Gelişmiş Arama
Anasayfa Site Haritası İletişim
 
Ana Sayfa > Basında Vergi > Deloitte Makaleleri > Erkan Çelik (SMMM)- Yıllara Sari İnşaat,...
 

Erkan Çelik (SMMM)- Yıllara Sari İnşaat, Onarım ve Yapım İşleri ve Gelir ve KurumlarVergisi Tevkifatı – 06/08/2007

  
Hangi işlerin yıllara sari (yaygın) inşaat, onarım ve yapım işi sayılacağı ve hangi işlerde Gelir Vergisi tevkifatı yapılacağı denetimlerde karşılaşılan sorunların başında gelmektedir.
 
Yıllara sari inşaat, onarım ve yapım işlerinin vergilendirme dönemi, gerek V.U.K.’nun 174. Maddesi “Hesap Dönemi” gerekse Muhasebenin “Dönemsellik İlkesi” ile çelişerek, kanunlarla özel işlemlere tabi tutulmuştur. Bu özel vergileme sistemi sadece yıllara sari inşaat, onarım ve yapım işleri için söz konusudur. Aynı yıl içinde başlanılıp, bitirilen bu tür işlerde elde edilen kazançlar genel hükümlere göre vergilendirilir.
 
Gelir Vergisi Kanunu 42. Maddesine göre; yıllara sari inşaat, onarım ve yapım işlerinde kar veya zarar, işin bittiği yılda, o yılın beyannamesinde gösterilerek vergilendirilir. Vergilendirme açısından sağlanan bu avantajın karşılığı olarak da kaynağında  Gelir ve Kurumlar Vergisi  tevkifatı esası getirilmiştir.
 
Bir işin Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için;
 
a)       Faaliyet konusu inşaat ve onarım işi olmalı,
b)       İnşaat ve onarım işi birden fazla yıla sirayet etmeli,
c)       İnşaat ve onarım işi resmi veya özel taahhütlere bağlı olarak yapılmalıdır.
 
Yıllara sirayet etmesi ibaresinden; yapılan işin birden fazla takvim yılını ilgilendirmesi anlaşılmalıdır. Birden fazla yıl tanımı, 12 aylık zaman dilimlerini değil; işin başlanıldığı yıldan sonra gelen başka bir takvim yılında bitmesini ifade etmektedir. Örneğin; Mayıs 2006 tarihinde başlayıp Ocak 2007 tarihinde biten bir inşaat işi bu kapsama girmektedir. Ancak 1 Ocak 2006’da başlayıp 31 Aralık 2006’da biten bir inşaat işi bu kapsamda değerlendirilemez.
 
Söz konusu işin taahhüde bağlı olarak yapılmasından ise; inşaat ve onarım işinin başkasının nam ve hesabına yapılması ve karşılığında hak edişe bağlı bir istihkak ödemesinin ortaya çıkması ile mümkündür.  
 
Yıllara Sari İnşaat, Onarım ve Yapım işleri dolayısı ile bu işleri yapanlara (Kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’ncü maddesinin 3’ncü bendine göre %3 gelir vergisi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15.maddesi 1-a bendine göre % 3 kurumlar vergisi tevkifatı yapılacağı hükmü yer almaktadır. Kesilen bu vergiler, işin bitiminde verilecek yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir.
 
Yıllara Sari İnşaat Onarım ve Yapım işlerinde işin bitim tarihi önem arz etmektedir Aynı yıl içerisinde bitirilmesi sözleşmeye bağlanan, ancak daha sonra her ne sebeple olursa olsun birden fazla takvim yılına taşan söz konusu işler dolayısıyla daha önce tevkifat yapılmaksızın ödenmiş istihkaklar nedeniyle (özellikli durumların haricinde) ayrıca tevkifat yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak inşaat yıllara sari hale geldikten sonra bu inşaatla ilgili yapılacak istihkak ödemelerinden tevkifat yapılması gerekmektedir.
 
Konu ile ilgili Maliye Bakanlığı Özelge Örnekleri:
 
Süre uzatımı nedeniyle yıllara sari inşaat ve onarma işi niteliği kazanan iş nedeniyle önceki dönemler için tevkifat yapılıp yapılmayacağı hakkında.
 
“ Süre uzatımı nedeniyle işin bir sonraki takvim yılına sarkacağı anlaşıldığı yıl içinde yapılacak istihkak ödemelerinin Gelir Vergisi Kanunu’na göre %3 oranında tevkifata tabi tutulması gerekmektedir. Sözleşmede işe başlama ve bitirme tarihleri ile süre uzatımına ilişkin bir hüküm bulunmadığı hallerde önceki dönemler için de gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. (Maliye Bakanlığı GVK-42/12216 Sayılı Özelgesi) ”
 
Yukarıdaki mukteza örneğindeki gibi sözleşmesinde işin başlangıcına, bitimine ve süre uzatımına ilişkin hüküm bulunmayan ve daha sonradan yıllara sari hüviyet kazanan her işin geçmişe yönelik stopaj yükümlülüğü de getirmeyeceği (mücbir sebepler ve haklı durum halleri) de muhakkaktır.
 
Yıllara sari inşaat işinde geçici kabul tarihinden sonra yapılacak ödemelerden tevkifat yapılıp yapılmayacağı hakkında.
 
“ Geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan ve birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işinde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih işin bitim tarihi olarak kabul edilecek olup, bu tarihe kadar, firmanıza ödenecek istihkak bedelleri üzerinden gerekli tevkifatın yapılması ve bu tarih itibariyle çıkarılan kar ve zararın bu yılın geliri olarak beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak, işin bitim tarihini belirleyen geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihten, işin kesin kabulünü sağlamak için kesin (kati) kabul tarihine kadar yapılan işler karşılığında firmanıza ödenecek istihkak bedelleri, ilgili yılın hasılatı olarak beyan edileceğinden, bu istihkak bedelleri üzerinden söz konusu tevkifatın yapılmasına gerek yoktur.( Maliye Bakanlığı GVK-42/12856 Sayılı Özelgesi) ”
 
Yararlanılan Kaynaklar;
 
-          193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu
-          Şükrü KIZILOT “Yorumlu İnşaat Muhasebesi, Vergilendirmesi ve Uygulaması”
-          Maliye Bakanlığı “Özelgeleri”



Yasal Uyarı
Hızlı Menü : Ekle Kaldır
Yazdır Arkadaşına gönder
©2014 Deloitte Türkiye. Deloitte; bir veya birden fazla, ayrı ve bağımsız birer yasal varlık olan, İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan Deloitte Touche Tohmatsu Limited ve üye firma ağına atfedilmektedir. Deloitte Touche Tohmatsu Limited ve üye firmalarının yasal yapısının detaylı açıklaması için lütfen www.deloitte.com/about adresine bakınız.