Gelişmiş Arama
Anasayfa Site Haritası İletişim
 
Ana Sayfa > Basında Vergi > A.Bumin DOĞRUSÖZ > Bahşiş vergiye tabi midir
 

Bahşiş vergiye tabi midir

     
Bazı hizmet işyerlerinde özellikle ödeme mahallerinde yer alan para kutularına müşteriler tarafından atılan paralar ile hizmet veren personel aracılığı ile yapılan tahsilatlarda hizmet veren nezdinde kalan para üstlerinin belli bir yerde toplanmasından sonra hizmet erbabına yaptıkları iş veyahut tahsilatla orantılı olarak dağıtılması sonucunda hizmet erbabınca yararlanılan parasal menfaatin ücret niteliğinde olup olmadığı, bu bağlamda da vergiye tabi olup olmayacağı konusu uygulamada duraksama yaratmaktadır.
  
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın konuya ilişkin denetimle yetkili elemanları ile vergi denetimi ile yetkili olanların zaman zaman bu konuya ilişkin yapmış oldukları çalışmalarda bu tür ödemelerin ücret niteliğinde olduğu görüşünden hareketle yine zaman zaman işlem yapıldığı ve “bahşiş” olarak çalışana sağlanan menfaatlerin ücret olduğu ve vergiye tabi olması gerektiği varsayımı ile işletme sahipleri hakkında tarhiyat yapıldığı gözlenmektedir.
  
Bahşiş sözlük anlamı ile “yapılan bir hizmete ödenen ücretten ayrı olarak fazladan hizmeti yapana verilen paradır.”
  
Ücret ise Gelir Vergisi Yasası’nın 61'inci maddesinde tanımlanmıştır. Bu tanımlaya göre “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.”
  
Yasal düzenleme gereği olarak “Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklım münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini”  değiştirmemektedir.
     
Ücret ödemesinin işveren tarafından yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda işverenler, hizmet erbabına işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir.
Ücret niteliğinde olan ödemeleri yapanlarda yasal düzenleme gereği iş veren olarak kabul edilmektedir.
  
Bahşiş ise kendisine sunulan hizmetten memnun kalanın hizmeti sunana vermiş olduğu ve duyduğu memnuniyeti ifade eden bir bedel olarak kabul edilir. Bu bedel hizmetten yararlananın kendi takdiri çerçevesinde belirlenmekte olup, herhangi bir şekilde ölçülebilirliği yoktur.
  
Bazı işyerlerinde bahşişler tek elde toplanarak personel arasında belli ilkeler çerçevesinde paylaştırılmak suretiyle çalışanlara dağıtılmaktadır. Bu dağıtımın kaynağı müşterilerin vermiş olduğu bahşişler olduğu için işverene parasal açıdan herhangi bir yük getirmemektedir.
  
Bahşişler Gelir Vergisi Yasası’nın 61'inci maddesinde tanımı yapılan ücret ve ücret benzeri ödemeler içerisinde de yer almamaktadır. Dolayısıyla bahşiş olarak toplanan paraların işveren kayıtlarına dahil edilmesi ve bu kayıtlar aracılığı ile çalışanlara dağıtımı da söz konusu olamaz.
  
"Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkındaki Yönetmelik uyarınca işveren tarafından servis karşılığı veya başka isimlerle müşterilerin hesap pusulalarına “yüzde” eklenerek veya ayrı şekillerde alınan paralarla, kendi isteği ile müşteri tarafından işverene bırakılan veya işverenin kontrolü altında bir araya toplanan paraları işveren işyerinde çalışan tüm işçilere eksiksiz olarak ödemek zorundadır."
  
Yüzde usulü uygulanmayan yerlerde de çalışanlara yaptıkları hizmet karşılığında hizmetten yararlananların her vakit kendi takdirlerine bağlı olarak belli bir bahşiş vermeleri ve tek elde toplanan bahşişin çalışanlar arasında paylaştırılması mümkün olabilmektedir.
  
Konuya ilişkin olarak oluşan bir yargı kararına görede “Bahşişin, iş yerine gelen tüketicinin tercihine ve memnuniyetine bağlı olarak hizmeti veren kişiye, belli olmayan miktarda yaptığı bir ödeme olduğu, Gelir Vergisi Yasası’nın 61'inci maddesinde ücret sayılan ödemeler içinde yer almadığı, dolayısıyla ücret kapsamı içinde değerlendirilmeyecek olan bahşişin vergi tevkifatı matrahına dahil edilmediği gerekçesi ile yapılan tarhiyatta isabet görülmemiştir.”(Danıştay 4.Dairesi E.No:2005/712, K.No:2005/2120)
 
Danıştay tarafından verilen bu karar uyarınca bahşişi ücret olarak kabul etmek mümkün değildir. Dolayısıyla tamamen tüketicinin takdirine ve memnuniyetine bağlı ve hizmeti verenin müşterisine davranışına göre değişik miktarlarda olması mümkün bulunan söz konusu bedelin hizmeti sunana verilmesi halinde bu bedelin ücret olarak mütalaa edilerek gelir vergisine tabi tutulması mümkün değildir
 



Yasal Uyarı
Hızlı Menü : Ekle Kaldır
Yazdır Arkadaşına gönder
©2014 Deloitte Türkiye. Deloitte; bir veya birden fazla, ayrı ve bağımsız birer yasal varlık olan, İngiltere mevzuatına gore kurulmuş olan Deloitte Touche Tohmatsu Limited ve üye firma ağına atfedilmektedir. Deloitte Touche Tohmatsu Limited ve üye firmalarının yasal yapısının detaylı açıklaması için lütfen www.deloitte.com/about adresine bakınız.