmaya yönelik düzenlemeler,
  • Stokların, kasa ve ortaklar cari hesaplarının düzeltilmesine dair hususlar,
  • Sosyal güvenlik primi ödemelerinde kolaylıklar.

Bunların yanı sıra trafik cezaları, belediyelerin ve özel idarelerin çeşitli alacakları, elektrik ve su borçları, öğrenim kredisi alacakları, KOSGEB ve TOBB alacakları, maden ve petrol kanunları uyarınca devlet hakları ve daha birçok konudaki ödemeler bu kanun kapsamında yeniden yapılandırma kapsamına alınmaktadır.

Vergiler ile ilgili olarak ve bir kısmı tamamıyla tahsilatın hızlandırılması anlamında öngörülen düzenlemeler şöyledir. Bu kanun uyarınca;

  • Kesinleştiği halde kanun yayım tarihine kadar ödenmemiş vergisel borçların asıllarının tamamının, kanun kapsamında ödenmesi halinde cezalarının tamamı terkin edilecektir. Asla uygulanan gecikme zammı/faizi tutarı da TEFE/ÜFE oranına indirgenerek azaltılmaktadır.
  • Henüz kesinleşmemiş ve dava aşamasında olan alacaklarda ise vergi aslının yarısının TEFE/ÜFE hesaplaması ile ödenmesi halinde cezaların tamamı ile gecikme zammı/faizi yine silinecektir.
  • Gelir, Kurumlar, KDV ve bazı stopaj ödemelerinde daha önce beyan edilen tutarlar üzerinden belli oranlarda matrah / vergi artırımlarında bulunulması halinde, artırımda bulunulan bu dönemler için vergi incelemesi yapılmayacaktır.
  • Devam eden vergi incelemeleri konusunda da, incelemenin içerdiği yıl ya da yıllar için matrah/vergi artırımında bulunulması halinde bu incelemeler bir ay içinde sonuçlandırılacak, aksi takdirde bir sonuç doğurmayacaktır. Bu süre içerisinde biten incelemeler sonrasında yapılan tarhiyatlar konusunda da kanun imkanlarından faydalanılması sağlanacaktır.
  • Pişmanlıkla ya da kendiliğinden yapılan beyanlarla ilgili tarhiyatlar konusunda ödeme kolaylığı sağlanacaktır.
  • Kayıtlarda var olduğu halde gerçekte bulunmayan stoklar konusunda kayıtların düzeltilmesinde kolaylıklar sağlanmaktadır.
  • Kayıtlarda bulunmadığı halde gerçekte var olan ve fiilen işletmelerde bulunan mal, makine - techizat ve demirbaşlar konsunda da kayıtlara alma imkanı tanınmaktadır.
  • Kasa ve ortaklar cari hesabı olarak kayıtlarda yer almakla birlikte gerçekte var olmayan değerler ile ilgili olarakta belli orandaki vergilerin ödenmesi ile bu hesapların gerçek duruma getirilmesi ve hesapların temizlenmesi amaçlanmaktadır.
  • Geçtiğimiz yıl uygulanan ve varlık barışı olarak bilinen kanun konusunda, kanundan faydalanmak için başvuruda bulunan ancak çeşitli nedenlerle bu kanunun şartlarını zamanında yerine getiremeyenlere yönelik olarakta süre uzatımı şeklinde düzenlemeler yapılmış durumdadır.
  • Soysal güvenlik prim borçlarının yeniden yapılandırılması, bir kısım alacak ve idari cezalardan vazgeçilmesi kanunun önemli düzenlemelerindendir.

Bazı mükellefler açısından hayati düzenlemeler içerdiğini düşündüğümüz bu kanundan bir çok kişinin faydalanacığını tahmin etmekteyiz. Mükellefler bu kanunun tanıdığı imkanlardan faydalanarak borçlarını 12 – 24 – 36 aya varan vadelerde ödeyebileceklerdir.

Bir özet tablo olarak kanunun tanıdığı imkanları şu şekilde kısaca belirtmek mümkündür.

Kesinleşmiş alacaklar;

Vergi aslı: verginin tamamı TEFE/ÜFE hesaplaması ile ödenecek

Ceza: cezanın tamamı silinecek

Gecikme zammı / faizi: tamamı silinecek

Kesinleşmemiş/dava aşamasında(*)/inceleme aşamasında;

Vergi aslı: %50’si TEFE/ÜFE hesaplaması ile ödenecek, kalan silinecek

Ceza: cezanın tamamı silinecek

Gecikme zammı/faizi: tamamı silinecek

(*) davanın bulunduğu aşamaya göre farklı oranlar mevcuttur.

Matrah artırımı

Artırım yılı

Gelir/kurumlar vergisi artırım oranı

Ödenecek vergi oranı

KDV artırım oranı

Stopaj artırım oranı

2006

30

15 - 20

3

5

2007

25

15 - 20

2,5

4

2008

20

15 - 20

2

3

2009

15

15 - 20

1,5

2

Kanunun tüm detayları ve size özel uygulama imkanları için lütfen müşavirinize başvurunuz.