06/11/2006
Pompalara ödeme kaydedici cihaz takılmasından sonra şimdi de istasyonlarda taşıt tanıma sistemine geçilecek. Uygulama, akaryakıt kaçakçılığı ve kayıtdışının engellenmesinde önemli bir adım olacak.
Akaryakıt istasyonlarına ödeme kaydedici cihaz bağlanmasının ardından yakın zamanda da istasyonlarda taşıt tanıma sistemine geçilecek. Konuya ilişkin tebliğ çalışmaları son aşamaya geldi.
Akaryakıt pompalarına ödeme kaydedici cihaz takılmasından sonra sisteme taşıt plakası girilmeden akaryakıt alınamaz hale getirilmişti. Bakanlık kendisine intikal eden olaylardan, pompaları ödeme kaydedici cihazlara bağlanan ve taşıt tanıma sistemi bulunmayan istasyonlarda, elle plaka bilgisi girilmesinin gecikmelere yol açmasını, daha da önemlisi ödeme kaydedici cihaza (bilerek veya bilmeyerek) farklı plaka bilgisi girildiğini gerekçe göstererek şimdi de taşıt tanıma sistemini uygulamaya koyuyor.
Sistem taşıtın plaka bilgisinin pompalara bağlı ödeme kaydedici cihazlara otomatik olarak kaydedilmesini sağlamak üzere, “Taşıt Kimlik Birimi” takılması ve akaryakıt istasyonlarındaki pompaların ve ödeme kaydedici cihazların da bu birimlerle iletişimi sağlayacak cihazlarla teçhiz edilmesini öngörüyor. Getirilen sistemin akaryakıt kaçakçılığını ve kayıtdışı akaryakıt satışını engelleme açısından çok ciddi sonuçları olacağı tahmin ediliyor.
Ayrıca bu sistem aracılığıyla araçların sabıka kaydı da test edilmiş olacak. Ancak sistemin akaryakıt istasyonlarına da ciddi maliyetleri olacak. Sistem tabancalardaki vericilerle çalışacağından her akaryakıt tabancası üzerine bir verici takılması gerekiyor ve bunun maliyetinin her tabanca başına yaklaşık 30-50 dolar arasında olacağı tahmin ediliyor. Yazarkasalara takılacak bir alıcının maliyeti de yaklaşık 100-150 dolar civarında. Sahada 70 bin civarında pompa bulunduğu kabul edilirse 280-300 bin tabanca ve 70 bin yazarkasaya verici ve alıcı takılacak.
Sistemin özellikleri
Uygulamaya konulacak bu sistem; akaryakıt alımı sırasında pompa tabancasının taşıtın yakıt deposunun girişine yaklaştırılmasıyla çalışmaya başlayacak ve taşıt kimlik biriminde programlı bilgiler, taşıttaki ve pompadaki cihaz vasıtasıyla doğrudan ve otomatik olarak ödeme kaydedici cihaza aktarılacak. Akaryakıt alımının ardından da sistem, ödeme kaydedici cihaz fişini verecek.
Taşıt kimlik birimleri, taşıtın plaka bilgisi ile motor ve şasi numaralarını ihtiva edecek ve ödeme kaydedici cihazlarla iletişim yapabilecek özelliklere sahip bulunacak.
Cihaz, taşıtın depo girişine kolaylıkla çıkartılamayacak tarzda monte edilecek, sökülmek istendiğinde de bir daha kullanılamayacak şekilde tahrip olacak. Cihaz üzerine kaydedilen bilgiler yetkili kişiler dışında silinemeyecek ve değiştirilemeyecek tarzda bakanlıktan onay alan ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşu belirten bir ibare bulunacak. Her taşıt kimlik birimi de yurt genelinde bütün ödeme kaydedici cihazlarla iletişimi sağlayacak şekilde dizayn edilecek.
Kapsama giren araçlar
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre genel yönetim kapsamında sayılan idareler, köy tüzelkişilikleri ve Türkiye’ye diplomatik statüde gelenlere ait taşıtlar, raylı sistemle çalışanlar ile iş makinesi türünden araçlar hariç, trafik tescil kuruluşlarınca kayıt ve tescil zorunluluğu bulunan aşağıda sayılan motorlu kara taşıtları ve benzerlerine “Taşıt Kimlik Birimi” monte edilmesi zorunluluğu getiriliyor.
1. Otomobil
2. Motosiklet (motorlu bisiklet ve triportör gibi yük motosikleti dahil)
3. Minibüs ve midibüs
4. Otobüs
5. Kaptıkaçtı
6. Arazi taşıtı
7. Panelvan
8. Motorlu karavan
9. Kamyonet